Bệnh đái tháo đường thai kỳ

Thứ bảy - 20/07/2019 11:06
Đái tháo đường (ĐTĐ) thai kỳ là tình trạng rối loạn dung nạp đường (glucose) ở mọi mức độ, xuất hiện hoặc phát hiện lần đầu tiên ở phụ nữ trong khi có thai. Tình trạng rối loạn này có thể hồi phục hoàn toàn sau khi sinh.
Tỷ lệ phụ nữ mang thai có nguy cơ bị ĐTĐ là từ 2 - 8 %. Theo các nghiên cứu tại Bệnh viện Bạch Mai, tỷ lệ ĐTĐ thai kỳ là 7,8% năm 2009 và 5,97 % năm 2010.
 
Cơ chế bệnh sinh
 
Khi có thai, rau thai tiết ra các hormon giúp cho sự phát triển của thai nhi. Nhưng các hormon này lại ảnh hưởng tới tác dụng của insulin, làm giảm tác dụng của insulin. Đó là tình trạng kháng insulin. Bình thường các tế bào tuyến tụy sẽ tiết lượng insulin tăng lên (có thể gấp ba lần vào cuối thai kỳ) để duy trì đường máu trong giới hạn bình thường. Trong một số trường hợp, tuyến tụy không thể tiết đủ lượng insulin cần thiết để bù trừ tình trạng kháng insulin dẫn tới tăng đường máu.
 
Sau khi sinh, các hormon trong quá trình mang thai giảm xuống đột ngột, hiện tượng kháng insulin mất đi và phần lớn thai phụ bị ĐTĐ thai kỳ sẽ trở về bình thường.
 
Các dấu hiệu lâm sàng
 
Phần lớn không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Khi đường trong máu tăng cao, có thể xuất hiện các triệu chứng như khát nước, tiểu nhiều, mệt mỏi. Đặc biệt, người ĐTĐ thai kỳ dễ có nguy cơ nhiễm toan ceton với các biểu hiện như mệt, nôn, mất nước (do tiểu nhiều), có thể sốt, nhiễm trùng, trường hợp nặng có thể dẫn đến rối loạn ý thức, hôn mê.
 
Hậu quả của ĐTĐ thai kỳ:
 
ĐTĐ thai kỳ có thể ảnh hưởng đến thai ở mọi giai đoạn của thai kỳ. Ở giai đoạn sớm của thai kỳ: mẹ bị ĐTĐ có thể dẫn đến những khiếm khuyết cho thai làm tăng tỷ lệ sảy thai, thai lưu. Những khiếm khuyết có thể ảnh hưởng tới các cơ quan quan trọng của thai như não, tim… Ở ba tháng giữa và ba tháng cuối của thai kỳ: mẹ bị ĐTĐ dẫn đến tăng cung cấp dinh dưỡng cho thai làm thai to, tăng nguy cơ chấn thương thai khi sinh, tăng nguy cơ phải mổ đẻ. Tỷ lệ đẻ non cũng tăng cao hơn dẫn tới tăng nguy cơ bị hội chứng suy hô hấp cấp ở trẻ sơ sinh.
 
Nguy cơ hạ đường máu sơ sinh: trẻ được cung cấp dinh dưỡng quá mức thường dẫn đến tăng tiết insulin. Sau khi sinh ra, trẻ không được cung cấp dinh dưỡng từ mẹ qua rau thai nữa trong khi lượng insulin trong máu vẫn cao, dẫn đến hạ đường máu. Ngoài ra, trẻ có mẹ bị ĐTĐ thai kỳ còn tăng nguy cơ bị hạ calci máu, vàng da sau sinh đặc biệt với những trẻ đẻ non. Tăng nguy cơ béo phì và ĐTĐ tuýp 2 sau này.
 
Nguy cơ đối với mẹ: Phụ nữ bị ĐTĐ thai kỳ có nguy cơ bị tăng huyết áp và nó cũng làm tăng nguy cơ bị tiền sản giật và sản giật. Đây là những biến chứng rất nguy hiểm cho cả mẹ và con. Tăng nguy cơ bị ĐTĐ thai kỳ ở lần sinh sau và nguy cơ bị ĐTĐ tuýp 2 sau này. Tuy nhiên, những phụ nữ bị ĐTĐ thai kỳ có thể sinh nở an toàn và sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh nếu được phát hiện sớm và điều trị tốt ĐTĐ thai kỳ.
 
Ai là người có nguy cơ bị ĐTĐ thai kỳ?
 
- Tiền sử gia đình: có bố, mẹ bị ĐTĐ;
 
- Có thai lớn tuổi (trên 30 tuổi);
 
- Béo phì, hội chứng buồng trứng đa nang trước khi có thai;
 
- Tiền sử sinh con to trên 4 kg;
 
- Tiền sử được chẩn đoán rối loạn dung nạp glucose trước khi có thai, ĐTĐ thai kỳ ở những lần sinh trước;
 
- Tiền sử sảy thai không rõ nguyên nhân hoặc sinh con có bất thường bẩm sinh;
 
- Nhiều người không có yếu tố nguy cơ cũng vẫn có thể xuất hiện ĐTĐ thai kỳ.
 
Để giảm nguy cơ bị ĐTĐ thai kỳ, cần phải:
 
- Kiểm soát chế độ ăn uống, cân nặng từ trước khi có thai;
 
- Có chế độ ăn uống và tăng cân hợp lý trong khi có thai: cần ăn uống cân đối, đầy đủ dưỡng chất giúp phát triển thai nhi tốt. Phụ nữ có thai không có nghĩa là phải ăn cho 2 người. Khi có thai phụ nữ cần thêm năng lượng từ các thức ăn giàu dưỡng chất để phát triển thai nhi, nhưng thực tế chỉ cần thêm 200 - 300 calo mỗi ngày là đủ để thai nhi phát triển bình thường. Nên duy trì mức tăng cân trung bình 10 – 12,5 kg và phân bố sự tăng cân hợp lý: 20 tuần đầu 25%, tuần 20 - 30 tăng 25%, 10 tuần cuối 50 %.
 
Nếu không có vấn đề về sản khoa, phụ nữ mang thai nên tăng cường vận động với các động tác nhẹ nhàng hoặc đi bộ. Vận động giúp cải thiện tình trạng kháng insulin, hạn chế nguy cơ bị ĐTĐ thai kỳ.
BS. Phan Thị Long Hoa
(TTYT quận Nam Từ Liêm)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập46
  • Máy chủ tìm kiếm5
  • Khách viếng thăm41
  • Hôm nay11,602
  • Tháng hiện tại208,762
  • Tổng lượt truy cập6,989,341
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây