Phòng ngừa bệnh khô mắt do thiếu vitamin A ở trẻ

Thứ năm - 29/11/2018 10:30
Vitamin A có vai trò quan trọng đối với cơ thể, đặc biệt là đối với mắt. Bệnh khô mắt thường xảy ra khi cơ thể của trẻ bị thiếu hụt vitamin A.
Dưới 3 tuổi, trẻ đang lớn nhanh cần nhiều vitamin A. Tuy nhiên, không được bú mẹ hoặc lượng vi chất này trong sữa mẹ thấp, hay mắc các bệnh nhiễm khuẩn đều có thể khiến trẻ bị thiếu vi chất quan trọng này. Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, tỷ lệ vitamin A trong huyết thanh thấp, thậm chí ngay cả ở giai đoạn trẻ dưới 6 tháng tuổi khi đang bú mẹ, điều đó chứng tỏ sữa mẹ cũng thiếu vi chất này. Nguyên nhân là bà mẹ không được uống bổ sung vitamin A sau khi sinh, chế độ ăn khi cho con bú không tốt. Ước tính vẫn còn 14% trẻ dưới 5 tuổi ở Việt Nam thiếu vitamin A trong huyết thanh, cao nhất là bắc miền Trung và Tây Nguyên.
 
Linh30 11DSC 4644
Trẻ được uống bổ sung vitamin A liều cao.
 
Về nguyên nhân dẫn đến hiện tượng thiếu vitamin A ở trẻ, đánh giá liên tục qua nhiều năm của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, do khẩu phần ăn của trẻ bị thiếu hụt vitamin A. Một chế độ ăn nhiều chất bột đường, ít thức ăn động vật có hàm lượng vitaninA cao như gan, thịt, cá, trứng, tôm…, thiếu dầu mỡ làm giảm hấp thu vitamin A (vitamin A hòa tan trong dầu, mỡ), ăn ít rau xanh và hoa quả chín  có nhiều Beta- caroten (rau ngót, đu đủ, cà rốt, gấc). Sữa mẹ là nguồn vitamin A quan trọng của trẻ nhỏ, trẻ không được bú mẹ có nguy cơ cao bị thiếu vitamin A.
 
Cùng với đó, tình trạng nhiễm khuẩn, nhiễm vi rút đặc biệt là khi trẻ lên sởi, viêm đường hô hấp, tiêu chảy kéo dài là nguyên nhân quan trọng dẫn tới tình trạng thiếu vitamin A. Do trẻ khi bị bệnh thì nhu cầu vitamin A tăng, trong khi đó  khẩu phần ăn không đủ cung cấp, nên dễ dẫn đến thiếu hụt vitamin A. 
 
Đối với những trẻ bị suy dinh dưỡng nặng thường kèm theo thiếu vitamin A. Ngoài ra thiếu các vi chất khác như kẽm cũng ảnh hưởng tới chuyển hóa vitamin A trong cơ thể.
 
Những yếu tố nguy cơ làm cho trẻ dễ bị thiếu hụt vitamin A cũng đã được nghiên cứu như trẻ trong độ tuổi dưới 5 tuổi (đặc biệt là trẻ từ 6 tháng đến 1 năm tuổi); trẻ không được bú sữa non; trẻ không được nuôi bằng sữa mẹ; trẻ ăn dặm quá sớm hoặc khẩu phần ăn nghèo nàn thiếu chất; trẻ bị nhiễm trùng tái diễn, lâu ngày; trẻ là con của các ông bố, bà mẹ có kiến thức dinh dưỡng còn hạn chế….
 
Biểu hiện sớm nhất của thiếu vitamin A về mắt là bệnh quáng gà. Vào lúc chập choạng tối, trẻ còn bé có thể hay theo nhầm người khác tưởng là mẹ, trẻ nhỏ đi lại khó khăn, hay va vấp phải các đồ vật trong nhà, hoặc phải lần theo tường để đi.
 
Đối với trẻ lớn hơn thì không dám chạy theo bạn đùa nghịch, thường ngồi yên ở góc nhà hoặc bậc cửa. Trong khi ăn cơm, trẻ thường xúc trượt đĩa thức ăn. Giai đoạn khô kết mạc (hay khô lòng trắng mắt)  nếu khỏe mạnh, lòng trắng mắt của trẻ phải ướt đều, bóng láng, trong suốt. Khi bị khô mắt, lòng trắng mắt bị khô, trở nên sần sùi, không còn ướt bóng nữa. Dần dần, lòng trắng mắt của trẻ bị mờ đục, đổi thành màu vàng nhạt hoặc xám nhạt, nhăn nheo. Ở lòng trắng mắt của trẻ xuất hiện những đám bọt xốp màu trắng như bọt xà phòng. Khi đó trẻ hay chớp mắt, hay cụp mắt nhìn xuống khi ra chỗ sáng.
 
Giai đoạn khô nhuyễn giác mạc (khô lòng đen), ở trẻ khỏe mạnh, lòng đen mắt phải nhẵn bóng, ướt đều, trong suốt, trông đen nhánh. Khi bị khô mắt, lòng đen mắt trở nên mờ đục, sần sùi, trông lờ mờ như tấm kính bị bám hơi nước. Nếu không được phát hiện bệnh và điều trị kịp thời, chỉ trong vài ngày, lòng đen mắt bị loét có màu vàng bẩn. Để đến giai đoạn này mới đưa trẻ đi bệnh viện khám chữa bệnh thì đã muộn, nhất định sẽ để lại sẹo giác mạc gây mù loà. Ở trẻ bị khô mắt thường kèm theo các bệnh nặng khác như suy dinh dưỡng, tiêu chảy, rối loạn tiêu hoá kéo dài, viêm phổi, viêm phế quản, sởi... có thể dẫn đến tử vong nhanh chóng. Các bậc cha mẹ và mọi người cần biết cách phòng, phát hiện sớm bệnh và xử trí đúng để tránh mù lòa cho trẻ em.
 
Để phòng chống thiếu hụt vitamin A ở trẻ, Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến cáo, mỗi gia đình cần thực hiện nâng cao chất lượng bữa ăn của trẻ. Thực hiện nuôi con bằng sữa mẹ vì sữa mẹ là nguồn cung cấp vitamin A tốt nhất đối với trẻ nhỏ, cho trẻ bú sớm trong vòng một giờ đầu sau sinh để tận dụng nguồn sữa non quý giá, vì sữa non có nhiều vitamin A và các kháng thể giúp trẻ phòng chống các tác nhân gây bệnh, thực hiện cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Chế độ ăn hàng ngày cần cung cấp đủ nhu cầu vitamin A của trẻ. Khi tròn 6 tháng  trẻ cần được ăn bổ sung hợp lý và tiếp tục duy trì bú sữa mẹ đến 24 tháng tuổi. Bữa ăn  của trẻ  nên chú ý sử dụng các loại thức ăn động vật  giàu vitamin A như thịt gà, bò, gan lợn, trứng gà, tôm, cá... Bữa ăn của trẻ cần có  dầu hoặc mỡ để giúp hấp thu tốt vitamin A. Các loại thức ăn nguồn gốc thực vật như rau xanh, cà rốt, rau dền, cà chua, gấc, xoài, dưa hấu, đu đủ chín… và các loại hoa quả chín khác có màu vàng, đỏ.
 
Bổ sung vitamin A liều cao cho trẻ: trẻ dưới 6 tháng tuổi không được bú sữa mẹ; trẻ từ 6 - 36 tháng; trẻ 37-60 tháng tuổi cần uống vitamin A điều trị dự phòng; bà mẹ sau sinh trong vòng 1 tháng cần được uống bổ sung vitamin A liều cao 2 lần/năm trong các chiến dịch Ngày Vi chất dinh dưỡng do Bộ Y tế phát động.
 
Nhã Khanh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây