Giám định tâm thần quan trọng nhất là theo dõi lâm sàng đối tượng

Thứ bảy - 07/09/2019 14:50
Theo Ths.BS. Nguyễn Ngọc Quang, Giám đốc Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực TP.HCM, giám định tâm thần là để bảo vệ chính đáng quyền lợi cho bệnh nhân tâm thần. Tuy nhiên, quá trình theo dõi, giám định phải tuân thủ quy trình theo đúng tiêu chuẩn phân loại bệnh quốc tế đã được Bộ Y tế ban hành.
Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 có hơn 300 loại bệnh tâm thần. Trong đó có hơn 10 bệnh tâm thần phổ biến trên thế giới cũng như Việt Nam, chẳng hạn như tâm thần phân liệt, trầm cảm, rối loạn lo âu, bệnh rối loạn tâm thần do nghiện rượu, ma túy hay các chất kích thích, chậm phát triển tâm thần, rối loạn nhân cách, sa sút tuổi già…
 
Theo Ths Quang, trên thực tế đã có nhiều trường hợp dùng bệnh án tâm thần để đối phó với các cơ quan pháp luật, trốn tránh việc thi hành án theo luật. Bên cạnh đó, cũng có trường hợp bệnh nhân bị tâm thần do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan đã không có kết quả giám định chính xác, dẫn đến việc tước đi cơ hội cho bệnh nhân nhanh chóng được điều trị, ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, không chỉ vậy, còn ảnh hưởng đến nghĩa vụ và quyền lợi của họ liên quan đến trợ cấp xã hội, nghĩa vụ quân sự và những quyền lợi khác như tranh chấp tài sản.
 
Do đó, việc đảm bảo quy trình chuẩn bị giám định pháp y tâm thần sao cho chặt chẽ, khách quan và tuân thủ theo các quy định là vô cùng quan trọng. Để đánh giá xác định một bệnh nhân tâm thần, trước hết phải căn cứ Thông tư 18, ban hành ngày 14/7/2015 của Bộ Y tế về quy trình giám định pháp y tâm thần đối với các trung tâm giám định pháp y tâm thần trên cả nước. Trong đó quy định, người giám định pháp y tâm thần phải là bác sĩ chuyên ngành tâm thần, đã được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm là giám định viên pháp y tâm thần hoặc là người giám định pháp y tâm thần theo vụ việc (gọi chung là giám định viên). Mỗi trường hợp giám định pháp y tâm thần thông thường có 3 giám định viên tham gia. Trường hợp phức tạp, có khó khăn trong việc xác định bệnh cũng như đánh giá năng lực hành vi thì có thể có 05 giám định viên tham gia. Trường hợp giám định lại lần thứ hai, có tính chất phức tạp, có sự tham gia của nhiều chuyên khoa khác nhau thì có thể mời thêm chuyên gia về giám định pháp y tâm thần, nhưng tổng số không quá 9 người/1 ca giám định.
 
Một thủ tục bắt buộc của việc giám định là tùy theo đối tượng đó liên quan đến vấn đề hình sự hay dân sự. Cơ quan trưng cầu sẽ thuộc về các cơ quan tố tụng, tư pháp như công an, tòa án, viện kiểm sát; hoặc từ chính cá nhân yêu cầu: Tên người được trưng cầu giám định; một quyết định trưng cầu, nội dung yêu cầu trưng cầu (có bệnh tâm thần hay không, bệnh gì, theo quy định nào, đánh giá khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, cũng như đánh giá có hay không mất năng lực hành vi…).
 
Tùy theo cơ quan yêu cầu trưng cầu, có thể yêu cầu các hồ sơ bệnh án, toa thuốc kèm theo nếu có, các xác minh từ địa phương, từ công an khu vực, thân nhân của người có vấn đề về sức khỏe tâm thần. Những người được trưng cầu giám định nếu từng có tiền sử tâm thần phải đưa ra được các bằng chứng, chứng cứ như toa thuốc, sổ khám bệnh, hồ sơ bệnh án, rồi các kết quả cận lâm sàng nếu có ở các bệnh viện.
 
Nếu cơ quan yêu cầu trưng cầu như pháp luật và công an, có thể yêu cầu các thủ tục theo dõi những đối tượng bị nghi ngờ mắc bệnh tâm thần trong thời gian từ 2 - 4 tuần nhằm nghiên cứu các biểu hiện, hành vi có liên quan đến rối loạn tâm thần nếu có. Các công cụ hỗ trợ kèm theo ngoài giám định viên, kíp trực còn có camera, công an…
 
Trong lĩnh vực giám định tâm thần, quan trọng nhất là việc theo dõi lâm sàng các đối tượng, bao gồm nghiên cứu hồ sơ về đối tượng từ trước đến nay; kết hợp các yếu tố cận lâm sàng như chụp cộng hưởng từ (MRI), đo điện não đồ... Nếu các bác sĩ theo dõi và giám định chưa đủ kinh nghiệm, kiến thức, đạo đức cũng như bản lĩnh sẽ dẫn đến những hậu quả về chẩn đoán, kết luận giám định và những hệ lụy kèm theo.
 
Thống kê của Bộ Y tế vào năm 2017 cho thấy, tại Việt Nam, có khoảng 15% dân số mắc các rối loạn tâm thần phổ biến liên quan tới stress, 3 triệu người bị rối loạn tâm thần nặng. Còn thông báo tại Viện Sức khỏe tâm Thần cho thấy có 30% dân số việt nam mắc các bệnh rối loạn tâm thần, trong đó tỷ lệ trầm cảm chiếm 25%.
 
Minh Trang

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây