Tìm hiểu bệnh căn bệnh “ăn thịt người”: Whitmore

Thứ ba - 17/09/2019 15:21
Whitmore là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm có thể gây tử vong cho người mắc sau 48 giờ. Tỉ lệ tử vong khi nhiễm bệnh rất cao, nên tới 40%.
Whitmore không phải là bệnh mới hay bệnh lạ. Theo TS Trịnh Thành Trung - Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học, Viện Vi Sinh vật và Công nghệ sinh học thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, là người đã có trên 10 nghiên cứu về bệnh Whitmore, bệnh được phát hiện đầu tiên trên thế giới vào năm 1911 tại Burma, Myanmar bởi nhà khoa học người Anh tên là Alfred Whitmore (vì thế  bệnh có tên Whitmore). Tại Việt Nam, ca bệnh đầu tiên phát hiện tại Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1925.
 
Cũng theo TS Trịnh Thành Trung, bệnh Whitmore cũng không phải là bệnh hiếm gặp như nhiều người lầm tưởng mà đây là một loại bệnh phổ biến ở một số vùng của Việt Nam. Bệnh thường gia tăng vào mùa mưa, từ tháng 7 đến tháng 11 trong năm. Xong do bệnh không có bất kỳ dấu hiệu và triệu chứng điển hình gì trên lâm sàng nên nhiều bác sĩ không có phản xạ nghi ngờ ca bệnh, không gửi mẫu xét nghiệm để chẩn đoán xác định dẫn đến bỏ sót ca bệnh.
 
Whitmore là loại vi khuẩn như thế nào?
 
PGS.TS Đỗ Duy Cường - Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai cho biết, bệnh Whitmore do vi khuẩn gram âm B. pseudomallei (hay còn gọi là vi khuẩn ăn thịt người) gây ra. Khi vào tới cơ thể, loại vi khuẩn này sẽ tấn công nhiều cơ quan, dẫn đến suy đa tạng rồi sốc và tử vong. Những bệnh nhân có tiền sử mắc các bệnh lý về tim mạch, tiểu đường, bệnh thận mãn tính... thường có nguy cơ bị tổn thương cơ quan nội tạng và nguy cơ tử vong cao hơn.
 
Ảnh vi khuẩn
Vi khuẩn gây bệnh Whitmore: B. pseudomallei (ảnh sưu tầm)
 
Nguy cơ và đường lây nhiễm bệnh whitmore
 
Vi khuẩn gây bệnh Whitmore sống ở trong đất hoặc trong nước bề mặt, xâm nhập vào cơ thể chủ yếu qua các vết trầy xước da khi tiếp xúc hoặc do hít phải các hạt bụi có vi khuẩn, hít phải nước nhiễm khuẩn khi bơi ở ao, hồ, sông và suối.
 
Theo bác sĩ Nguyễn Trung Cấp - Trưởng khoa cấp cứu - Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh Whitmore chỉ lây từ ngoài môi trường vào người, hiện chưa ghi nhận trường hợp nào lây trực tiếp từ người sang người. Tuy nhiên, tại các cơ sở y tế, nếu có một bệnh nhân bị viêm phổi do vi khuẩn gây bệnh Whitmore điều trị chung với một bệnh nhân bị viêm phổi vì lý do khác, hai người này trong quá trình điều trị sử dụng chung các vật phẩm như xông hút đờm, xông hút phổi... thì có thể bị lây bệnh.
 
Đối tượng dễ bị bệnh Whitmore thường là những người có công việc tiếp xúc thường xuyên với môi trường bùn đất như nông dân, công nhân hầm mỏ, công nhân nông trường, những người tay chân thường xuyên bị xây xát tiếp xúc với đất cát. Người bị bệnh tiểu đường, bệnh phổi và bệnh thận mạn tính có nguy cơ mắc bệnh này cao hơn những người khác.
 
Một vài dấu hiệu cảnh báo bệnh Whitmore
 
Whitmore có thể diễn biến dưới nhiều thể bệnh khác nhau: thể mãn tính, thể bán cấp, thể cấp tính, thể tối cấp. Trong đó thể tối cấp là thể bệnh nguy hiểm nhất, bệnh nhân có thể tử vong chỉ sau 48 giờ nhập viện.
 
ca benh whitmore
 Hình ảnh cánh mũi bệnh nhân bị vi khuẩn gây bệnh Whitmore tấn công (ảnh sưu tầm)
 
Trên lâm sàng bệnh Whitmore có biểu hiện đa dạng và phức tạp, không có triệu chứng đặc trưng như: sốt cao, đau cơ, có các ổ nhiễm khuẩn trên da, áp xe cơ, áp xe gan lách, viêm phổi... dễ nhầm với các bệnh khác như viêm phổi, lao phổi, áp xe cơ, nhiễm trùng huyết do các vi khuẩn khác như tụ cầu, liên cầu... Do vậy bệnh khó chẩn đoán nếu chỉ dựa trên các triệu chứng lâm sàng.
 
Tuy nhiên, cần nghĩ đến khả năng bị bệnh Whitmore để tiến hành lấy mẫu xét nghiệm vi sinh chẩn đoán xác định khi bệnh nhân những dấu hiệu cảnh báo sau:
 
- Sốt cao.
 
- Mắc bệnh viêm phổi.
 
- Xuất hiện ổ áp xe ở nhiều vị trí.
 
- Mắc bệnh nhiễm trùng đường tiết niệu.
 
Đa phần, những triệu chứng này thường xuất hiện nhiều ở bệnh nhân có tiền sử mắc bệnh tiểu đường hay các bệnh lý liên quan đến thận, phổi, hoặc người nghiện rượu, người làm việc thường xuyên với đất như nông dân. Ngoài ra, người cao tuổi cũng dễ có nguy cơ mắc phải bệnh này vì hệ miễn dịch suy yếu.
 
Người bệnh khi thấy xuất hiện những triệu chứng kể trên, cần nhanh chóng tới khám ở những bệnh viện uy tín, có phòng xét nghiệm vi sinh để được khám xác định và điều trị đúng cách, tránh những biến chứng nguy hiểm.
 
Bệnh Whitmore nguy hiểm như thế nào?
 
Bệnh dễ bị bỏ sót do các triệu chứng lâm sàng không điển hình và hiện không có nhiều cơ sở y tế đủ khả năng xét nghiệm xác định người bệnh có nhiễm vi khuẩn gây bệnh Whitmore hay không?
 
Ngoài ra, ngay cả khi bệnh nhân đã được khẳng định là mắc bệnh Whitmore, việc điều trị bệnh cũng rất khó khăn, vì vi khuẩn gây bệnh Whitmore rất ít kháng sinh tác dụng được với nó. Thời gian điều trị có thể kéo dài từ vài tháng đến nửa năm, thậm chí là 1 năm, lại tốn kém, nên không ít bệnh nhân đã bỏ cuộc. Nguy hiểm là nếu không được điều trị đúng liều, đúng phác đồ, không được theo dõi sát sao, bệnh dễ tái phát, sức khỏe suy kiệt dần và bệnh nhân có nguy cơ tử vong cao dù đã được chẩn đoán đúng. Đây cũng là một trong là những nguyên nhân dẫn đến thất bại trong điều trị và tỷ lệ tử vong do bệnh Whitmore còn cao, lên tới 40%.
 
Đối với thể tối cấp người bệnh có thể tử vong nhanh chóng khi thuốc điều trị chưa kịp có tác dụng song thể bệnh này hiếm gặp nhất.
 
Phải làm gì để phòng ngừa bệnh whitmore?
 
Hiện bệnh Whitmore chưa có vắc xin phòng bệnh, biện pháp cơ bản nhất để phòng tránh  là tăng cường biện pháp bảo hộ trong lao động và sinh hoạt nhằm tránh các bộ phận cơ thể tiếp xúc trực tiếp với môi trường đất bẩn. Nếu có trầy xước ngoài da cần điều trị sớm và triệt để. Những bệnh nhân đã từng nhiễm vi khuẩn gây bệnh Whitmore nên thường xuyên đi tái khám vì bệnh có khả năng tái phát cao, đặc biệt cần có sự kiên trì trong quá trình điều trị.
 
Thủy Nguyên

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây