Chất lượng dân số mặc dù đã được cải thiện nhưng chưa vững chắc

Thứ năm - 31/01/2019 23:24
Theo Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ), Bộ Y tế, chất lượng dân số đang là một hạn chế của công tác dân số Việt Nam hiện nay.
Trong Đề án “Bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân và phát triển dân số bền vững”, Tổng cục DS-KHHGĐ đánh giá: chất lượng dân số mặc dù đã được cải thiện nhưng chưa vững chắc. Có thể thấy, mặc dù chất lượng dân số những năm qua có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng chiều cao, cân nặng, tầm vóc, sức bền thể lực của người dân Việt Nam chưa được như mong đợi.
 
Linh5 12DSC1728
Một hoạt động diễu hành, cổ động, tuyên truyền hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về dân số.
 
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này được chỉ ra gồm: vấn đề nhận thức và tiếp cận sớm với tư vấn và khám sức khỏe trước hôn nhân cũng như hoạt động tầm soát, chẩn đoán, điều trị sớm bệnh, tật trước sinh và sơ sinh gần như đang còn hạn chế. Vì vậy đã có những trẻ khi ra đời bị hội chứng Down, hội chứng này thường gặp nhất trong số các bệnh do rối loạn nhiễm sắc thể hay như các bệnh tăng động, tự kỷ, thiểu năng trí tuệ…
 
Cùng với đó, hoạt động tầm soát, chẩn đoán, điều trị sớm bệnh, tật trước sinh và sơ sinh để nâng cao chất lượng giống nòi, chất lượng dân số là rất quan trọng nhưng nhiều nơi chưa làm tốt, trong đó nguyên nhân quan trọng là do nhận thức và hiểu biết của người dân, do kinh phí dành công tác truyền thông về lĩnh vực này chưa thực sự được chú trọng… Với hơn 12 triệu người Việt Nam mang gene bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) nếu kết hôn, sinh con sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp tới giống nòi, chất lượng dân số Việt Nam.
 
Tình trạng mang thai ngoài ý muốn, phá thai không an toàn ở tuổi vị thành niên, thanh niên cũng đặt ra thách thức lớn trong công tác nâng cao chất lượng dân số, do việc truyền thông chuyên biệt và dịch vụ chuyên biệt cho đối tượng đích là vị thành niên, thanh niên chưa được quan tâm đúng mức và đánh giá đầy đủ. Trong khi đó, nhóm người yếu thế như người nhiễm HIV và bệnh nhân AIDS người mại dâm, người nghiện ma túy do bị phân biệt đối xử nên dễ có hành vi nguy cơ nếu họ lấy nhau sinh đẻ mà không được tư vấn dễ sinh ra những đứa trẻ nhiễm HIV. Trong khi đó, tại các tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung, Tây Nguyên còn diễn ra tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cũng là những yếu tố dẫn đến những đứa trẻ không khỏe mạnh, bệnh tật, dị tật.
 
Cũng theo phân tích của Tổng cục DS_KHHGĐ, một vấn đề nữa ảnh hưởng đến chất lượng dân số là việc chăm sóc người cao tuổi. Hiện cả nước đã có hệ thống an sinh xã hội cho trẻ em, có nhiều nhà trẻ tư thục và công lập nhưng lại chưa có nhiều các viện dưỡng lão cho người già, rất ít bệnh viện có khoa lão khoa.
 
Nhìn lại năm 2018, trong khi ở phía Bắc, đặc biệt là các tỉnh miền núi có mức sinh cao thì ở đồng bằng sông Cửu Long và TP Hồ Chí Minh, mức sinh đang có chiều hướng thấp đi. TP Hồ Chí Minh là một trong những địa phương đi đầu cả nước về tỷ số cân bằng giới tính khi sinh (106,3 trẻ trai/100 trẻ gái) song lại có mức sinh gần như thấp nhất cả nước, bình quân một phụ nữ sinh 1,43 con và chưa đạt mức sinh thay thế. Mức sinh thấp là vấn đề rất đáng quan tâm, vì nếu không đủ sinh ra những thế hệ để thay thế cha mẹ trong một thời gian dài sẽ tác động trực tiếp đến tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên và làm cho quy mô dân số của một loạt nước đang ngày càng bị thu hẹp. Mức sinh thấp trong thời gian dài cũng sẽ có những tác động sâu sắc đến cơ cấu dân số. Đó là số người cao tuổi ngày càng tiếp tục tăng lên trong khi số người được sinh ra ngày càng ít đi. Cùng với những thành tựu về khoa học, những ứng dụng kỹ thuật trong y học, tuổi thọ con người ngày một gia tăng càng làm cho tỷ trọng người già trong dân số chiếm số đông. Quốc gia đó sẽ có cơ cấu dân số già.
 
Bên cạnh đó, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn có xu hướng tăng đang là một trong những thách thức cho công tác dân số trong thời gian tới. 10 tỉnh có tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao nhất là Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Bắc Giang, Nam Định, Hòa Bình, Hải Phòng, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh và Quảng Ngãi.
 
Nhằm từng bước khống chế tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh, theo Tổng cục DS-KHHGĐ, vấn đề tăng cường truyền thông rất quan trọng. Bên cạnh đó, một số địa phương cần sớm đề xuất xây dựng chính sách hỗ trợ để nâng cao vai trò của trẻ em gái trong gia đình và xã hội. Tăng cường công tác thanh, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định lựa chọn giới tính thai nhi.
 
Lam Dương

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây