Hiểu rõ tâm sinh lý tuổi vị thành niên để giáo dục con về giới tính

Thứ năm - 13/12/2018 02:40
Tại lễ phát động Tháng hành động quốc gia về dân số và hưởng ứng Ngày Dân số thế giới do Sở Y tế Hà Nội vừa tổ chức, bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) cho biết, vị thành niên, thanh niên Việt Nam là nhóm dân số từ 10 – 24 tuổi, chiếm khoảng trên 22% dân số. Đây là giai đoạn có những thay đổi đáng kể về mặt thể chất, tâm lý, tư duy, phát triển cảm xúc và giao tiếp xã hội của vị thành niên.
Thiếu kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản
 
Ở độ tuổi này trẻ có những tò mò về sự thay đổi cơ thể, dẫn tời nhu cầu tìm kiếm thông tin về giáo dục giới tính bằng nhiều nguồn khác nhau. Chính vì vậy, việc chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.
 
Vấn đề sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên được Bộ Y tế xác định là một nội dung ưu tiên trong Chiến lược Dân số - Sức khỏe sinh sản Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Bộ Y tế cũng đã ban hành Quyết định số 906/QĐ-BYT ngày 15/3/2017 phê duyệt Đề án Tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ Dân số - Kế hoạch hóa gia đình cho vị thành niên, thanh niên giai đoạn 2016-2020 với nhiều hoạt động, chương trình, mô hình cụ thể giúp nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên.
 
Linh5 12DSC 0880
 Chú trọng tuyên truyền chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên.
 
Bà Nguyễn Thị Ngọc Lan cho biết, trên thực tế, dù đã có nhiều nỗ lực trong công tác tuyên truyền giáo dục, song việc chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên còn gặp nhiều khó khăn. Theo điều tra quốc gia trên 9.768 thanh thiếu niên trong độ tuổi 10-24 ở 8 tỉnh và thành phố của Việt Nam cho thấy, thanh thiếu niên vẫn thiếu kiến thức và thực hành về chăm sóc sức khỏe sinh sản. Có 7,8% thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 15-18 đã quan hệ tình dục trước 15 tuổi và chỉ có 54% thanh thiếu niên có sử dụng biện pháp tránh thai trong lần quan hệ tình dục đầu tiên. Nhu cầu chưa được đáp ứng về biện pháp tránh thai hiện đại của nữ độ tuổi 15-24 tuổi là 29,6%. Kết quả điều tra cũng chỉ ra là rất ít vị thành niên tham vấn với cha mẹ và thầy cô giáo trong tìm hiểu thông tin và dịch vụ về sức khỏe sinh sản, sức Đây là những thách thức rất lớn đối với công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên ở nước ta hiện nay.
 
Nhận biết được sự thay đổi trong tâm, sinh lý của trẻ
 
Là người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn chăm sóc sức khỏe sinh sản, đặc biệt là sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên, ThS.BS Trần Lan Anh, Viện Tâm lý và Giáo dục Việt Nam chia sẻ, ở giai đoạn vị thành niên sớm từ 10-14 tuổi, trẻ gái bắt đầu bộc lộ những đặc điểm sinh lý như ngực bắt đầu phát triển và có hiện tượng kinh nguyệt. Còn đối với trẻ trai thì bắt đầu “vỡ tiếng”, có ria mép xuất hiện. Từ những đặc điểm sinh lý riêng biệt, trẻ muốn khẳng định mình nên dễ thay đổi tính cách, hành vi ứng xử.
 
Theo bác sĩ Anh, nhiều trẻ bắt đầu ít nghe lời bố mẹ hơn và có xu hướng tách ra, ít phụ thuộc. Đôi khi chống đối cha mẹ, vì vậy các bậc phụ huynh cần quan tâm uốn nắn, nhưng phải kiên trì, mềm dẻo, linh hoạt để tránh va chạm tự ái dẫn đế tổn thương tinh thần cho trẻ.
 
Ngoài ra, tính cách của trẻ vị thành niên thường thích lập luận suy diễn nhìn nhận sự việc, sự vật theo quan điểm lý tưởng hóa. Giai đoạn phát triển này chịu ảnh hưởng rất mạnh mẽ của các điều kiện văn hóa, giáo dục, kinh tế của môi trường, gia đình và xã hội, đồng thời cũng là giai đoạn gây nhiều lo ngại cho các bậc cha mẹ và cộng đồng. Bởi, cùng với sự trưởng thành về mặt cơ thể thì hành vi vẫn phải được định hướng từ cha mẹ và nhà trường.
 
Trò chuyện với con nhiều hơn về giới tính
 
Nói về những nguy hiểm khi trẻ ở tuổi vị thành niên quan hệ tình dục sớm, bác sĩ Anh phân tích, do sự phát triển cở thể chưa hoàn chỉnh, vì vậy hành vi tình dục sớm ở độ tuổi vị thành niên thường không kiểm soát và dẫn đến thai nghén ngoài ý muốn. Nếu mang thai ở tuổi vị thành niên sẽ liên quan tới một số hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe tình dục như nạo phá thai, sinh thiếu cân, đẻ non, thai nhỏ so với tuổi thai, tử vong mẹ. Chính sự mang thai ở tuổi vị thành niên cũng gây ảnh hưởng nặng nề đến sự phát triển  thể chất và tâm sinh lý cũng như phát triển trí tuệ sau này. Đây thực sự là một thảm họa cho bản thân trẻ và là một gánh nặng cho gia đình và xã hội.
 
Còn đối với nam giới, nếu làm “chuyện ấy” khi chưa đủ 20 tuổi khiến các em dễ mắc chứng rối loạn cương dương, xuất tinh sớm và đặc biệt là nếu không có đầy đủ kiến thức và kỹ năng các em có thể bị các bệnh lây truyền qua đường tình dục trong đó có HIV/AIDS.
 
Ngoài ra, khi trẻ ở tuổi vị thành niên có thai sớm sẽ hạn chế khả năng học tập hoặc bỏ học dẫn đến giảm cơ hội tìm việc làm tốt hoặc từ bỏ quyền làm mẹ. Vì vậy, các phụ huynh cần dành thời gian cho con từ giai đoạn trước đó, cần phải dạy cho con biết những kiến thức, kỹ năng cụ thể như cách từ chối tình dục, cách giữ gìn thân thể, cách thoát hiểm khi không may bị xâm hại… Tùy theo giới tính, tính cách, sự gần gũi giữa mẹ và con để có thể chia sẽ, trò chuyện và tâm sự giữa mẹ và con gái cũng như giữa bố và con trai để có thể đạt hiệu quả cao nhất. Cần phải dạy con biết cách tự vệ, giữ gìn bản thân ở mọi hoàn cảnh, khi có người nhìn khiếm nhã, có động tác đụng chạm, rủ đi chơi, dụ cho ăn, cho quà, cho tiền… cần biết từ chối. Về phía nhà trường cần có những buổi ngoại khóa, sinh hoạt chủ đề, phòng tư vấn và tùy nội dung có thể nam, nữ học riêng.
 
Khi đã trang bị cho trẻ đầy đủ những kỹ năng cần thiết, cộng với sự quan tâm của bố mẹ, nhà trường thì trẻ vị thành niên sẽ phát triển theo định hướng đúng đắn.
 
 Nhã Khanh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá website này như thế nào?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập55
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm54
  • Hôm nay6,402
  • Tháng hiện tại276,668
  • Tổng lượt truy cập5,451,326
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây