Những điều cần làm để phát hiện sớm ung thư đại trực tràng

Thứ năm - 28/06/2018 15:53
Ung thư đại trực tràng là một bệnh lý ung thư đường tiêu hóa rất phổ biến. Tại Việt Nam, theo thống kê của Globocan năm 2012, ung thư đại trực tràng có tỷ lệ mới mắc đứng thứ năm và tỷ lệ tử vong đứng thứ tư trong các bệnh ung thư. Trong xã hội hiện đại ngày nay, do ung thư đại trực tràng có liên quan chặt chẽ với chế độ ăn uống, sinh hoạt nên tỷ lệ mắc bệnh ngày càng gia tăng.
Các triệu chứng của ung thư đại trực tràng
 
Theo bác sĩ  Hồ Hoàng Nam, khoa Nội soi – Thăm dò chức năng, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội cho biết, ung thư đại trực tràng ở giai đoạn sớm các triệu chứng diễn ra âm thầm, kín đáo nên rất khó phát hiện. Do vậy, khi có một trong các dấu hiệu sau, chúng ta nên tới các cơ sở y tế để được thăm khám: sự rối loạn đại tiện như tiêu chảy, táo bón kéo dài hoặc đi phân mỏng và dẹt như lá lúa, cảm giác buồn đi ngoài thường xuyên, đi ngoài không hết phân, đại tiện ra máu lẫn với phân, đại tiện phân màu đen, đau bụng thường xuyên, mệt mỏi thường xuyên, sút cân không rõ nguyên nhân…
 
Các yếu tố nguy cơ của ung thư đại trực tràng
 
Theo bác sĩ Hồ Hoàng Nam, các loại ung thư khác nhau sẽ có các yếu tố nguy cơ khác nhau. Có một số yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được như: hút thuốc, chế độ ăn… nhưng cũng có các yếu tố nguy cơ không thể thay đổi như: tuổi, tiền sử gia đình… Việc có một hoặc thậm chí nhiều yếu tố nguy cơ cũng không có nghĩa là chắc chắn sẽ bị bệnh và ngược lại, một số bệnh nhân bị ung thư nhưng lại không mang yếu tố nguy cơ nào. Với ung thư đại trực tràng, các yếu tố nguy cơ bao gồm 2 nhóm:
 
Các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi như: béo phì,  ít vận động thể dục thể thao,  chế độ ăn nhiều thịt đỏ (thịt bò, lợn, cừu, gan…) và thịt chế biến công nghiệp (xúc xích, thức ăn nhanh, đồ chiên xào…), thịt nấu ở nhiệt độ rất cao (thịt nướng, thịt rán…), hút thuốc lá, sử dụng nhiều đồ uống có cồn (rượu, bia…).
 
 Các yếu tố nguy cơ không thể thay đổi như: tuổi cao nguy cơ bị ung thư đại trực tràng tăng cao rõ rệt sau 50 tuổi; tiền sử đã bị polyp (đặc biệt là nhiều polyp) hoặc ung thư đại trực tràng; tiền sử bị viêm đại trực tràng mạn tính bao gồm cả bệnh Crohn;  tiền sử gia đình có người bị ung thư đại trực tràng hoặc đa polyp tuyến đại trực tràng: theo thống kê trong 5 bệnh nhân ung thư đại trực tràng thì sẽ có 1 bệnh nhân có thành viên trong gia đình cũng bị ung thư đại trực tràng, thường gặp nhất là: bố mẹ, anh chị em ruột; các hội chứng di truyền chiếm 5 – 10% bệnh nhân ung thư đại-trực tràng có các đột biến gen di truyền, phổ biến nhất là các trường hợp bị đa polyp dạng tuyến gia đình và hội chứng Lynch các bệnh nhân này thường bị bệnh khi tuổi còn khá trẻ.
 
Dự phòng ung thư đại trực tràng
 
Theo bác sĩ Hồ Hoàng Nam, không thể dự phòng hoàn toàn ung thư đại trực tràng nhưng có thể giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng bằng cách khám sàng lọc và kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được.
 
Một polyp đại trực tràng cần thời gian 10-15 năm để có thể phát triển thành ung thư. Do đó khám sàng lọc là vũ khí quan trọng nhất giúp chẩn đoán sớm và điều trị ung thư đại trực tràng. Vài chục năm gần đây, tỷ lệ tử vong do ung thư đại trực tràng đã giảm và một trong những lý do là nhờ việc phát hiện sớm được các polyp và xử lý trước khi chúng phát triển thành ung thư.
 
Ngoài ra, sàng lọc cũng giúp phát hiện ung thư đại trực tràng ở giai đoạn sớm, khi khối u còn nhỏ, chưa xâm lấn, di căn. Khi đó, tỷ lệ sống thêm tương đối sau 5 năm đạt tới 90%, bác sĩ  Hồ Hoàng Nam cho biết.
 
Mặt khác, với những người béo phì cần giảm cân,  tăng cường tập thể dục, thể thao thường xuyên (tối thiểu 30 phút mỗi ngày). Chế độ ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thịt đỏ và thịt đã qua chế biến công nghiệp, không uống bia, rượu, không hút thuốc lá.  Bổ sung Canxi và Vitamin D.
 
tuyet 25 6ảnh 1111
Hình ảnh quá trình biến đổi từ polyp thành ung thư đại trực tràng. (Sưu tầm)
 
Các phương pháp sàng lọc phát hiện sớm ung thư đại trực tràng
 
Theo bác sĩ Hồ Hoàng Nam, hiện nay, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội là một trong các cơ sở chuyên khoa đầu ngành về ung bướu, tuyến cuối điều trị ung thư từ miền Trung trở ra. Bệnh viện Ung bướu Hà Nội có thể thực hiện được tất cả các phương pháp sàng lọc, chẩn đoán và điều trị ung thư đại trực tràng với chất lượng cao nhất như:
 
Nội soi đại tràng sigma ống mềm: là kỹ thuật xâm nhập có thể đánh giá trực tiếp tổn thương và can thiệp sinh thiết khối u hoặc cắt bỏ các polyp.
 
Nội soi đại tràng: đánh giá toàn bộ đại tràng và trực tràng, có thể sinh thiết khối u hoặc cắt bỏ các polyp nếu phát hiện.
 
Chụp khung đại tràng cản quang: đây là kỹ thuật không xâm nhập, nếu chụp mà phát hiện hoặc nghi ngờ ung thư đại trực tràng thì vẫn phải tiến hành soi đại tràng để chẩn đoán xác định.
 
Chụp cắt lớp vi tính đại tràng: là kỹ thuật không xâm nhập, dùng trong những trường hợp bệnh nhân không muốn hoặc không thể nội soi đại trực tràng ống mềm. Tuy nhiên không thể sinh thiết khối u hoặc cắt polyp.
 
Xét nghiệm tìm máu tiềm ẩn trong phân: do các polyp lớn và đặc biệt các khối u đại trực tràng có rất nhiều các mạch máu (mạch nuôi). Chúng dễ bị tổn thương khi cọ xát với phân, gây chảy máu vi thể (hiếm khi nhìn thấy bằng mắt thường) và máu này sẽ dính theo phân đi ra ngoài. Đây là xét nghiệm đơn giản, dễ làm với chi phí thấp, có thể tiến hành tại nhà. Tuy nhiên, máu trong phân có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như polyp, ung thư, viêm loét đại trực tràng, trĩ… Do đó nếu xét nghiệm dương tính bắt buộc phải nội soi đại trực tràng để chẩn đoán xác định.
 
Xét nghiệm hóa miễn dịch phân: phát hiện hemoglobin protein là thành phần trong hồng cầu của người.
 
Xét nghiệm DNA trong phân: phát hiện các bất thường AND do đột biến gen của các tế bào ung thư đại trực tràng.
 
Đối với người có nguy cơ cao bị ung thư đại trực tràng nên bắt đầu sàng lọc sớm trước 40 tuổi và tiến hành thường xuyên hơn.
 
Lê Hòa

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập54
  • Máy chủ tìm kiếm4
  • Khách viếng thăm50
  • Hôm nay1,807
  • Tháng hiện tại182,650
  • Tổng lượt truy cập3,186,039
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây