Phòng ngừa loãng xương bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý

Thứ năm - 08/08/2019 10:08
Bệnh loãng xương thường để lại hậu quả xấu như gãy xương, gù vẹo cột sống, giảm khả năng vận động, ảnh hưởng tới chất lượng sống của người bệnh.
Theo tài liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố năm 2017, loãng xương ảnh hưởng đến 75 triệu người trên toàn cầu. Hàng năm có khoảng 8,9 triệu người bị gãy xương nguyên nhân do loãng xương, trung bình cứ 3 giây lại có một trường hợp gãy xương. Ước tính có khoảng 1/3 phụ nữ và 1/5 nam giới có nguy cơ bị loãng xương. Trong tổng số người bị gãy cổ xương đùi do loãng xương thì nam giới chiếm khoảng 20 - 25% nhưng tỷ lệ bị tử vong cao hơn so với nữ giới.
 
Bình thường có hai quá trình đồng thời xảy ra tác động trực tiếp lên xương của con người đó là tạo xương và hủy xương. Khi còn trẻ, quá trình tạo xương chiếm ưu thế, xương ngày một phát triển, các bè xương to ra. Đến tuổi trưởng thành, hai quá trình tạo và hủy xương cân bằng với nhau, xương luôn cứng chắc. Tuy nhiên, ở người lớn tuổi, quá trình tạo xương giảm, hủy xương tăng lên. Hậu quả là các bè xương mỏng đi, số lượng bè cũng giảm, tạo ra các khoang rỗng bên trong xương, các khoáng chất như canxi, phospho cũng bị rửa trôi, hàm lượng chất khoáng trong xương giảm, xương trở nên nhẹ hơn. Tình trạng này của xương được gọi là loãng xương hoặc xốp xương.
 
Theo WHO, các nhà nghiên cứu đã phân tích nguyên nhân của loãng xương rất đa dạng và phức tạp. Loãng xương có thể do ít vận động, sử dụng hoocmon corticosteroid dài ngày, cân nặng cơ thể thấp do sụt cân dẫn đến giảm mật độ xương. Loãng xương có thể do yếu tố di truyền, lạm dụng rượu bia, thuốc lá nhưng yếu tố rất quan trọng là dinh dưỡng không hợp lý như khẩu phần canxi thấp, hấp thu canxi kém, thiếu vitamin D…
 
Quá trình loãng xương diễn ra từ từ nên không gây triệu chứng gì, chỉ tới khi loãng xương nặng, xương bị gãy hoặc bị xẹp mới có biểu hiện bệnh như đau nhức các đầu xương, đau nhức, mỏi dọc các xương dài, đau nhức như châm chích toàn thân; đau tăng về đêm, nghỉ ngơi không hết. Đau cột sống, đau quanh cột sống hoặc lan sang một hoặc hai bên mạn sườn do kích thích các rễ thần kinh liên sườn. Đau cột sống thường kèm theo co cứng các cơ dọc cột sống gây đau, giật cơ khi thay đổi tư thế. Lúc nằm yên, người bệnh thường thấy dễ chịu hơn. Gù vẹo cột sống, giảm chiều cao so với lúc trẻ (do các đốt sống bị lún, xẹp hoặc bị gãy lún). Các triệu chứng toàn thân thường gặp là luôn có cảm giác lạnh hoặc ớn lạnh, hay bị chuột rút, ra mồ hôi.
 
Ban đầu bệnh loãng xương sẽ không gây ảnh hưởng gì cho bệnh nhân, nếu có cũng chỉ là những cơn đau thoáng qua nên người bệnh không chú ý. Nhưng khi bệnh kéo dài thì sẽ gây ra nhiều biến chứng như những cơn đau, co cứng cơ sẽ ngày càng tăng, khiến người bệnh mệt mỏi, suy nhược cơ thể ảnh hưởng đến khả năng vận động, công việc hàng ngày. Loãng xương sẽ gây biến dạng cột sống, dẫn đến gù, vẹo cột sống, còng lưng, giảm chiều cao, khiến người bệnh ngại giao tiếp, ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng cuộc sống.
 
Xương sẽ trở nên mỏng, dễ gãy, dễ lún và dễ xẹp, đặc biệt ở các vị trí chịu lực của cơ thể như cột sống, cổ xương đùi, đầu dưới xương quay. Hậu quả cuối cùng của bệnh loãng xương là gãy xương, lúc này, dù chỉ một va chạm nhẹ, hay thậm chí là một cơn hắt hơi người bệnh cũng có thể bị gãy xương. Việc nằm tại chỗ lâu ngày khi gãy xương không những làm tình trạng loãng xương càng nặng hơn mà còn dễ dẫn đến các biến chứng như bội nhiễm đường hô hấp, viêm phổi, nhiễm trùng đường tiểu, loét.
 
Theo Tổ chức Loãng xương quốc tế, tỷ lệ loãng xương cao, hậu quả của loãng xương rất nghiêm trọng nhưng có thể dự phòng được loãng xương nhờ chế độ ăn hợp lý, hoạt động thể lực hợp lý và thường xuyên kết hợp với bổ xung canxi. GS Lê Thị Hợp, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam cho biết, theo nhu cầu khuyến nghị của Bộ Y tế năm 2016 thì trẻ em dưới 15 tuổi cần 600-700mg canxi/ngày; trẻ trên 15 tuổi cần nhiều hơn 1200mg canxi/ngày; người già cần nhiều canxi hơn vì khả năng hấp thụ canxi của họ thấp hơn. Với người trên 50 tuổi cần 1200mg canxi/ngày.
 
Sữa và các chế phẩm từ sữa như sữa chua, phomat…là thức ăn giàu canxi và sử dụng thuận tiện. Các loại rau đậu, đều có trên 60mg trong 100mg, trong đậu tương lượng canxi nhiều hơn. Ngoài ra các sản phẩm giàu canxi còn có trong tôm, cua, cá. Tốt nhất là ăn cá, tôm, cua kho nhừ ăn cả xương, đây là nguồn canxi hữu cơ rất tốt, giúp cơ thể hấp thu và sử dụng hiệu quả.
 
Để phòng chống loãng xương ngay từ lúc nhỏ, GS Lê Thị Hợp khuyến cáo, chế độ ăn của trẻ cần đảm bảo đủ canxi và vitamin D để tránh còi xương. Lúc tuổi thanh niên vẫn cần duy trì ăn đảm bảo đủ hai yếu tố trên để bộ xương phát triển tốt và đạt tới đỉnh cao của mật độ xương vào tuổi 25-30, sau đó giảm xuống ở nữ tuổi mãn kinh và nam sau 55 tuổi. Những người khi còn trẻ có độ đặc xương thấp khi về già dễ bị loãng xương. Những người gầy, nhỏ bé có nguy cơ bị loãng xương cao hơn.
 
Không có biện pháp gì chữa khỏi hẳn bệnh loãng xương, tuy nhiên có thể làm chậm lại quá trình tiến triển hoặc giảm nhẹ mức độ loãng xương bằng cách duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý phối hợp với dùng thuốc theo chỉ dẫn của thầy thuốc. Việc phát hiện sớm và điều trị ngay từ đầu rất có ý nghĩa để phòng bệnh loãng xương và ngăn ngừa gãy xương. Những người đã đến tuổi trưởng thành bị kém phát triển chiều cao, cân nặng dưới 40 kg hoặc giảm trọng lượng nhanh, cơ bắp yếu, người nghiện rượu, thuốc lá… cũng nên kiểm tra định kỳ mật độ của xương.
 
Diệu Linh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập56
  • Máy chủ tìm kiếm3
  • Khách viếng thăm53
  • Hôm nay4,907
  • Tháng hiện tại214,930
  • Tổng lượt truy cập6,995,509
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây