Một số yếu tố liên quan đến biến chứng của bệnh ho gà tại Hà Nội

Thứ bảy - 29/09/2018 16:26
Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính gây ra bởi vi khuẩn Bordetella pertussis, một nguyên nhân quan trọng gây tử vong ở trẻ nhỏ trên toàn thế giới. Mặc dù đã có vắc xin phòng bệnh, tuy nhiên ho gà vẫn là mối lo ngại về sức khỏe cộng đồng, ngay cả ở những nước có tỷ lệ tiêm phòng cao.
Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong năm 2008, có khoảng 16 triệu trường hợp ho gà xuất hiện trên toàn thế giới, trong đó 95% là ở các nước đang phát triển và khoảng 195.000 trẻ em bị tử vong.
 
1 83474
Trẻ ho gà đang được điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Tại Việt Nam, nhờ thành quả của chương trình tiêm chủng mở rộng mà tỷ lệ mắc ho gà đã giảm xuống đáng kể từ 84,4/100.000 dân năm 1984 xuống còn 0,07/100.000 dân năm 2014. Tuy nhiên, trong những năm gần đây ho gà đang có xu hướng tăng trở lại với bệnh cảnh và triệu chứng phức tạp, trong đó phần lớn các trường hợp xảy ra tại Hà Nội. Nhóm nghiên cứu của Trường Đại học Y Hà Nội và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã có một nghiên cứu về đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng và tìm hiểu một số yếu tố nguy cơ có liên quan tới biến chứng của bệnh ho gà tại Hà Nội năm 2015-2016 cho thấy trong 244 trường hợp mắc sởi trong thời điểm này yếu là trẻ dưới 6 tháng tuổi và đều chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chủng chưa đầy đủ các liều vắc xin. Cụ thể, trong các trường hợp mắc ho gà có tới 74% chưa được tiêm vắc xin (bao gồm cả những trẻ chưa đến tuổi tiêm như trẻ dưới 2 tháng tuổi và những trẻ đã đến tuổi tiêm nhưng chưa được tiêm), chỉ có 5% trẻ được tiêm đủ 3 mũi và không có trường hợp nào được tiêm mũi bổ sung (mũi 4 ở thời điểm 18 tháng tuổi), tỷ lệ tiêm mũi 1 và mũi 2 cũng ở tỷ lệ thấp là 14% và 7%. Chính việc không tiêm vắc xin hoặc tiêm nhưng không đủ mũi đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự khởi phát bệnh ho gà.
 
Nhóm trẻ dưới 2 tháng tuổi và nhóm 2-3 tháng tuổi chiếm 74% số mắc. Đây đều là nhóm chưa có miễn dịch hoặc miễn dịch chưa đầy đủ do chưa đến tuổi tiêm chủng trong khi miễn dịch từ mẹ có thể là không đủ hoặc chưa được tiêm đủ liều vắc xin. Kết quả này của nghiên cứu đặt ra một vấn đề rằng các trẻ mắc bệnh trong nghiên cứu còn quá nhỏ tuổi, khả năng tiếp xúc trực tiếp với nhau để lây bệnh là rất thấp, vậy nguồn lây cho những trẻ này từ đâu ra? Giả thuyết được đưa ra là từ những người ở lứa tuổi lớn hơn.
 
Một nghiên cứu tại Mỹ về chứng ho gà kéo dài ở thanh thiếu niên và người lớn cũng cho thấy 13-20% là kết quả của nhiễm trùng ho gà. Nghiên cứu huyết thanh học cho thấy tỷ lệ nhiễm ho gà ở thanh thiếu niên và người lớn xấp xỉ 2% mỗi năm. Điều này cho thấy, ngoài việc quan tâm đến trẻ bị mắc bệnh cũng cần quan tâm đến lứa tuổi thanh thiếu niên và người lớn vì có thể đây là nguồn lây ho gà cho trẻ nhỏ và cộng đồng.
 
Ho gà là bệnh truyền nhiễm với chu kỳ dịch khoảng từ 2-5 năm. Các ca bệnh tập trung chủ yếu vào cuối mùa hè và đầu mùa thu. Tại Việt Nam, theo báo cáo thống kê bệnh truyền nhiễm từ năm 1984-2014, tỷ lệ mắc ho gà được báo cáo luôn cao nhất trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 8 và ở Hà Nội cũng vậy. Bệnh nhân mắc ho gà thường có triệu chứng phổ biến gồm ho kịch phát, ho kéo dài tên 2 tuần và có tiếng rít sau ho. Các biến chứng hay gặp là viêm phổi, suy hô hấp và viêm tai giữa.
 
Triệu chứng bệnh chính là chỉ điểm cho những gợi ý để chẩn đoán bệnh được chính xác. Tuy nhiên, việc dựa nguyên vào triệu chứng đôi khi sẽ bỏ sót trường hợp, đặc biệt là bệnh nhân có triệu chứng không điển hình. Tổng hợp tình hình ho gà trên thế giới cho thấy tỷ lệ ho gà được báo cáo thấp hơn khoảng 40-160 lần so với tỷ lệ bệnh thực tế. Trong đó, nhiễm trùng ho gà không triệu chứng là phổ biến và cao gấp từ 4-22 lần so với nhiễm trùng có triệu chứng. Do đó, việc sử dụng các kỹ thuật xét nghiệm kết hợp với triệu chứng lâm sàng sẽ giúp phát hiện sớm, không bỏ sót các trường hợp bệnh, đồng thời phòng tránh được các biến chứng nặng có thể xảy ra.
 
Phân tích một số yếu tố liên quan đến biến chứng của bệnh ho gà cho kết quả có 4 yếu tố gồm: chưa được tiêm vắc xin, tuổi dưới 3 tháng, triệu chứng có rít hoặc có nôn ngay sau khi ho là có liên quan đến biến chứng của bệnh. Trong đó 2 yếu tố tuổi nhỏ và không tiêm vắc xin đã được chứng minh là liên quan đến biến chứng và tình trạng nặng của bệnh. Bên cạnh đó, tuổi nhỏ và tình trạng không tiêm chủng cũng là 2 yếu tố ảnh hưởng đến kết quả điều trị bệnh ho gà cho trẻ em.
 
Chình vì vậy, muốn phòng tránh bệnh, giảm biến chứng, kết quả điều trị tốt phải quan tâm đến 2 vấn đề là tình trạng tiêm chủng và đối tượng trẻ nhỏ. Trong đó cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề tiêm chủng. Tiêm chủng cho trẻ đầy đủ, đúng lịch, tránh bỏ sót mũi và có thể viêm tiêm vắc xin ho gà cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sẽ giúp phòng bệnh, tránh các biến chứng nặng.
 
Lê Hải Đăng
(Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá website này như thế nào?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập51
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm50
  • Hôm nay4,534
  • Tháng hiện tại188,802
  • Tổng lượt truy cập6,969,381
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây