Việt Nam hướng tới mục tiêu loại trừ sốt rét

Thứ bảy - 04/05/2019 09:14
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ghi nhận số ca sốt rét ở Việt Nam đã giảm mạnh trong những thập kỷ qua. Với hơn 40 tỉnh không có sốt rét, Việt Nam đã đạt được tất cả các mục tiêu đề ra trong Chiến lược Quốc gia về phòng, chống sốt rét giai đoạn 2011-2020. Việt Nam đã thay đổi cách tiếp cận từ kiểm soát sốt rét sang loại trừ sốt rét, với mục tiêu loại trừ sốt rét vào năm 2030.
Cụ thể, trong mười năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ đáng kể trong công tác phòng, chống sốt rét như: số ca sốt đã giảm từ hơn 11.000 người (năm 2008) xuống còn 4.500 người (năm 2017). Số người chết do sốt rét cũng giảm từ 25 người xuống còn 6 người (giảm 76%), có 40 tỉnh, thành phố không có sốt rét lưu hành. Năm 2018, cả nước có 4.813 trường bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng sốt rét, giảm 70,16% so với năm 2009, có 12 trường hợp bệnh nhân sốt rét ác tính và 1 trường hợp tử vong do sốt rét, không có dịch sốt rét xảy ra. Trong đó, ký sinh trùng sốt rét tập trung chủ yếu ở 3 tỉnh gồm Bình Phước, Gia Lai và Đắk Lắk (chiếm 64,66% toàn quốc).
 
PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương (Bộ Y tế) cho biết, hoạt động phòng, chống sốt rét ở Việt Nam duy trì và đạt hiệu quả đáng kể, tỷ lệ người mắc và chết do sốt rét liên tục giảm hàng năm. Ngoài ra, mỗi năm, hàng triệu người dân sống trong vùng sốt rét lưu hành được bảo vệ bằng biện pháp phòng, chống như: phun tồn lưu và tẩm màn bằng hóa chất diệt muỗi; hàng chục nghìn người bệnh được cấp thuốc điều trị sốt rét miễn phí... Vì vậy, Việt Nam đã không để dịch sốt rét xảy ra trong nhiều năm qua.
 
Tuy nhiên, nguy cơ sốt rét gia tăng vẫn còn rất cao ở nhiều địa phương, các kết quả đạt được trong công tác phòng chống sốt rét ở Việt Nam chưa bền vững do nguồn lực đầu tư cho phòng chống sốt rét ở nhiều địa phương còn hạn chế, số người sống trong vùng sốt rét lưu hành còn cao, sốt rét kháng thuốc đã xuất hiện ở một số tỉnh và có nguy cơ lan rộng, muỗi truyền bệnh kháng với hóa chất, di biến động dân cư giữa vùng có sốt rét lưu hành và vùng không có sốt rét lưu hành, dân giao lưu qua biên giới, tỷ lệ bệnh nhân mắc sốt rét cao ở nhóm đối tượng này và khó kiểm soát.
 
Đồng thời, kinh phí từ nguồn ngân sách nhà nước và các nhà tài trợ quốc tế bị cắt giảm. Nhiều tỉnh chưa bố trí ngân sách địa phương để chi các hoạt động phòng chống và loại trừ sốt rét theo Quyết định số 1125/QĐ-TTg ngày 31/7/2017 của Thủ tướng Chính phủ gây khó khăn trong việc triển khai các hoạt động phòng chống và loại trừ sốt rét tại địa phương.
 
Theo PGS Dương, nguy cơ bệnh sốt rét quay trở lại và gây dịch ở nhiều nơi, nhiều vùng ở nước ta vẫn còn cao. Nguyên nhân là do Việt Nam nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài côn trùng gây bệnh tồn tại và phát triển. Muỗi truyền bệnh sốt rét, sốt xuất huyết có mặt ở khắp các tỉnh, thành phố trên cả nước. Đặc biệt, đối với khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa do điều kiện sống khó khăn, người dân phải di chuyển rất xa mới tiếp cận được với dịch vụ và cơ sở y tế. Bên cạnh đó, tập quán của đồng bào các dân tộc thiểu số đi làm nương, rẫy ở vùng rừng núi, vùng sâu, vùng xa, ngủ lại qua đêm thường ít khi sử dụng màn, vì thế nguy cơ mắc bệnh sốt rét càng cao hơn.
 
Theo cảnh báo của WHO, ở Việt Nam, sốt rét đang chuyển sang tập trung tại một số vùng rừng núi, nhất là khu vực miền trung, Tây Nguyên do người dân phải di chuyển xa mới tiếp cận được các dịch vụ y tế.
 
Thuốc chống sốt rét hiệu quả nhất hiện có là Artemisinin. Tuy nhiên, kháng artemisinin, lần đầu tiên được phát hiện vào năm 2008 ở tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng, là mối lo ngại ngày càng tăng đối với các nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam. Hiện nay, tại một số địa phương đã xuất hiện tình trạng ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc Artemisinin và có nguy cơ lan rộng tại cộng đồng sẽ đe dọa nỗ lực loại trừ sốt rét của Việt Nam trong những năm qua.
 
Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế khuyến cáo, hiện nay, chưa có vắc xin phòng ngừa sốt rét, chính vì vậy việc phòng chống muỗi truyền bệnh vẫn được xem là biện pháp hữu hiệu nhất. Có nhiều phương pháp khác nhau để phòng chống muỗi truyền bệnh sốt rét như diệt muỗi bằng hóa chất hoặc ngăn sự tiếp xúc giữa người và muỗi truyền bệnh. 

Ở các vùng có bệnh sốt rét lưu hành, người dân cần mặc quần dài, áo tay dài khi đi làm nương, làm rừng, bôi thuốc xua muỗi lên những nơi da hở, đốt hương muỗi, dọn dẹp nhà cửa gọn gàng…
 
Người dân cũng có thể làm cửa lưới, mành rèm chống muỗi ở các cửa sổ để giảm tối đa sự xâm nhập của muỗi vào nhà. Điều quan trọng nhất, hữu hiệu nhất để phòng chống sốt rét hiện nay là phải ngủ màn thường xuyên, màn phải được tẩm hóa chất và phun hóa chất diệt muỗi.
 
Khi thấy các triệu chứng của bệnh sốt rét như rét run, sốt nóng sau đó vã mồ hôi, hoặc cảm thấy ớn lạnh, gai rét cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời...
 
“Hãy cùng nhau loại trừ bệnh sốt rét” là chủ đề của Ngày Thế giới phòng chống sốt rét (25/4) năm nay, nhằm hướng đến mục tiêu tiến tới loại trừ sốt rét ở Việt Nam theo lộ trình đặt ra trong Chiến lược Quốc gia phòng chống và loại trừ sốt rét giai đoạn 2011 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030.
 
Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Kim Tiến, để thực hiện được các mục tiêu của Chiến lược quốc gia phòng, chống và loại trừ bệnh sốt rét ở Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và định hướng đến năm 2030, cần tiếp tục triển khai tích cực những biện pháp truyền thông để các cấp chính quyền, đoàn thể, địa phương và cộng đồng chủ động, tích cực tham gia vào các hoạt động phòng, chống và loại trừ bệnh sốt rét. Các đơn vị y tế cần thường xuyên giám sát, phát hiện, chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời; quản lý ca bệnh, quản lý đối tượng người dân di biến động. Thực hiện điều trị người bệnh sốt rét đúng thuốc, đủ liều theo quy định của Bộ Y tế. Ðối với các địa phương, bộ, ngành cần nỗ lực vận động và chủ động đầu tư kinh phí cho công tác phòng, chống và loại trừ bệnh sốt rét.
 
Phương Nga

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây