Chất béo - một dưỡng chất tuyệt vời trong sữa mẹ

Thứ hai - 22/07/2019 20:48
Nuôi con bằng sữa mẹ là một lựa chọn tối ưu cho sự phát triển toàn diện của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Sữa mẹ có đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết theo một tỷ lệ phù hợp với nhu cầu của trẻ. Trong đó, chất béo - một dưỡng chất tuyệt vời trong sữa mẹ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển toàn diện cả về thể lực và trí lực của trẻ ở giai đoạn đầu đời.
Bác sĩ Hồng Sơn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, theo Bảng thành phần dinh dưỡng thực phẩm Việt Nam do Viện Dinh dưỡng Quốc gia nghiên cứu năm 2016, trong 100 gam sữa mẹ có 7 gam glucid (chiếm tỷ lệ 60,9%); 1,5gam protein (13%); 3 gam lipid hay còn gọi là chất béo (26,1%). Như vậy, về khối lượng, chất béo chỉ chiếm 26,1% trong tổng số các chất sinh năng lượng nhưng nó lại cung cấp đến 44% trong tổng số năng lượng mà sữa mẹ mang lại.
 
Chất béo có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển thể lực và trí não của trẻ. Chất béo tham gia cấu tạo các tế bào và dịch thể của các tổ chức, đặc biệt là tổ chức não. Các axit béo không no như linoleic acid; arachidonic acid; docosahexaenoic acid - DHA… là thành phần của nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học cao, là yếu tố cần thiết để cấu tạo màng tế bào, các tổ chức liên kết, tổ chức thần kinh.
 
st chất béo
 Sữa mẹ chứa đầy đủ các dinh dưỡng tuyệt vời cho sự phát triển toàn diện của trẻ những năm đầu đời. (ảnh minh họa)
 
Trong những năm đầu đời, trẻ tăng trưởng và phát triển nhanh cả về các tổ chức thần kinh, não bộ. Trọng lượng não tăng nhanh sau khi sinh: lúc sinh não chỉ nặng 350g, khi trẻ 1 tuổi nặng gấp 3 lần, khoảng 1.100g. Não bộ và các mô thần kinh đặc biệt giàu chất béo, do đó sự thiếu hụt về chất béo trong khẩu phần ăn hàng ngày ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, đặc biệt là cơ quan thần kinh. Có thể nói chất béo trong sữa mẹ giúp cho sự phát triển về thể lực và trí tuệ của trẻ em ngay từ giai đoạn rất sớm vì nó giữ vai trò quan trọng đối với hệ thần kinh trung ương của trẻ.
 
Ngoài ra, chất béo còn là dung môi tốt để hòa tan các vitamin A, D, E, K là những vitamin có nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể, cơ thể muốn hấp thu và sử dụng tốt các vitamin này phải cần có chất béo trong khẩu phần ăn.
 
Bác sĩ Hồng Sơn phân tích thêm, với sự tiến bộ của khoa học, ngày nay, con người còn đi sâu tìm hiểu vai trò của từng thành phần chất dinh dưỡng có trong sữa mẹ. Trong đó, các nghiên cứu chuyên sâu ở mức độ phân tử về thành phần chất béo có trong sữa mẹ đã mang lại những phát hiện rất quan trọng, giải thích được nhiều ưu điểm của sữa mẹ đối với sự phát triển của trẻ nhỏ. Cấu trúc phân tử chất béo trong sữa mẹ giúp trẻ tiêu hóa tốt nhất, tăng hấp thu lượng can xi. Chất béo khi đi vào ống tiêu hóa sẽ được tiêu hóa hấp thu nhờ các enzym có sẵn trong các tuyến tiêu hóa của trẻ. Ở trẻ sơ sinh, các enzyme ở miệng, dạ dày, tuyến tụy chịu trách nhiệm phân cắt chất béo từ sữa mẹ mà chủ yếu là chất béo dạng sn-2 palmitate (OPO) chỉ được tìm thấy trong sữa mẹ để cung cấp các axit béo. Còn với chất béo dạng sn-1, sn-3 palmitate trong sữa bò hay dầu thực vật, hệ tiêu hóa non yếu của trẻ sẽ không đủ khả năng phá vỡ các liên kết ở những phân tử này để hấp thu. Do vậy, chúng đi tiếp vào ruột, liên kết với canxi thành “xà phòng can xi” - một dạng hợp chất can xi không tan. Việc hình thành “xà phòng can xi” không chỉ ảnh hưởng đến việc hấp thu axit béo mà còn ảnh hưởng đến hấp thu can xi và ảnh hưởng không tốt đến hệ vi sinh đường ruột. Điều này lý giải tại sao trẻ được nuôi bằng sữa bò thì phân thường rắn và đào thải nhiều phân hơn trẻ được nuôi bằng sữa mẹ. Việc hình thành “xà phòng can xi” còn kéo theo một lượng lớn can xi ra ngoài, làm cho trẻ dễ bị thiếu can xi.
 
Thêm vào đó, chất béo trong sữa mẹ giúp tăng số lượng các vi khuẩn có lợi trong đường ruột như lactobacillus, bifidobacteria, giúp chống lại nhiễm trùng, có các tác động tích cực khác trên sự phát triển đáp ứng miễn dịch.
 
Bác sĩ Hồng Sơn nhấn mạnh, do tác dụng của sn-2 palmitate (OPO) có nhiều trong sữa mẹ nên trẻ được nuôi bằng sữa mẹ thường ít quấy khóc, do trẻ dễ tiêu hóa, không bị khó chịu, phân mềm và dễ đi hơn. 
 
Dựa theo tiêu chuẩn sữa mẹ, các nhà sản xuất sữa bột cố gắng tạo sữa theo một công thức bao gồm các thành phần glucid, lipid, sinh tố vitamin, chất khoáng và nước với tỉ lệ gần giống sữa mẹ được gọi là sữa công thức. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) khuyến cáo, sữa công thức không được khuyến khích dùng thay cho sữa mẹ. Tại Việt Nam, sữa công thức dành cho trẻ em dưới 6 tháng tuổi không được phép quảng cáo, ngoại trừ sữa đặc biệt dành cho trẻ bị suy dinh dưỡng nặng. Tất cả các quảng cáo sữa công thức và trên các hộp sữa đều phải có khuyến cáo: “Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ.”
 
Nhã Khanh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây