Truyền thông khoa học để người tiêu dùng hiểu đúng về an toàn thực phẩm

Thứ năm - 06/12/2018 15:54
Đây là vấn đề được thảo luận sôi nổi tại hội thảo “An toàn thực phẩm và vai trò của truyền thông khoa học” do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức vào cuối tháng 11 vừa qua tại Hà Nội.
Phát biểu tại hội thảo, ông Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, an toàn thực phẩm là một vấn đề luôn được Chính phủ, cộng đồng xã hội đặc biệt quan tâm. Đây là một trong các chủ đề chính được đăng tải thường xuyên và tuyên truyền trên các phương tiện báo chí, truyền thông tại Việt Nam trong suốt thời gian qua. Báo chí đã giúp công chúng ngày càng ý thức hơn tới quy trình sản xuất, cách thức tạo ra thực phẩm họ tiêu dùng hàng ngày và đề cao vấn đề an toàn và dinh dưỡng. Nhiều cơ quan báo chí trung ương và địa phương đã góp phần tích cực vào việc chống thực phẩm “bẩn”. Phát huy trách nhiệm xã hội của người làm báo, nhiều phóng viên có những tin bài hay, mang tính thời sự, lên án các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, bảo đảm cung cấp thực phẩm an toàn đến tay người tiêu dùng.
 
Linh27 3DSC2016
 Thông tin về an toàn thực phẩm luôn được người tiêu dùng đặc biệt quan tâm.
 
Tuy nhiên, công tác truyền thông về an toàn thực phẩm hiện nay vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Theo Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi, những lo ngại về an toàn thực phẩm cũng là đề tài thu hút độc giả nên rất dễ bị khai thác và cường điệu hóa. Thông tin sai lệch hoặc thiếu chính xác về khoa học trong lĩnh vực an toàn thực phẩm rất cao. Điều đó cho thấy trách nhiệm của báo chí trong việc cung cấp thông tin một cách khoa học, đầy đủ ngày càng trở nên quan trọng, giúp công chúng có kiến thức trước khi đưa ra những lựa chọn tiêu dùng thông minh.
 
TS Trần Bá Dung, Trưởng ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam nhận xét, tác động to lớn của truyền thông trong việc định hướng thông tin cho công chúng một cách khoa học về vấn đề an toàn thực phẩm là điều ai cũng thấy. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng thông tin về an toàn thực phẩm còn thiếu khoa học, thiếu chính xác, thậm chí là thông tin phục vụ mục đích không trong sáng, vụ lợi. Trong thực tế vẫn có những nhà báo chưa nêu cao đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội trong truyền thông về an toàn thực phẩm, chưa quan tâm tới tác động của thông tin thiếu chính xác về các tác nhân gây hậu quả về an toàn thực phẩm.
 
TS Trần Bá Dung dẫn chứng, năm 2015, nhiều bài viết trên các báo cho rằng nông dân đang sử dụng hóa chất độc hại để làm trái cây nhanh chín như mít, sầu riêng… làm ảnh hưởng không nhỏ tới việc tiêu thụ nhiều loại trái cây trên thị trường nội địa cũng như xuất khẩu. Các nhà khoa học đã phải lên tiếng để “minh oan” cho chất làm trái cây nhanh chín ethephon không hề độc hại như một số báo đã viết. Năm 2016, câu chuyện nước mắm chứa thạch tín vượt ngưỡng, khiến người tiêu dùng hoang mang. Phần lớn thông tin được đưa lên khi chưa có kết luận, kiểm chứng của cơ quan chức năng.
 
Linh27 3DSC6675
Vấn đề thuốc bảo vệ thực vật trong các sản phẩm nông nghiệp được đề cập đến tại hội thảo.
 
Tham dự hội thảo, TS Jason Sandahl - Chuyên viên kỹ thuật về an toàn thực phẩm (Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ) đã cung cấp các vấn đề lý thuyết về các nguyên tắc đánh giá an toàn thực phẩm đối với sản phẩm nông nghiệp đầu vào. Cụ thể là các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật và phân tích một số thông tin nhiễu liên quan tới tính an toàn của các sản phẩm này. Đồng thời, làm rõ các khái niệm về tồn dư thuốc bảo vệ thực vật (MRL), mức tiêu thụ hàng ngày có thể chấp nhận được (AID)… Theo ông Jason Sandahl, sự thiếu sót trong việc cung cấp thông tin đầy đủ tới công chúng về những tiêu chí đánh giá này đã đẩy cao lo lắng của công chúng và dẫn tới những hiểu lầm rằng thuốc bảo vệ thực vật là không an toàn.
 
Ông Jason Sandahl nhấn mạnh sự cần thiết của việc sử dụng các giải pháp bảo vê thực vật tiên tiến nhằm đảm bảo đủ lương thực cho dân số toàn cầu. Vấn đề mấu chốt là cần có một nền tảng pháp lý chuẩn khoa học và có sự tham gia của nhiều bên trong việc thực thi các phương thức thực hành nông nghiệp bền vững. Ở một câu chuyện khác, TS Jason Sandahl chia sẻ về nỗi sợ mang tên ung thư. Nỗi sợ này chính là cơ hội để nhiều người kinh doanh những thực phẩm được gắn mác hữu cơ với mức giá cao. Trong khi, đáng lẽ nông dân, Chính phủ và các đơn vị sản xuất - phân phối đều có trách nhiệm và nghĩa vụ ngang nhau trong bảo đảm sản xuất ra lương thực, thực phẩm an toàn và dinh dưỡng tới người tiêu dùng. 24,5 triệu hộ nông dân nhỏ tại Việt Nam hiện phụ thuộc vào các giải pháp bảo vệ thực vật để ngăn ngừa dịch hại và áp lực cỏ dại gây hại cho cây trồng. Như vậy, thách thức lớn nhất nằm ở việc thay đổi thói quen canh tác của đại đa số nông hộ nhỏ trong nước. Do đó, báo chí cần tập trung truyền thông để nông dân sử dụng có trách nhiệm các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời nhận thức được vai trò của mình trong chuỗi sản xuất nông nghiệp an toàn.
 
Linh27 3DSC6776
Lấy mẫu kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hoa quả được bày bán trên thị trường.
 
GS David Zaruk, Đại học Odisee (Vương quốc Bỉ) - người có hơn 20 năm nghiên cứu về truyền thông, nhận định tại hội thảo, với sự bùng nổ của mạng xã hội và tính tương tác ngày càng cao trong môi trường giao tiếp hiện nay, các kênh truyền thông chính thống muốn giữ mức độ tín nhiệm với công chúng cần đơn giản hóa thông điệp, đối chiếu thông tin thường xuyên hơn với các nhà khoa học và hạn chế suy luận cảm tính.
 
Diệu Linh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá website này như thế nào?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập52
  • Hôm nay3,375
  • Tháng hiện tại263,017
  • Tổng lượt truy cập6,701,461
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây