Chăm sóc trẻ bị táo bón

Thứ sáu - 04/10/2019 16:00
Táo bón là tình trạng thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, được thể hiện rõ qua số lần đi ngoài giảm của trẻ. Trẻ mắc táo bón thường sợ đi ngoài vì phân cứng khô gây đau rát. Nguyên nhân chủ yếu do hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện cùng với chế độ ăn uống, sinh hoạt chưa hợp lý, ăn thiếu chất xơ, uống ít nước, lười vận động,… Vậy khi trẻ mắc táo bón cần được chăm sóc sao cho đúng để chấm dứt tình trạng này?
Các dấu hiệu nhận biết trẻ bị táo bón

Trẻ có nhu cầu đi đại tiện ít hơn bình thường
  • Trẻ sơ sinh: đi ngoài < 2 lần/ ngày
  • Trẻ bú mẹ: đi ngoài > 2 ngày/ lần
  • Trẻ lớn: đi ngoài > 3 ngày/ lần
 
Qua hình dạng và kích thước phân
Phân khô cứng, kích thước lớn, thành khuôn nhưng có nhiều đường rạn nứt trên bề mặt. Hoặc phân cứng, rắn, lổn nhổn như hạt. Khi trẻ biếng ăn kéo dài, phân càng mất nước trở nên khô cứng hơn, khiến tình trạng táo bón trở nên nặng hơn.

Bụng cứng, đau bụng, biếng ăn, sụt cân
Táo bón khiến phân không được đẩy ra ngoài gây nên chướng bụng, đầy hơi, đồng thời khiến việc tiêu hóa thức ăn trở nên khó khăn hơn. Lâu ngày trẻ trở nên biếng ăn, kém hấp thu chất dinh dưỡng, sụt cân, suy dinh dưỡng.
 
Trẻ sợ đi vệ sinh
Kích thước phân lớn gây khó khăn cho trẻ khi đi vệ sinh. Trẻ nhăn mặt, cong lưng, rặn khó, mất nhiều thời gian để tống phân ra ngoài, nặng hơn có thể gây chảy máu hậu môn, khiến trẻ sợ đi ngoài.
Trẻ quấy khóc, tâm lý thay đổi thất thường
Táo bón khiến quá trình chuyển hóa thức ăn trong hệ tiêu hóa diễn ra chậm, chất thải tích tụ trong ruột già lâu ngày khiến cơ thể trẻ tái hấp thu nước và chất độc, gây khó chịu khiến trẻ bị thay đổi tâm lý, hay cáu gắt, quấy khóc liên tục…
 
Nguyên nhân gây táo bón ở trẻ
Do bệnh lý
  • Do giảm trương lực ruột trong bệnh còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu.
  • Do tổn thương thực thể ở đường tiêu hóa: Các dị tật bẩm sinh: Phình đại tràng, giãn đại tràng. Táo bón thường bắt đầu sớm ngay sau khi đẻ và thường kéo dài hàng tháng.
  • Mắc phải như: Trẻ bị nứt hậu môn, hoặc bị trĩ, nên khi đi ngoài bị đau gây co thắt hậu môn 
Do cách chăm sóc và nuôi dưỡng chưa đúng đây là nguyên nhân chủ yếu gây táo bón ở trẻ

Trong chế độ ăn uống của trẻ uống ít nước dẫn đến thiếu nước, ăn quá nhiều chất đạm, tinh bột, ít chất xơ (do ăn ít rau xanh, quả chín), pha sữa quá đặc, ăn chưa đủ về số lượng hàng ngày. Trẻ bú sữa bò dễ bị táo bón hơn bú sữa mẹ. Mẹ bị táo bón, con bú sữa mẹ cũng dễ bị táo bón. Trẻ dùng các thuốc có chứa codein, opizoic, atropin. Trẻ lớn có thói quen nhịn đại tiện do sợ bẩn hoặc ngại đi đại tiện, trẻ lười, ít vận động và đây cũng là nguyên nhân gây táo.
 
Chăm sóc khi trẻ bị táo bón

Tùy thuộc vào tình trạng táo bón và độ tuổi của trẻ sẽ có những cách chăm sóc khác nhau.

Đối với trẻ dưới 1 tuổi: Cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ cần điều chỉnh chế độ ăn uống cho trẻ bằng cách: Cho trẻ ăn đủ số lượng hàng ngày, uống nhiều nước trong ngày. Cho trẻ ăn nhiều rau xanh và hoa quả chọn các loại rau có tính chất nhuận tràng như rau khoai lang, mồng tơi, rau dền, củ khoai lang. Khi nấu bột và cháo phải băm nhỏ cho trẻ ăn cả cái. Cho trẻ ăn các loại quả như chuối tiêu, đu đủ, bưởi, cam, quýt, thanh long… Khi trẻ đã bị táo bón không nên cho ăn cà rốt, hồng xiêm, táo. Có thể dùng nước cốt khoai lang sống khoai lang gọt vỏ, rửa sạch đem giã nhỏ vắt lấy nước cho trẻ uống. Nếu trẻ bị táo bón do sữa công thức, mẹ cần lưu ý kiểm tra xem pha sữa đã đúng tỷ lệ của nhà sản xuất chưa, nếu cần có thể xem xét để thay đổi loại sữa phù hợp với bé, chọn loại sữa có bổ sung chất xơ hoặc cần pha sữa loãng hơn bình thường một chút, có thể pha thêm 1 thìa cà phê nước quả (cam, quýt…) vào cốc sữa cho trẻ, hoặc dùng nước cháo pha sữa cho trẻ từ 4 tháng trở lên. Nếu trẻ bú mẹ thì người mẹ cần hạn chế đồ cay nóng, chất kích thích, ăn tăng cường chất xơ như ăn nhiều rau quả, uống nhiều nước. Xoa bụng cho trẻ từ phải qua trái ngày 3-4 lần vào khoảng cách giữa 2 bữa ăn để kích thích làm tăng nhu động ruột.
 
Đối với trẻ lớn hơn: Khuyến khích trẻ có thói quen ăn nhiều rau trong bữa ăn, ăn thêm các loại quả chín và không uống các loại nước ngọt có gas. Tập cho trẻ đi đại tiện đúng giờ qui định, tránh việc nhịn đi ngoài, chọn thời gian lúc nào thuận tiện mà trẻ thoải mái, không vội vã, thường chọn sau bữa ăn vì lúc này nhu động ruột hoạt động tăng, nên tránh bắt trẻ ngồi bô hoặc hố xí quá lâu, nên ngồi bô/bệ cầu 5-10 phút sau bữa ăn, 2-3 lần mỗi ngày đều đặn.
 
Cho trẻ vận động thường xuyên, khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời cũng như tham gia các môn thể thao, tránh việc để cho trẻ ngồi quá lâu trước màn hình tivi hay điện thoại.
 
Nếu áp dụng các biện pháp chăm sóc trên mà tình trạng táo bón của trẻ không được cải thiện hoặc trẻ có những biểu hiện sau cần đưa trẻ đi khám ngay:
Trẻ bị đau bụng dữ dội.
Táo bón kéo dài trên một tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng.
Trẻ thường xuyên bị nhiều đợt táo bón.
Táo bón sau khi trẻ mới sinh, bụng chướng.
Trẻ đi đại tiện phân có máu và đau.
Táo bón ảnh hưởng đến tiêu hóa như kém ăn, gầy sút, suy dinh dưỡng...
Đỗ Hương

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây