Xu hướng mắc và tử vong do các bệnh hô hấp mạn tính không lây

Thứ ba - 11/09/2018 05:24
GS.TS. Ngô Quý Châu, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Bạch Mai, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam, Chủ nhiệm Dự án phòng chống bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản quốc gia cho biết, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Còn bệnh hen phế quản mỗi năm trên thế giới có khoảng 180.000 - 250.000 trường hợp tử vong do hen, đa số bệnh nhân hen phế quản có thể tránh được tử vong nếu được kiểm soát tốt.
Theo GS.TS. Ngô Quý Châu, hầu hết bệnh không lây nhiễm là bệnh mạn tính, khó chữa khỏi. Có nhiều loại bệnh không lây nhiễm khác nhau, tuy nhiên hiện nay Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tập trung vào 4 nhóm bệnh chính, gồm bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản), do những bệnh không lây nhiễm này ngoài việc có tỷ lệ mắc lớn và là nguyên nhân chủ yếu gây tàn tật và tử vong ở người trưởng thành, chúng còn có chung các yếu tố nguy cơ.
 
benh nhan tac phoi man tinh 1499737148602
Chăm sóc bệnh nhân mắc COPD.
 
Các bệnh hô hấp mạn tính không lây bao gồm COPD và bệnh hen phế quản. Trước hết là COPD xếp thứ ba trong các nguyên nhân gây tử vong và là một trong 10 căn bệnh không thể chữa khỏi trên toàn cầu. Ước tính có khoảng 329 triệu người mắc COPD trên toàn thế giới, trong đó có hơn 3 triệu người chết mỗi năm và con số này còn tiếp tục gia tăng trong những thập kỷ tới. Tùy theo từng nước, tỷ lệ tử vong từ 10 - 500/100.000 dân với khoảng 6% nam và 2-4% nữ vì COPD. Tại Việt Nam, tỷ lệ COPD trong cộng đồng dân cư từ 40 tuổi trở lên là 4,2%, nam: 7,1%, nữ: 1,9%; khu vực nông thôn: 4,7%, thành thị 3,3%, miền núi 3,6 %; miền Bắc: 5,7%, miền Trung: 4,6%, miền Nam: 1,9%. Dựa trên số liệu này, ước tính ở nước ta có khoảng 1,3 triệu người mắc COPD cần chẩn đoán và điều trị.
 
Về bệnh hen phế quản, các nghiên cứu dịch tễ học cũng cho thấy tỷ lệ mắc bệnh có sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực trên thế giới, với độ lưu hành luôn rất cao ở các nước phát triển (≥ 10%) và đang có xu hướng tăng lên liên tục ở các nước đang phát triển, khi lối sống phương Tây trở nên phổ biến. Mỗi năm trên thế giới có khoảng 180.000-250.000 trường hợp tử vong do hen, trung bình cứ 250 người tử vong thì có một trường hợp là do hen phế quản, đa số bệnh nhân hen phế quản có thể tránh được tử vong nếu được kiểm soát tốt. Một nghiên cứu ở nước ta được thực hiện năm 2009 khảo sát 19.461 đối tượng phát hiện có 751 người mắc hen thuộc tất cả các nhóm tuổi, chiếm tỷ lệ 3,9%, thế nhưng chỉ 29% trong số đó được điều trị dự phòng. 
 
Nói về xu hướng mắc và tử vong của các bệnh hô hấp mạn tính không lây GS.TS. Ngô Quý Châu cho biết, theo Chương trình phòng chống bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính toàn cầu (GOLD), COPD là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Theo ước tính trong số 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới năm 1990, đến năm 2020 chỉ có tỷ lệ tử vong do COPD, tai nạn giao thông và ung thư phổi là tiếp tục gia tăng và tiếp tục nằm trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu (trong đó tỷ lệ tử vong do COPD từ vị trí thứ 6 năm 1990 tăng lên chiếm vị trí thứ 3 vào năm 2020), trong khi đó các nguyên nhân gây tử vong khác đều có xu hướng ổn định hoặc giảm dần.
 
Nguyên nhân làm gia tăng tỷ lệ tử vong do COPD là do tỷ lệ hút thuốc cao và sự già hóa dân số. Tại Việt Nam, theo số lượng tử vong ước tính năm 2008 thì căn nguyên COPD gây tử vong đứng hàng thứ 5 ở nam giới, trong khi đó tử vong do COPD đứng hàng thứ 2 ở nữ giới, chỉ đứng sau căn nguyên đột quỵ.
 
Trước thực trạng trên, Thủ Tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2331/QĐ-TTg, ngày 20/12/2010 ban hành Danh mục các Chương trình mục tiêu Quốc gia năm 2011, trong đó có nội dung phòng chống COPD và hen phế quản. Sau đó ngày 2/3/2011, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký Quyết định số 595/QĐ-BYT về việc Phê duyệt kế hoạch hoạt động năm 2011 của Dự án phòng chống COPD và hen phế quản. Hiện nay, chương trình mục tiêu này đã được Chính phủ phê duyệt cho tiếp tục thực hiện, là một chương trình trong dự án dân số y tế giai đoạn 2016-2020.
 
Các loại bệnh mạn tính không lây đang trở thành gánh nặng gây quá tải cho các tuyến điều trị. Chính vì vậy, trong thời gian gần đây, Bộ Y tế đã chủ trương đào tạo nâng cao chất lượng chăm sóc quản lý sức khỏe nhân dân các bệnh mạn tính theo nguyên lý y học gia đình để ngăn chặn bệnh mạn tính không lây ngay từ tuyến trạm y tế tuyến phường xã. Trong thời gian tới, việc kiểm soát, điều trị, phòng chống các bệnh mạn tính không lây nhiễm như đái tháo đường, bệnh tim mạch, huyết áp, các bệnh hô hấp mạn tính… sẽ do các trạm y tế phường, xã phụ trách. Người bệnh ít phải đến bệnh viện, không tốn thời gian chờ đợi, không mất chi phí phát sinh, giảm nguy cơ nhiễm trùng bệnh viện… sẽ giúp người bệnh giảm được khoảng 2/3 chi phí so với đến bệnh viện thăm khám, điều trị.
 
Hương Giang

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá website này như thế nào?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập35
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm34
  • Hôm nay4,776
  • Tháng hiện tại117,869
  • Tổng lượt truy cập4,666,538
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây