Sàng lọc trước sinh và sơ sinh là bước đi lâu dài của ngành dân số

Thứ ba - 18/12/2018 02:32
Sàng lọc để phát hiện, chẩn đoán và điều trị sớm những bất thường của trẻ giai đoạn thai còn trong bụng mẹ và ngay sau khi trẻ ra đời để từ đó đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời, giúp thai nhi và trẻ sơ sinh phát triển khỏe mạnh là biện pháp quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dân số.
Theo ThS Đỗ Thị Quỳnh Hương, Phó Vụ trưởng Vụ Cơ cấu và Chất lượng dân số, Tổng Cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), tính đến hết năm 2017 trung bình trên cả nước, tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc mới đạt 20% và tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc đạt 40%, thậm chí có địa phương, tỷ lệ này chỉ 10-20%. Việc mở rộng các bệnh được tiến hành sàng lọc trước sinh và sơ sinh, mới chỉ triển khai rộng rãi và miễn phí hai bệnh là suy giáp trạng bẩm sinh (bệnh rối loạn hoặc thiếu hụt tổng hợp hormone tuyến giáp, chậm phát triển trí tuệ) và thiếu men G6PD (bệnh gây biến chứng vàng da, biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động). Một số đơn vị triển khai thực hiện một số bệnh khác như sàng lọc bệnh tim bẩm sinh, bệnh khiếm thính bẩm sinh, rối loạn chuyển hóa... nhưng người dân phải tự chi trả kinh phí. Trong khi đó, hiện nay, một số quốc gia trên thế giới đã triển khai sàng lọc từ 30-50 bệnh.
 
Linhst0070
Thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh giúp trẻ tránh được những hậu quả nặng nề do dị tật. (ảnh minh họa)
 
Khó khăn trong việc triển khai thực hiện các chương trình sàng lọc do nhiều nguyên nhân và đến từ nhiều phía. Theo ThS Đỗ Thị Quỳnh Hương, đầu tiên là nhiều sản phụ chưa quan tâm đến chương trình sàng lọc trước sinh và sơ sinh, đặc biệt là các sản phụ vùng nông thôn, miền núi. Thậm chí, nhiều thai phụ đi khám thai chỉ với mục đích để biết con trai hay gái. Mặt khác, kiến thức, kỹ năng tuyên truyền, tư vấn của cán bộ chuyên trách, cộng tác viên dân số còn hạn chế nên việc người dân biết đến chương trình này còn thấp. Bên cạnh đó, năng lực đội ngũ bác sĩ, nhất là bác sĩ ở các tuyến dưới chưa cao. Một số nơi, cán bộ kỹ thuật đã được tập huấn nhưng chưa tham gia thực hiện công tác sàng lọc.
 
Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình mục tiêu y tế dân số giai đoạn 2016-2020, mục tiêu đến năm 2020, sẽ nâng tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh lên 50%; tỷ lệ trẻ em mới sinh được sàng lọc sơ sinh lên 80%. Thêm ít nhất một mặt bệnh (nguy hiểm, có tỷ lệ mắc cao) được đưa vào danh mục bệnh được sàng lọc trong chương trình.
 
Sàng lọc trước sinh và sơ sinh là hai quy trình tách biệt. Sàng lọc trước sinh được thực hiện bằng các xét nghiệm máu hoặc lấy bệnh phẩm từ thai nhi và siêu âm cho phụ nữ mang thai 3 tháng đầu, 3 tháng giữa thai kỳ giúp phát hiện sớm các loại bệnh như: down, rối loạn di truyền, dị tật ống thần kinh, khuyết tật về tim… Còn kỹ thuật sàng lọc sơ sinh là biện pháp dự phòng hiện đại được tiến hành trong vòng 24 - 48 giờ sau khi trẻ được sinh ra. Thời điểm này, trẻ sẽ được nhân viên y tế lấy máu gót chân để phát hiện sớm các dị tật bẩm sinh như thiếu men G6PD; suy giáp trạng bẩm sinh và tăng sản thượng thận bẩm sinh (bệnh rối loạn nhiễm sắc thể giới tính).
 
Hai biện pháp sàng lọc trước sinh và sơ sinh đều rất cần thiết đối với sự phát triển của trẻ sau này. Bởi một số bệnh nếu được phát hiện, điều trị sớm ngay từ giai đoạn bào thai và sơ sinh sẽ giúp trẻ tránh được những hậu quả nặng nề trong quá trình phát triển về trí tuệ và thể chất. 
 
Thời gian tới, chương trình sàng lọc trước sinh và sơ sinh sẽ tiến tới mở rộng phạm vi các loại bệnh được đưa vào danh mục thanh toán của bảo hiểm y tế để tăng cơ hội tiếp cận cho người dân. Việc thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh không chỉ là chuyện cá nhân của mỗi gia đình mà chính là bước đi lâu dài của ngành dân số nói riêng và cả xã hội nói chung vì mục tiêu cải thiện, nâng cao chất lượng giống nòi.
 
Lam Dương
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá website này như thế nào?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập50
  • Hôm nay13,181
  • Tháng hiện tại214,492
  • Tổng lượt truy cập5,389,150
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây