Hướng tới không có ca tử vong do dại vào năm 2030

Thứ bảy - 28/09/2019 09:16
Bệnh dại hiện vẫn là một trong số bệnh truyền nhiễm gây dịch có nhiều người chết nhất ở Việt Nam, với tỷ lệ tử vong khi đã lên cơn dại gần như 100%. Bệnh dại ở người chỉ có thể được ngăn chặn bằng cách tiêm vắc xin dại ngay sau khi bị chó cắn.
Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm lâu đời và đáng sợ nhất trong lịch sử nhân loại và khi đã lên cơn dại thì bệnh nhân chắc chắn sẽ tử vong. Ngày nay, bệnh dại lưu hành ở trên 150 quốc gia trên thế giới. Dù bệnh dại có thể dự phòng được bằng vắc xin, song ước tính mỗi năm trên thế giới vẫn có khoảng 59.000 người tử vong. Đặc biệt ở các khu vực nghèo và nhóm dân cư yếu thế nhất, có tới 40% số tử vong do dại là trẻ em dưới 15 tuổi ở các nước châu Á và châu Phi.
 
vac xin phong dai2 1147
Vắc xin Abhayrab được Việt Nam sử dụng để tiêm phòng dại. (sưu tầm)

Theo Chương trình Quốc gia khống chế và loại trừ bệnh dại, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, tính từ đầu năm 2019 đến nay, Việt Nam đã ghi nhận 54 trường hợp tử vong do bệnh dại ở người tại 24 tỉnh, thành phố. So với con số 64 người tại 20 tỉnh, thành phố trong năm 2018. Dù số trường hợp tử vong thấp hơn, nhưng bệnh có xu hướng xuất hiện và tăng mạnh ở những tỉnh vốn không phải là khu vực trọng điểm về dại.

Trước thực tế đó, ông Đặng Quang Tấn, Phó Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế) khuyến cáo, người dân cần chủ động cảnh giác và phòng tránh, không chủ quan khi nuôi, thả rông động vật. Quản lý tốt đàn chó và tiêm vắc xin dại cho chó là biện pháp quan trọng để loại trừ lây truyền bệnh dại trong đàn chó và ngăn ngừa lây sang người. Tiêm vắc xin cho chó là biện pháp hiệu quả nhất về cả chi phí và tính bền vững để người bị chó cắn không bị chết vì bệnh dại. Bệnh dại ở người chỉ có thể được ngăn chặn bằng cách tiêm vắc xin dại ngay sau khi bị chó cắn. Do vậy, khi bị súc vật dại hoặc nghi dại cắn, phải rửa ngay vết thương bằng nước xà phòng hay nước muối, bôi chất sát khuẩn như cồn... Sau đó, nạn nhân phải đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị dự phòng.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục nỗ lực thực hiện Chương trình Quốc gia khống chế và loại trừ bệnh dại do Thủ tướng Chính Phủ phê duyệt vào tháng 2/2017, và chỉ thị số 31/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 6/7/2017 về việc tăng cường các biện pháp cấp bách phòng chống bệnh dại. Hai Bộ đã phối hợp cùng các đối tác Một Sức khoẻ triển khai các hoạt động để tăng cường sự cam kết của các cấp chính quyền trong công tác phòng chống bệnh dại, tăng cường sự phối hợp liên ngành bao gồm ngành y tế, nông nghiệp, giáo dục và các cơ quan đoàn thể khác, tăng cường truyền thông để đạt mục tiêu tăng tỷ lệ tiêm vắc xin dại cho đàn chó, người bị chó cắn được tiêm vắc xin phòng dại, nhằm giảm số trường hợp tử vong do dại tại Việt Nam tiến tới loại trừ bệnh dại tại Việt Nam vào năm 2030.

Bệnh dại lây truyền chủ yếu qua vết cắn hoặc vết cào, liếm của con vật dại. Biểu hiện của bệnh dại trên người là sợ nước, sợ gió, co giật, liệt. Thời gian ủ bệnh dại ở người từ 2-8 tuần, có thể ngắn khoảng 10 ngày hoặc dài trên một năm hoặc hai năm. Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào số lượng vi rút xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách xa gần từ vết thương đến não bộ. Vết thương nặng, gần thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh ngắn. Khi đã lên cơn dại, tỷ lệ tử vong gần như 100% đối với cả người và động vật. Bệnh dại ở người chỉ có thể được ngăn chặn bằng cách tiêm vắc xin dại ngay sau khi bị chó cắn. 
Theo ông Đặng Quang Tấn, hiện nay, Việt Nam có 2 vắc xin phòng bệnh dại được cấp giấy đăng ký lưu hành là vắc xin Verorab do Công ty Sanofi Pasteur, Pháp sản xuất và vắc xin Abhayrab do Công ty Human Biologigical Institute, Ấn Độ sản xuất. Vắc xin dại được sử dụng trong tiêm chủng dịch vụ do người dân tự chi trả. Được biết, cả nước có khoảng 700 điểm tiêm chủng vắc xin dại. Hàng năm trung bình có khoảng 400.000 - 500.000 người tiêm vắc xin phòng dại.
 
Để chủ động phòng, chống bệnh dại, Cục Y tế Dự phòng khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

1. Tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo nuôi và tiêm nhắc lại hằng năm theo khuyến cáo của ngành thú y.
 
2. Không thả rông chó, mèo; chó ra đường phải được đeo rọ mõm.
 
3. Không đùa nghịch, trêu chọc chó, mèo.
 
4. Khi bị chó, mèo cắn, cào, liếm cần:
 
- Rửa kỹ vết thương bằng nước và xà phòng đặc liên tục trong 15 phút, nếu không có xà phòng thì phải xối rửa vết thương bằng nước sạch - đây là biện pháp sơ cứu hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh dại khi bị chó, mèo cắn.
 
- Sau đó tiếp tục rửa vết thương bằng cồn 70%, cồn iod hoặc Povidone, Iodine.
- Hạn chế làm dập vết thương và không được băng kín vết thương.
 
- Đến ngay TTYT gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời. Chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh dại.
 
- Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại.
 
Hạnh Ngân

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây