Đặc điểm dịch tễ học bệnh sởi tại Hà Nội giai đoạn 2010-2016

Thứ hai - 25/12/2017 02:11
Sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm hay gặp ở trẻ nhỏ, dễ lây lan thành dịch và gây ra nhiều di chứng hoặc tử vong.
Sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm hay gặp ở trẻ nhỏ, dễ lây lan thành dịch và gây ra nhiều di chứng hoặc tử vong. Mặc dù bệnh sởi trên toàn cầu đã giảm tới 78% trong những năm gần đây nhưng vẫn còn phổ biến trên nhiều nước đang phát triển, đặc biệt là ở châu Phi, châu Á. Hàng năm có khoảng trên 20 triệu trường hợp mắc bệnh, 2 triệu trường hợp tử vong và 15.000-60.000 trẻ nhỏ bị mù lòa do sởi trên toàn thế giới.
 
Từ năm 1985, Việt Nam bắt đầu triển khai tiêm chủng vắc xin sởi cho trẻ em từ 9-12 tháng tuổi trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Chiến dịch tiêm chủng vắc xin sởi cho trẻ từ 9 tháng đến 10 tuổi đã được tổ chức trên phạm vi toàn quốc vào năm 2002-2003. Nhờ đó, tỷ lệ mắc bệnh sởi đã giảm một cách rõ rệt. Tuy nhiên, giai đoạn 2008-2009, vẫn còn các vụ dịch sởi nhỏ xảy ra ở 27/28 tỉnh miền Bắc với tổng số 3672 trường hợp mắc và đến đầu năm 2013 lại bùng nổ dịch sởi tại Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang.
 
Tại Hà Nội, chương trình tiêm chủng mở rộng đã được triển khai từ năm 1983 với 6 loại vắc xin trong đó có vắc xin sởi cho trẻ em dưới 1 tuổi luôn đạt tỷ lệ cao trên 99% đã góp phần làm giảm đáng kể bệnh sởi tại Hà Nội. Từ năm 2006, vắc xin sởi mũi 2 được đưa vào tiêm chủng mở rộng cho trẻ 6 tuổi vào lớp 1, từ năm 2010 đến nay là cho trẻ 18 tháng tuổi; tỷ lệ tiêm 2 mũi vắc xin sởi tại Hà Nội luôn đạt cao.
 
Hoạt động giám sát bệnh sởi được thực hiện đúng theo hướng dẫn của dự án tiêm chủng mở rộng quốc gia và những năm gần đây trên địa bàn Hà Nội đã ghi nhận các trường hợp mắc và tử vong do bệnh sởi tản phát tại nhiều xã, phường của tất cả các quận, huyện. Một trong những nguyên nhân là tỷ lệ tiêm chủng sởi thấp hơn giai đoạn trước đó do có thông tin về các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng làm các bậc phụ huynh trì hoãn và không đưa con đi tiêm chủng.
 
Trong năm 2010-2013 bệnh sởi tại Hà Nội đã được kiểm soát tốt với số mắc thấp, rải rác, không ghi nhận ổ dịch và không có các trường hợp tử vong. Năm 2014, dịch sởi xuất hiện tại Hà Nội với số mắc tăng cao đột biến so với các năm trước đó, đồng thời với sự gia tăng tại nhiều tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Tỷ lệ mắc sởi tại Hà Nội năm 2014 là 81,2 trường hợp/100.000 dân, cao hơn nhiều so với trung bình hàng năm của cả nước giai đoạn 2005-2009. Dịch sởi năm 2014 có thể là do tỷ lệ tiêm chủng vắc xin sởi cho trẻ em trong chương trình tiêm chủng mở rộng có xu hướng giảm sau nhiều năm đạt tỷ lệ cao, dẫn tới nhiều trẻ không được tiêm chủng. Lứa tuổi lớn trên 15 tuổi đã không được tiêm nhắc lại vắc xin sởi đầy đủ nên nguy cơ mắc sởi cao. Số bệnh nhân ở khu vực nội thành cao hơn khu vực ngoại thành, tập trung ở những nơi mật độ dân số, tỷ lệ tiêm chủng thấp hơn và muộn hơn so với lịch tiêm chủng mở rộng có thể do khu vực nội thành có nhiều đối tượng chủ yếu sử dụng vắc xin tiêm chủng dịch vụ (khuyến cáo lịch tiêm vắc xin sởi - quai bị - rubella tiêm chủng dịch vụ là cho trẻ sau 1 tuổi nên nhiều trẻ trên 9 tháng tuổi vẫn chưa được tiêm chủng sởi). Khó khăn trong quản lý đối tượng tiêm chủng do trẻ em là người tỉnh khác đến sống tại khu vực nội thành 3 với các thông tin trái chiều về tiêm chủng (phản ứng sau tiêm) trên các phương tiện thông tin đại chúng nên cha mẹ trẻ ở khu vực nội thành thường không cho trẻ đi tiêm chủng hoặc tiêm muộn hơn so với khu vực khác.
 
Về lứa tuổi mắc sởi có sự thay đổi rõ rệt so với lứa tuổi mắc sởi trước đây. Nhóm trẻ dưới 1 tuổi có tỷ lệ mắc cao (32,4%). Trong giai đoạn 2005-2009 số mắc sởi ở nhóm trẻ dưới 1 tuổi trên toàn quốc chỉ chiếm 7,7%, nhóm tuổi từ 15 trở lên cũng chiếm tỷ lệ cao (33%). Điều này có thể do nhóm tuổi lớn hơn đã không được tiêm chủng nhắc lại trong các chiến dịch tiêm nhắc lại trước đó.
 
Hầu hết các trường hợp mắc bệnh là do không tiêm chủng hoặc không tiêm chủng đầy đủ (81,2%); điều này phù hợp với đặc điểm dịch sởi tại các quốc gia trên thế giới và tại Việt Nam trước đây. Để hạn chế dịch sởi gia tăng, thành phố Hà Nội đã tổ chức các chiến dịch tiêm bổ sung vắc xin sởi vào tháng 3 đến tháng 5 năm 2014 và tiêm vắc xin sởi - rubella cho học sinh 16-17 tuổi năm 2016 trên toàn địa bàn. Tổng số đã có 173.639 trẻ em dưới 1 tuổi và 133.393 đối tượng 16-17 tuổi được tiêm bổ sung vắc xin sởi; kết quả này đã góp phần giảm mạnh số trường hợp mắc sởi trong các năm 2015 (39 trường hợp) và 2016 (3 trường hợp) tại Hà Nội.
 
TS Nguyễn Nhật Cảm
 
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập38
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm36
  • Hôm nay3,767
  • Tháng hiện tại133,052
  • Tổng lượt truy cập2,495,423
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây