Quản lý, điều trị bệnh đái tháo đường: Cần bắt đầu từ tuyến y tế cơ sở

Thứ năm - 27/12/2018 16:24
Việc quản lý bệnh đái tháo đường tại tuyến y tế cơ sở, trọng tâm là trạm y tế xã là một trong những giải pháp mang lại nhiều lợi ích và hiệu quả điều trị cho người bệnh.
Ngày càng gia tăng bệnh nhân mắc đái tháo đường
 
Tại hội thảo quốc tế về kiểm soát chế độ dinh dưỡng liên quan đến bệnh không lây nhiễm tại châu Á, vừa được Bộ Y tế tổ chức, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng ngày càng gia tăng của các bệnh không lây nhiễm, chủ yếu là bệnh tim mạch, tiểu đường, phổi tắc nghẹn mạn tính và ung thư.
 
Đặc biệt, theo Thứ trưởng Nguyễn Trường Sơn, trong tổng số hơn 3 triệu người bị đái tháo đường thì có gần 70% chưa được phát hiện bệnh và dự báo đến 2045 sẽ tăng lên 6,13 triệu người trưởng thành có thể mắc bệnh này. Các chuyên gia cho biết, việc phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm (những trường hợp nghi ngờ, hay nguy cơ cao) có giá trị lớn trong điều trị, có thể phòng ngừa và giảm các hậu quả của bệnh đối với người bệnh, gia đình và xã hội.
 
Theo TS Trương Đình Bắc, Phó Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế, một số nguyên nhân quan trọng gây bệnh đái tháo đường là do các hành vi nguy cơ như dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực, hút thuốc và uống nhiều rượu bia…
 
Điều tra của Bộ Y tế cho thấy, khoảng 45,3% nam giới Việt Nam hút thuốc lá, 77% nam giới uống rượu, bia và gần một nửa (44%) nam giới uống ở mức nguy hại; hơn một nửa số người trưởng thành ăn thiếu rau/trái cây; 30% dân số hiện nay thiếu hoạt động thể lực và 16% người trưởng thành bị thừa cân béo phì.
 
Sự gia tăng các hành vi nguy cơ trên đã dẫn tới các rối loạn sinh - chuyển hóa, gây rối loạn đường máu, mỡ máu, từ đó dẫn tới mắc bệnh. “Các bằng chứng khoa học cho thấy nếu loại trừ được các hành vi nguy cơ sẽ giúp phòng tránh bệnh đái tháo đường tới 80%”, TS Trương Đình Bắc chia sẻ.
 
Trước tình hình trên, vừa qua Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình Sức khoẻ Việt Nam tại Quyết định số 1092/QĐ-TTg, trong đó phát hiện và quản lý một số bệnh không lây nhiễm là một trong 11 nội dung ưu tiên giai đoạn 2018- 2030.
 
Trong đó, chương trình và đặt ra mục tiêu, đến năm 2025, sẽ có ít nhất 50% bệnh nhân tiểu đường được phát hiện bệnh và tiếp tục tăng lên 70% vào năm 2030, đồng thời tăng tỷ lệ bệnh nhân được quản lý bệnh tại các cơ sở y tế lên 30-40% trong 10 năm tới.
 
Để thực hiện mục tiêu này, ngành y tế cần tăng cường, nâng cao nhận thức của người dân, cán bộ y tế, đặc biệt là cán bộ tuyến cơ sở (huyện, xã...) về cách phát hiện sớm những bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là tăng huyết áp, đái tháo đường hay các bệnh lý ung thư trên đây.
 
Quản lý, điều trị bệnh đái tháo đường tại tuyến y tế cơ sở theo nguyên lý YHGĐ
 
Hiện nay, trên cả nước có hơn 11.000 trạm y tế xã, phường, thị trấn. Đây là mạng lưới y tế cơ sở trực tiếp gần người dân nhất và được kỳ vọng với vai trò là “người gác cổng” trong phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe cũng như sàng lọc, phát hiện sớm và quản lý một số bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường, tăng huyết áp… để góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên.
 
Tuy nhiên, TS Trương Đình Bắc nhìn nhận, hiện tại chỉ có 12% xã trên cả nước thực hiện quản lý bệnh tăng huyết áp, hầu như chưa quản lý bệnh đái tháo đường tại xã. Do đó, Bộ Y tế đã đưa ra lộ trình triển khai quản lý, điều trị bệnh đái tháo đường tại tuyến y tế cơ sở áp dụng nguyên lý y học gia đình.
 
Theo đó, nhiệm vụ chuyên môn mới của các trạm y tế hoạt động theo nguyên lý y học gia đình là phải quản lý, điều trị bệnh mạn tính, bệnh không lây nhiễm, trong đó có bệnh đái tháo đường.
 
Riêng trong năm 2018, ngành y tế đã thí điểm mô hình 26 trạm y tế xã, phường tại 8 tỉnh, thành trên cả nước theo nguyên lý này. Mục tiêu, đến năm 2019, mỗi địa phương sẽ triển khai ít nhất 15% số trạm y tế điểm...
 
Để đạt được mục tiêu này nhằm tăng cường chẩn đoán sớm, điều trị và quản lý bệnh đái tháo đường tại tuyến y tế cơ sở, các chuyên gia cho rằng, ngành y tế cần xây dựng tài liệu hướng dẫn chẩn đoán, điều trị chuẩn mực cho những cán bộ y tế cơ sở.
 
Khuyến cáo phát hiện người có yếu tố nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường
 
Theo khuyến cáo của Cục Y tế Dự phòng, để phát hiện người có yếu tố nguy cơ mắc tăng huyết áp và nguy cơ tim mạch, đái tháo đường, cần lưu ý tới những người có hút thuốc lá/thuốc lào; những người vận động thể lực dưới 30 phút/ngày, dưới 5 ngày tuần (bao gồm thể dục, thể thao, đi bộ và lao động chân tay); những người thừa cân, béo phì...
 
Với bệnh đái tháo đường type 2, Cục Y tế Dự phòng khuyến cáo, cần lưu tâm đến những người từ 45 tuổi trở lên; được chẩn đoán tăng huyết áp; có bố, mẹ, anh, chị em ruột mắc bệnh đái tháo đường type 2; phụ nữ bị buồng trứng đa nang hoặc đã mắc đái tháo đường thai kỳ.
 
“Khi phát hiện người có yếu tố nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm phổ biến như tăng huyết áp, nguy cơ tim mạch hay đái tháo đường, cần tư vấn cho đối tượng thay đổi hành vi lối sống và khám sức khỏe định kỳ”- TS Trương Đình Bắc cho hay.
 
Đối với nhân viên y tế, khi phát hiện người có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, cần giới thiệu họ đến cơ sở y tế để khám, phát hiện và điều trị kịp thời, cùng đó, những tư vấn thay đổi hành vi lối sống để dự phòng bệnh tật cũng rất quan trọng.
 
Nguyễn Hạnh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây