Bệnh nhân tâm thần phân liệt cần được điều trị sớm và tích cực

Thứ sáu - 22/12/2017 19:37
Tâm thần phân liệt là một bệnh tâm thần nặng, có các biểu hiện rối loạn chức năng não nghiêm trọng. Bệnh khởi phát có thể từ từ, âm ỉ, làm cho bệnh nhân cũng như người nhà không để ý nên việc phát hiện bệnh thường muộn. Cũng có trường hợp bệnh khởi phát một cách đột ngột với các triệu chứng biểu hiện rầm rộ trong những ngày đầu tiên. Lúc này, bệnh nhân có đầy đủ những triệu chứng khác thường trong hành vi, lời nói, cảm xúc, ảo giác, hoang tưởng. Bệnh thường khởi phát ở lứa tuổi trẻ 18-40 tuổi, tỷ lệ khoảng 0,3-1% dân số mắc bệnh.
Theo bác sĩ Bùi Lưu Hưng, khoa Lâm sàng, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương, tâm thần phân liệt là một bệnh có xu hướng tiến triển mạn tính, dần dần gây sa sút các mặt hoạt động tâm thần như: nhận thức, cảm xúc, hành vi tác phong, xuất hiện các triệu chứng dương tính, các triệu chứng âm tính, làm cho bệnh nhân không thể hoà nhập với cuộc sống gia đình cũng như xã hội nếu không được điều trị sớm và tích cực.
 
Với triệu chứng dương tính, bệnh nhân thường có biểu hiện như liên tưởng, suy nghĩ nhanh, nói nhiều, nội dung thường không đúng sự thật, câu nói vô nghĩa; có ảo tưởng (niềm tin không dựa trên thực tế và thường liên quan đến hiểu sai về nhận thức hoặc kinh nghiệm); ảo giác (nghe thấy tiếng người nói trong đầu, nhìn thấy các con vật lạ trong nhà); hoang tưởng (cho rằng có người theo dõi làm hại mình hoặc cho rằng mọi người xung quanh đang nói xấu mình, làm những việc không tốt với mình); rối loạn hành vi (hành vi thô bạo, hung hãn, đi lại không mục đích, gào thét, đập phá, đánh người, mất ngủ).
 
Với triệu chứng âm tính, bệnh nhân có biểu hiện mất quan tâm trong hoạt động hàng ngày, bàng quan với xung quanh; ngôn ngữ nghèo nàn, suy nghĩ chậm chạp, ngắt quãng; cảm xúc cùn mòn (nét mặt lờ đờ, bất động, vô cảm, ánh mắt vô hồn); cảm xúc không phù hợp (có tin vui thì khóc, tin buồn lại cười sung sướng); rối loạn hoạt động có ý chí (thiếu ý chí, thụ động, thiếu sáng tạo, học tập và lao động giảm sút, giảm hoặc mất hoạt động chăm sóc bản thân); thu rút khỏi xã hội…
 
Bệnh tâm thần phân liệt có xu hướng tiến triển mạn tính, dễ tái phát, dẫn đến giảm sút hoạt động tâm thần, ảnh hưởng đến sinh hoạt, khả năng làm việc, gây ra những tổn thiệt lớn về kinh tế và xã hội. Bởi vậy, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh nhân tâm thần phân liệt sẽ mang lại hiệu quả điều trị cao, góp phần sớm đưa người bệnh trở lại cộng đồng và giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội. Nếu không khám phát hiện sớm, chữa trị tích cực và đúng phương pháp, bệnh nhân có thể có những hành vi nguy hại đến bản thân (tự tử, tự gây thương tích...) hoặc cho những người xung quanh (kích động, gây hấn, đánh nhau).
 
Bác sĩ Bùi Lưu Hưng cho biết, trong điều trị bệnh tâm thần phân liệt, song song với trị liệu tâm lý, liệu pháp lao động và phục hồi chức năng nhằm làm giảm nguy cơ tái phát, thì việc sử dụng thuốc an thần kinh đúng cách có vai trò đặc biệt quan trọng, vì ngoài tác dụng làm yên dịu các tình trạng hưng phấn và kích động, chống loạn thần (hoang tưởng, ảo giác,..), thuốc an thần kinh đã cởi trói, giúp bệnh nhân tâm thần thoát khỏi 4 bức tường bệnh viện và việc phục vụ, hướng dẫn bệnh nhân ngoại trú, tại nhà tham gia lao động sản xuất và học nghề được thuận lợi hơn.
 
Thuốc an thần kinh hiện nay gồm: Thuốc an thần kinh điển hình được sử dụng tại cộng đồng như: Aminazin, Tisercin, Haloperidol… Thuốc an thần kinh không điển hình có: Risperidone, Olanzapin, Solian, Chlozapin,... Những thuốc an thần kinh không điển hình ít tác dụng phụ hơn, hiệu quả tốt đối với hoạt động nhận thức của bệnh nhân trên cả 3 lĩnh vực (chú ý, trí nhớ, nhận biết...). Ngoài ra còn có thuốc an thần kinh tác dụng kéo dài được áp dụng cho bệnh nhân không chịu uống thuốc đều hàng ngày như: fluphenazine decanoate, haldol decanoate,...
 
Bác sĩ Hưng nhấn mạnh, khi sử dụng thuốc an thần kinh cần tuân thủ các nguyên tắc: Một là: xác định đầy đủ các triệu chứng cần phải chỉ định điều trị và loại trừ các trường hợp chống chỉ định; hai là: lựa chọn đúng thuốc, đúng liều thích hợp cho người bệnh và từng thể bệnh; ba là: chia liều thích hợp trong ngày (không nên chia nhỏ giọt từng lần); bốn là: tốc độ tăng liều nhanh hoặc chậm thích hợp cho người bệnh để đạt khả năng tối đa trong điều trị, tránh hiện tượng quen thuốc, kháng thuốc do sử dụng liều nhỏ giọt, dập khuôn dễ dàng gây ra trạng thái bán cấp kéo dài; năm là: giảm liều từ từ trong quá trình điều trị để giữ được trạng thái ổn định của bệnh nhân. Phối hợp điều trị duy trì bằng thuốc với giáo dục cho gia đình bệnh nhân về kỹ năng chăm sóc, quản lý thuốc và cho thuốc uống đều hàng ngày, biết cách phát hiện sớm dấu hiệu tái phát để can thiệp sớm; sáu là: kiểm tra các thông số sinh lý về máu, nước tiểu, huyết áp, nhiệt độ,..và theo dõi tác dụng không mong muốn của thuốc để xử lý kịp thời.
 
Có thể nói việc điều trị chăm sóc người bệnh tâm thần ngày nay không phải chỉ do các thầy thuốc chuyên khoa tâm thần mà còn do các thầy thuốc đa khoa ở tuyến cơ sở, các nhân viên y tế cộng đồng. Do vậy các y, bác sĩ tuyến cơ sở, nhân viên y tế cộng đồng, gia đình người bệnh cần thực hiện đúng y lệnh của thầy thuốc chuyên khoa, không tự ý thay đổi liều thuốc, không tự ý ngừng thuốc, thường xuyên phối hợp với y, bác sĩ chuyên khoa tâm thần trong việc điều trị, chăm sóc người bệnh tâm thần nhằm giúp người bệnh sớm hoà nhập với cuộc sống cộng đồng.
Bác sĩ Hưng khuyến cáo, bên cạnh việc tuân thủ điều trị bằng thuốc, thầy thuốc cũng như người chăm sóc, người thân trong gia đình cần theo dõi sát sao trong quá trình điều trị, nếu thấy bệnh nhân thay đổi giấc ngủ, dễ kích thích, cáu bẳn, nói nhiều, gây gổ, kích động, có nguy cơ tự sát, làm hại bản thân...  cần đưa ngay đến bệnh viện để tái khám, điều trị. Trong sinh hoạt thường ngày, không cho bệnh nhân sử dụng các chất kích thích như bia, rượu, thuốc lá, chè, cà phê, ma túy… Những chất này làm tăng tình trạng của bệnh, dẫn tới tái phát bệnh và giảm tác dụng của thuốc điều trị tâm thần phân liệt.
 
Hương Giang

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá website này như thế nào?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập45
  • Máy chủ tìm kiếm10
  • Khách viếng thăm35
  • Hôm nay10,415
  • Tháng hiện tại140,946
  • Tổng lượt truy cập3,144,335
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây