Bệnh còi xương do thiếu vitamin D ở trẻ em: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách phòng bệnh

Thứ tư - 11/09/2019 22:26
Còi xương là bệnh loạn dưỡng xương do thiếu vitamin D hay rối loạn chuyển hóa vitamin D dẫn đến xương mềm và dễ gãy. Bệnh còi xương do thiếu vitamin D gọi là còi xương dinh dưỡng là bệnh phổ biến ở trẻ em. Bệnh còi xương dinh dưỡng ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển thể chất của trẻ, làm tăng tần suất mắc các bệnh nhiễm khuẩn, đặc biệt là nhiễm khuẩn đường hô hấp.
Dấu hiệu nhận biết
 
Biểu hiện sớm của bệnh còi xương là trẻ hay khuấy khóc, nôn trớ, ngủ không yên giấc, ra mồ hôi trộm, rụng tóc phía sau đầu (vành khăn). Bệnh nếu không được điều trị, sau vài 3 tuần dần dần sẽ xuất hiện các triệu chứng ở xương. Tuỳ theo từng lứa tuổi khi trẻ bị còi xương mà có những biến đổi ở xương khác nhau:

- Ở trẻ nhỏ có thể sờ thấy xương sọ mềm, do tư thế nằm nên đầu dễ bị méo, đầu bẹt phía sau hoặc một bên. Thóp rộng chậm liền, bờ thóp mềm, đầu to có bướu, răng mọc chậm, men răng xấu.

- Ở trẻ lớn hơn thường có biến đổi xương lồng ngực, có chuỗi hạt sườn. Các xương chi xuất hiện vòng cổ tay, cổ chân. Các cơ nhão làm cho trẻ chậm biết lẫy, bò, ngồi, đứng, đi. Nếu không điều trị kịp thời sẽ để lại di chứng như: lồng ngực biến dạng, ngực nhô ra phía trước như ngực ức gà, gù, vẹo cột sống, chân tay cong, chân vòng kiềng, chân chữ bát, khung chậu hẹp.

-  Các biến chứng của xương làm giảm chiều cao, hạn chế chức năng hô hấp, thay đổi dáng đi và ảnh hưởng xấu đến sinh đẻ sau này ở trẻ gái. Ngoài ra trẻ còn bị xanh xao, thiếu máu và hay bị viêm phổi tái đi tái lại nhiều lần.
 
Nguyên nhân
 
Còi xương là do thiếu vitamin D.
 
Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên cấu trúc xương thông qua cơ chế phân phối canxi và phốt pho. Vitamin D làm tăng hấp thu canxi và phốt pho qua đường tiêu hóa. Tại xương, vitamin D cùng hooc môn cận giáp kích thích chuyển hoá canxi và phốt pho, làm tăng quá trình lắng đọng canxi của xương. Lượng vitamin D đầy đủ trong cơ thể là điều kiện thiết yếu để canxi và phốt pho được gắn trong mô xương. Vitamin D là một chất quan trọng giúp điều hoà cân bằng nội môi của canxi và phốt pho trong cơ thể giúp xương phát triển.
 
Khi thiếu Vitamin D sẽ làm giảm hấp thụ canxi ở ruột, cơ thể phải huy động canxi ở xương vào máu gây rối loạn quá trình khoáng hoá xương. Vitamin D là vitamin tan trong dầu và có trong thức ăn động vật như gan, cá, trứng, sữa… nhưng nguồn cung cấp chủ yếu là do cơ thể tổng hợp vitamin D từ chất tiền vitamin D ở dưới da dưới tác động quang hoá của tia cực tím (ánh sáng mặt trời).
 
Các yếu tố nguy cơ gây còi xương
 
Thiếu ánh sáng mặt trời: Mùa đông cường độ ánh sáng mặt trời giảm, mặc nhiều quần áo, vùng núi cao nhiều sương mù, phong tục tập quán kiêng cữ giữ trẻ trong nhà, nhà ở chật chội, ô nhiễm môi trường đều hạn chế sự tiếp xúc da với ánh sáng mặt trời.
 
Mẹ thiếu vitamin D trong thời kỳ có thai và cho con bú.
 
Do chế độ dinh dưỡng của trẻ: Trẻ nuôi bằng sữa công thức, trẻ không được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, dễ bị còi xương hơn trẻ bú mẹ, bé mẹ hoàn toàn do vitamin D trong sữa mẹ dễ hấp thu hơn. Cho trẻ ăn bổ sung sớm, ăn nhiều bột vì trong bột có nhiều acid phytic làm giảm hấp thu vitamin D, canxi ở ruột. Chế độ ăn thiếu dầu mỡ.
 
Tình trạng dinh dưỡng của trẻ: Trẻ sinh nhẹ cân (dưới 2500g) hay bị còi xương do cơ thể không dự trữ đủ muối khoáng và vitamin D trong thời kỳ bào thai, đồng thời hệ thống men tham gia chuyển hoá vitamin D còn yếu. Trẻ suy dinh dưỡng thường hay rối loạn hấp thu các chất dinh dưỡng kể cả vitamin D, canxi, đồng thời thiếu hụt men trong chuyển hoá vitamin D.
 
Bệnh tật: Trẻ bị tiêu chảy kéo dài, nhiễm ký sinh trùng đường ruột, viêm gan tắc mật… đều có ảnh hưởng đến hấp thụ vitamin D dễ bị còi xương.
 
Phòng bệnh
 
Còi xương là một bệnh có thể phòng tránh được và ít tốn kém vì nước ta quanh năm đều có ánh nắng mặt trời. Để phòng bệnh còi xương do thiếu vitamin D ở trẻ các mẹ cần chú ý:
 
- Trong thời gian mang thai, người mẹ nên tắm nắng bằng cách đi dạo ngoài trời để tiếp nhận vitamin D, đồng thời ăn uống đủ chất để phòng tránh sinh non, suy dinh dưỡng bào thai.
 
- Trẻ sau khi sinh cần được bú mẹ ngay, cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, từ 6 tháng trở lên bắt đầu cho ăn bổ sung, cho trẻ ăn đủ chất, thường xuyên cho trẻ ăn cua, cá, trứng, sữa, gan, pho mai, các loại rau xanh. Chú ý bữa ăn luôn có dầu ăn hoặc mỡ để tăng hấp thu vitamin D.
 
- Phòng ở của trẻ cần thoáng mát có nhiều ánh sáng. Từ tháng đầu sau sinh cả mẹ và con cần được tắm nắng, chú ý không để trẻ bị nhiễm lạnh hoặc quá nóng, chỉ cần để hở hai cẳng chân cho da của trẻ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Trẻ lớn hơn có thể tắm nắng buổi sáng, thời gian tăng dần từ 5 – 20 phút.
 
- Đối với những trẻ ít được tiếp xúc với ánh nắng mặt trời (sinh vào mùa đông), trẻ sinh nhẹ cân (dưới 2500g) thì cần cho trẻ uống bổ sung vitamin D theo chỉ dẫn của bác sĩ.
 
Đỗ Hương

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây