Mất cân bằng giới tính khi sinh tiếp tục là thách thức lớn trong công tác dân số

Thứ năm - 18/01/2018 03:25
Theo dự báo của Tổng cục Thống kê, dân số Việt Nam sẽ đạt 100 triệu người vào năm 2026. Đáng lưu ý, đến năm 2020, Việt Nam sẽ thừa 1,38 triệu nam giới trong độ tuổi kết hôn. Điều này cho thấy tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở nước ta tiếp tục diễn biến phức tạp.
Tư tưởng sinh con trai vẫn đè nặng
 
Thống kê của Bộ Y tế năm 2016 tỷ số chênh lệnh giới tính khi sinh ở nước ta duy trì ở mức 112,2 trẻ trai/100 trẻ gái và tại thời điểm tháng 6/2017 là 113,4 trẻ trai/100 trẻ gái. Trong  đó, đồng bằng sông Hồng là vùng có tỷ số chênh lệch giới tính khi sinh cao. Tỷ số này tăng liên tục trong 5 năm từ 115,3 trẻ trai/100 trẻ gái (năm 2009) tăng lên 118 trẻ trai/100 trẻ gái (năm 2014). 10 tỉnh có tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao nhất năm 2017 được thống kê gồm: Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Bắc Giang, Nam Định, Hòa Bình, Hải Phòng, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh và Quảng Ngãi.
 
Cùng một thời điểm nhưng tỷ lệ chênh lệch giới tính ở đồng bằng sông Hồng dường như không có dấu hiệu chững lại thì ở khu vực Đông Nam Bộ, tỷ số này lại có xu hướng giảm, từ 109,9 trẻ trai/100 trẻ gái (năm 2009) xuống 108,9 trẻ trai/100 trẻ gái (năm 2014). Điều này chứng tỏ, tâm lý thích con trai tồn tại nhiều ở khu vực phía Bắc, nơi chịu nhiều ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa, xã hội luôn coi đàn ông mới là trụ cột trong gia đình.
 
Tâm lý thích con trai vẫn tồn tại nên bằng cách này hay cách khác, các gia đình, thế hệ trước gây áp lực cho thế hệ sau. Theo quy định, hành vi siêu âm chẩn đoán giới tính thai nhi bị cấm nhưng có khoảng 85% thai phụ khi được hỏi vẫn biết giới tính con mình trước khi sinh. Biết giới tính thai nhi từ trong bụng mẹ sẽ là bình thường nhưng với gia đình khát con trai, việc biết trước giới tính sẽ kéo theo nhiều hệ lụy. Nếu thai nhi còn nhỏ, người phụ nữ sẽ chịu áp lực từ chồng, từ người thân trong việc bỏ thai nhi gái để trao cơ hội cho thai nhi là bé trai. Việc bỏ thai nhi chỉ vì phân biệt giới tính gây hậu quả nặng nề về sức khỏe, đặc biệt là tâm lý với người mẹ.
 
Theo một nghiên cứu của Bộ Y tế cho thấy, áp lực phải sinh con trai là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra trầm cảm sau sinh ở phụ nữ. Trung bình cứ 4 phụ nữ sau sinh thì có 1 phụ nữ trầm cảm nhưng tình trạng trầm cảm càng trầm trọng hơn (gấp 2 lần) ở lần mang thai thứ 2 trong trường hợp gia đình đã có con gái trước đó. Số phụ nữ sinh con gái một bề có nguy cơ bị chồng bạo hành trong quá trình mang thai (bao gồm cả bạo hành thể xác, bạo hành tinh thần) gấp 2 lần so với phụ nữ có con trai.
 
Không chỉ gây hậu quả về tinh thần, trầm cảm, hay ảnh hưởng sức khỏe mà trong những trường hợp nghiêm trọng, bạo hành gia đình hay áp lực phải sinh bằng được con trai có thể dẫn đến suy nghĩ và hành vi tự tử ở người mẹ hoặc gây tổn hại cho con…
 
Nhận định về thực trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, ông Nguyễn Văn Tân, Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình cho biết, đây là thách thức hàng đầu với những người làm trong ngành. Thách thức bởi nó thuộc về tư tưởng, tâm lý nên rất khó để thay đổi. Hoặc nếu có thay đổi được thì phải mất rất nhiều thời gian, công sức mà khi đó, hậu quả của tình trạng mất cân bằng giới tính đã cận kề.
 
Áp lực cho cả hai giới
 
Trong thực tế, việc mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ gây tổn thương tâm lý đối với trẻ gái mà còn dẫn đến những áp lực nặng nề cho trẻ trai.
 
Trước hết, cùng được sinh ra nhưng ngay từ khi chào đời, trẻ trai đã mang trong mình nhiều gánh nặng do ông bà, cha mẹ đặt lên. Đó là làm trụ cột gia đình, là người lo hương hỏa tổ tiên sau này, là người để cha mẹ cậy nhờ khi về già.
 
Chưa biết sức khỏe, trình độ và khả năng của đứa trẻ ấy ra sao, bản thân chúng có thích kỳ vọng trên hay không nhưng việc lớn lên với hàng loạt trách nhiệm ấy được nhắc nhở thường xuyên. Xã hội mà nam thanh niên trưởng thành kết hôn muộn do không kiếm được bạn gái hoặc phải sống cô đơn sẽ làm thay đổi cấu trúc dân số, tan vỡ cấu trúc gia đình, tỷ lệ ly hôn, tái hôn của phụ nữ tăng cao.
 
Điều này còn kéo theo hệ lụy về an ninh trật tự khi làm tăng tệ nạn mại dâm, HIV/AIDS, buôn bán phụ nữ, trẻ em, tăng bạo hành gia đình, tăng bất bình đẳng giới. Bên cạnh đó là một số ngành nghề sẽ bị thiếu hụt lao động. Trong trường hợp nam thanh niên phải lấy vợ từ nước khác hoặc ra nước ngoài sinh sống, lập gia đình sẽ nảy sinh nhiều vấn đề về văn hóa, lối sống.
 
Số liệu của Vụ Thống kê dân và lao động, Tổng cục Thống kê cho thấy, tỷ số chênh lệch giới tính khi sinh tại Việt Nam cao ngay trong lần sinh đầu tiên và đặc biệt tăng cao trong lần sinh thứ ba. Mong muốn có con trai ngay từ lần sinh đầu tiên nên nhiều người sử dụng các biện pháp để có con trai, để biết giới tính thai nhi sớm. Để làm được điều này đòi hỏi người mẹ phải có kiến thức, kinh tế và ở vùng thuận lợi. Đây là minh chứng cho lý do nhóm người dân tộc Kinh sử dụng các biện pháp để sinh con trai cao hơn các dân tộc khác.
 
Việc lựa chọn giới tính thai nhi cũng liên quan đến trình độ học vấn, tỷ số giới tính khi sinh tăng từ mức 106 đến 111 ở phụ nữ có trình độ tương đương bậc tiểu học, đến mức 113 ở bậc trung học phổ thông và cuối cùng là 115 ở bậc đại học trở lên. Trong khi đó, với nhóm những bà mẹ chỉ có 3 năm đi học, tỷ số này tương tự mức sinh học tự nhiên là 105.
 
Nhã Khanh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập27
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm26
  • Hôm nay3,927
  • Tháng hiện tại87,850
  • Tổng lượt truy cập2,174,978
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây