Dịch sởi ở châu Âu và Việt Nam

Thứ ba - 23/10/2018 06:00
Bệnh sởi trên toàn cầu vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em. Mặc dù tỷ lệ tiêm vắc xin sởi và vắc xin rubella trên thế giới trong những năm gần đây đạt cao, tuy nhiên chưa đạt mức 95% và chưa đồng đều giữa các khu vực. Vì vậy dịch sởi đã xảy ra ở nhiều nước trên thế giới và Việt Nam.
Năm 2017, dịch sởi đã bùng phát ở châu Âu. Theo báo cáo của văn phòng khu vực châu Âu - Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2017 khu vực này có tổng số 21.315 người mắc sởi và 35 người tử vong do sởi, cao gấp 4 lần so với năm 2016 (5.273). Số ca mắc sởi đã xảy ra ở 42/53 quốc gia trong khu vực.
 
1 107601
Tiêm vắc xin phòng bệnh cho trẻ tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội.
 
Tiến sĩ Zsuzsanna Jakab, Giám đốc khu vực châu Âu của WHO cho rằng: “Hơn 20. 000 trường hợp mắc bệnh sởi, và 35 người tử vong chỉ trong năm 2017, là một thảm kịch mà chúng tôi không thể chấp nhận được”.
 
Trong số 42 quốc gia có báo ca bệnh có 15 quốc gia có số mắc cao, trong đó nặng nề nhất là: Romania (5.562 ca), Italy (5.006 ca) và Ukraine (4.767 ca); tiếp đó là 7 nước có số ca mắc từ trên 300 đến dưới 1000 ca bao gồm Hy Lạp (967 ca), Đức (927 ca), Serbia (702 ca), Tajikistan (649 ca), Pháp (520 ca), Nga (408 ca), Bỉ (369 ca).
 
Dịch sởi tại châu Âu không dừng lại trong năm 2017 mà tiếp tục bùng phát sang năm 2018. Hơn 41.000 trẻ em và người lớn trong khu vực châu Âu đã bị nhiễm sởi trong 6 tháng đầu năm 2018, con số này vượt xa tổng số ca mắc sởi của cả giai đoạn 2010-2017 (23.927 ca). Đặc biệt Ukraine là quốc gia có số ca mắc cao nhất với hơn 23.000 người mắc và 14 trường hợp tử vong.
 
Trước tình hình đó Tiến sĩ Zsuzsanna Jakab, Giám đốc khu vực châu Âu của WHO đã phải lên tiếng: “Chúng tôi kêu gọi tất cả các nước phải triển khai ngay các biện pháp mở rộng, phù hợp với bối cảnh để ngăn chặn sự lây lan của căn bệnh này. Sức khỏe tốt cho tất cả bắt đầu với tiêm chủng…”.
 
Tại sao dịch sởi lại bùng phát ở Châu Âu?
 
Kế hoạch thực hiện việc loại trừ sởi và rubella tại châu Âu đã được đưa ra từ năm 2002. Bắt đầu từ 2012, hàng năm, Ủy ban kiểm tra châu Âu (Regional Verification Commission - RVC) đã tiến hành đánh giá các dữ liệu và các hoạt động tiêm chủng. Tính đến cuối năm 2016, đã có 42 trong số 53 quốc gia trong khu vực đã ngăn chặn được việc lây truyền bệnh sởi. Tuy nhiên, sự bùng phát bệnh sẽ tiếp tục xảy ra nếu như tất cả người lớn và trẻ em không được bảo vệ. Vi rút sởi rất dễ lây và lây lan dễ dàng giữa các cá nhân chưa có miễn dịch. Để ngăn chặn sự bùng phát, ít nhất 95% đối tượng nguy cơ phải được tiêm chủng đủ 2 liều vắc xin sởi. Tại khu vực châu Âu, tỷ lệ tiêm chủng đủ 2 liều vắc xin sởi đạt 88% vào năm 2016, tăng lên 90% vào năm 2017, tuy nhiên tỷ lệ này không đồng đều giữa các khu vực, có khu vực chỉ đạt dưới 70%.
 
Hiệu lực của vắc xin sởi phụ thuộc vào tỉ lệ tiêm vắc xin sởi. Nếu tỉ lệ tiêm sởi mũi 1 đạt trên 95% thì hiệu lực của vắc xin sởi cũng chỉ đạt 85%. Nhưng nếu được tiêm nhắc lại mũi 2 đạt trên 95 % thì hiệu lực của vắc xin sẽ đạt trên 95 %. 
 
Tình hình bệnh sởi tại Việt Nam
 
Từ năm 2017 số mắc sởi tại Việt Nam có xu hướng gia tăng so với năm 2015, 2016, ghi nhận 436 trường hợp sốt phát ban nghi sởi tại 45 tỉnh, thành phố, trong đó 145 trường hợp được chẩn đoán là bệnh sởi. Tính đến 17/9/2018 toàn quốc có 49 tỉnh, thành phố có bệnh nhân sốt phát ban nghi sởi với 2.301 trường hợp được ghi nhận, tăng 8,2 lần so với năm 2017, trong đó có 01 trường hợp tử vong. Các tỉnh có số sốt phát ban và sởi dương tính cao là Hà Nội, Lào Cai, Thanh Hóa, Sơn La, Quảng Ninh, Điện Biên. Số phát ban nghi sởi phân bố chủ yếu ở miền Bắc (91%), tập trung cao nhất ở nhóm tuổi 1-5 tuổi (36%). Trong số các trường hợp phát ban nghi sởi có 1.004 trường hợp chưa được tiêm vắc xin phòng sởi (43,6%).
 
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc duy trì tỷ lệ tiêm đủ 2 mũi vắc xin sởi ở trẻ đạt 95% là yếu tố cơ bản để loại trừ bệnh sởi. Ngoài ra cần triển khai các đợt tiêm vét, tiêm chiến dịch theo tình hình dịch tễ. Mặc dù tỷ lệ tiêm vắc xin sởi và vắc xin rubella trên toàn quốc trong những năm gần đây đạt cao, tuy nhiên chưa đạt mức 95% trên quy mô toàn quốc. Một số quận, huyện nguy cơ cao chỉ đạt mức dưới 90%. Số trẻ em chưa được tiêm chủng đầy đủ và số trẻ đã tiêm nhưng không có miễn dịch phòng bệnh tích lũy qua các năm. Khi số lượng này đủ lớn trong điều kiện vi rút sởi lưu hành có thể gây dịch.
 
Nhằm tăng cường các biện pháp phòng chống bệnh sởi cho trẻ em, việc mở rộng phạm vi tiêm vắc xin sởi và rubella cho các vùng nguy cơ cao là hết sức cần thiết. Hoạt động này sẽ góp phần quan trọng không để dịch sởi, rubella quay trở lại và góp phần giúp Việt Nam đạt mục tiêu loại trừ bệnh sởi và rubella cùng với các nước trong khu vực Tây Thái Bình Dương trong tương lai.
 
BS. Khổng Minh Tuấn
(Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội)
Nguồn: WHO/Europe, Bộ Y tế

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập43
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm42
  • Hôm nay7,611
  • Tháng hiện tại112,972
  • Tổng lượt truy cập4,661,641
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây