Già hóa dân số: Thách thức cho hệ thống y tế

Thứ ba - 05/06/2018 05:44
Theo TS.BS Nguyễn Trung Anh- Phó Giám đốc Bệnh viện Lão khoa trung ương cho biết, thách thức của già hóa dân số đối với hệ thống y tế là rất lớn. Già hóa dân số khiến gia tăng các bệnh mạn tính thường gặp ở người cao tuổi như bệnh mạch vành, tăng huyết áp, đột quỵ, đái tháo đường, ung thư, hen suyễn, thoái hóa khớp,… phải điều trị suốt đời. Già hóa dân số khiến cho chi phí y tế tăng cao.
DS 0053
Trung bình một người cao tuổi mắc 6,9 bệnh.
 
Cụ thể chi phí y tế cho người già cao gấp 7-10 lần người trẻ. Người cao tuổi sử dụng đến 50% tổng lượng thuốc. Xu hướng người cao tuổi tử vong trong các cơ sở y tế tăng lên cũng làm gia tăng chi phí y tế.
 
Theo nghiên cứu của Bệnh viện Lão khoa Trung ương năm 2016 trên 610 người cao tuổi từ 80 tuổi trở lên tại huyện Sóc Sơn, trung bình một người cao tuổi mắc 6,9 bệnh. 33,6% lâm vào cảnh góa bụa, 8,2% cụ phải sống một mình, chỉ 17,7% sống với vợ hoặc chồng. Thu nhập trung bình của các cụ là 537,9 nghìn đồng/tháng, chủ yếu từ nguồn bảo trợ xã hội hoặc lương hưu. Trong số này, chỉ có 62,79% cụ có bảo hiểm y tế. 27,97% cần sự trợ giúp trong các hoạt động cơ bản như vệ sinh cá nhân, mặc quần áo, đi vệ sinh, di chuyển, đại tiểu tiện không tự chủ, ăn uống.
 
Cũng theo nghiên cứu này, có đến 90% người cao tuổi cần sự trợ giúp trong các hoạt động có sử dụng công cụ, dụng cụ như sử dụng điện thoại, mua bán, nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa, giặt giũ quần áo, sử dụng phương tiện giao thông.
 
Vấn đề đang được quan tâm hiện nay là khả năng cung cấp dịch vụ y tế cho người cao tuổi còn rất hạn chế. Theo quy hoạch, trừ bệnh viện Nhi, các bệnh viện đều phải có khoa lão. Tuy nhiên, ở tuyến tỉnh, mới chỉ có khoảng 30% bệnh viện có khoa lão, và được lồng ghép vào các khoa khác. Việc kiểm tra định kỳ sức khỏe cho người cao tuổi ở tuyến xã, phường cũng chỉ là tiện thể kết hợp các đợt khám từ thiện của các bệnh viện, và cũng chỉ bao phủ được khoảng 30 - 40% người cao tuổi. Các nhà dưỡng lão cũng mới chỉ là nơi nuôi dưỡng chăm sóc có tính chất xã hội, chưa có dịch vụ y tế.
 
Tại cộng đồng, các trạm y tế, bác sĩ gia đình, nhân viên xã hội, các trung tâm trợ giúp người cao tuổi, phục hồi chức năng thì thiếu nhân lực được đào tạo. Thiếu lực lượng chăm sóc người cao tuổi hiện nay cũng đang ở mức đáng báo động. Hiện tại, trên cả nước mới chỉ có khoảng 80 bác sĩ có chuyên khoa lão được đào tạo, và hiện công tác ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
 
Theo TS Nguyễn Trung Anh, những đối tượng phục vụ của chuyên ngành lão khoa là những người cao tuổi từ 80 tuổi trở lên. Vấn đề đặt ra, là những người ở độ tuổi này thường có rất nhiều bệnh, mà mỗi bệnh chỉ cần dùng 2 - 3 thuốc thì sự tương tác xấu của các loại thuốc với nhau là tương tác bất lợi. Nhiệm vụ của bác sĩ lão khoa là bố trí đơn thuốc phù hợp, vì người già đề kháng kém, rất dễ mắc bệnh tật. Trong khi gan thận người già yếu, việc sử dụng nhiều thuốc không tốt và khả năng chi trả tiền thuốc thấp. Và nếu cho người bệnh sử dụng nhiều thuốc thì gánh nặng bảo hiểm y tế rất cao. Mục tiêu thầy thuốc lão khoa làm bệnh lý nhằm giảm thiểu tất cả gánh nặng về tài chính cho xã hội, giúp bệnh nhân có thể tồn tại lâu hơn với những điều trị thích hợp. Bên cạnh đó, vấn đề nâng đỡ tinh thần và giải thích cho người nhà bệnh nhân cũng là những vấn đề rất là quan trọng. Như vậy, rất cần thiết có một bác sĩ lão khoa chuyên nghiệp, và việc phát triển hệ thống chuyên khoa lão khoa ở các bệnh viện tuyến tỉnh là vô cùng quan trọng và cần thiết.
 
Giải pháp đầu tiên là phải nâng cao năng lực của hệ thống y tế trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Trong đó, các bệnh viện phải thành lập khoa lão, quy mô khoảng 20% giường kế hoạch,…Về y tế cơ sở, cần nâng cao năng lực kiểm soát các bệnh không lây nhiễm ở người cao tuổi, lập hồ sơ theo dõi, chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi, phát triển mô hình chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Đồng thời, cần phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe dài ngày cho người cao tuổi như hệ thống nhà dưỡng lão, từng bước phát triển hệ thống nhà dưỡng lão, trong đó có hệ thống chăm sóc y tế. Thành lập các khu chung cư dành cho người già. Từng bước phát triển các trung tâm ban ngày (cung cấp các dịch vụ xã hội cho người cao tuổi). Bên cạnh đó, cần phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe dài ngày cho người cao tuổi tại gia đình, cộng đồng.
 
Để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi, vừa qua, Bộ Y tế đã có công văn số 2248/BYT-KCB gửi các Sở Y tế, các bệnh viện trực thuộc Bộ và y tế ngành thành lập khoa lão và chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi. Trong đó nhấn mạnh, đối tượng điều trị tại khoa lão là người cao tuổi mắc nhiều bệnh mạn tính cần điều trị cùng lúc, có các hội chứng lão khoa đặc trưng như: hội chứng dễ bị tổn thương, sa sút trí tuệ, rối loạn dáng đi và ngã, suy dinh dưỡng, giảm hoạt động chức năng, lú lẫn, trầm cảm, loét, dùng nhiều thuốc (polypharmacy), nguy cơ tai biến điều trị cao… Người bệnh cao tuổi cần chăm sóc giảm nhẹ, chăm sóc cuối đời. Tùy thuộc vào quy mô bệnh viện, quy mô giường bệnh của khoa lão chiếm 10% tổng số giường bệnh kế hoạch của bệnh viện (tối thiểu từ 30 giường trở lên).
 
Mai Phương

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây