Ngày Thế giới Phòng chống tự tử (10/9): Cùng nâng cao nhận thức về tác hại từ hành vi tự tử

Thứ ba - 11/09/2018 02:35
Ngày Thế giới Phòng chống tự tử (10/9) hàng năm là một sáng kiến của Hiệp hội Phòng chống tự tử quốc tế (IASP) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Đây là cơ hội đặc biệt để các tổ chức, cá nhân truyền thông, kêu gọi cộng đồng nâng cao nhận thức về tác hại từ hành vi tự tử, đồng thời thúc đẩy các quốc gia hành động để ngăn chặn việc thực hiện hành vi này.
ThS.BS Nguyễn Trung Nguyên, phụ trách Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, hầu như ngày nào cũng có bệnh nhân tự tử nhập viện để cấp cứu, điều trị. Thông thường, người bệnh có thể chọn cách thức tự tử thông qua đường uống, đường tiêm truyền hoặc treo cổ…Trong số những loại “độc dược” được nhiều người bệnh sử dụng để tìm tới cái chết, thì thuốc diệt cỏ Paraquat là loại “độc của độc” khi nó mang tỉ lệ tử vong lên tới 70%. Bên cạnh thuốc diệt cỏ Paraquat, số lượng bệnh nhân nhập viện cấp cứu do tự tử bằng thuốc diệt chuột cũng đang gia tăng nhanh trong thời gian gần đây. Thuốc diệt chuột rất nguy hiểm so với các cách thức khác bởi tỷ lệ tử vong rất cao.  
 
Người tự tử chủ yếu đều là những người trẻ tuổi, một số ít ở trẻ em và người cao tuổi, đặc biệt nữ giới nhiều hơn nam giới. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tự tử:
 
Do các nguyên nhân stress (căng thẳng):
 
- Những sự thay đổi đột ngột: từ việc chuyển lớp, chuyển trường, chuyển chỗ ở, chuyển vị trí công tác tiềm ẩn những mối quan hệ mới. Điều này dẫn tới những căng thẳng mới phát sinh dẫn tới trầm cảm.
 
- Những mất mát: mất người thân, mất tài sản. Gặp thua lỗ trong làm ăn/phá sản, một số người chọn giải pháp tự sát để trốn tránh sự truy vấn của chủ nợ cũng như pháp luật.
 
- Mâu thuẫn trong các mối quan hệ: vợ chồng, quan hệ giữa các thành viên trong gia đình: ông bà- bố mẹ- con cháu; quan hệ thầy trò, quan hệ bạn bè; quan hệ với lãnh đạo, với đồng nghiệp; quan hệ với người xung quanh (hàng xóm…); quan hệ tình yêu.
 
- Những người nhút nhát, tự ti, có ngưỡng chịu đựng thấp với áp lực.
 
- Trẻ em, người vị thành niên và người trẻ tuổi: kinh nghiệm sống chưa nhiều, chưa đủ kinh nghiệm giải quyết các căng thẳng. Một số trường hợp có kết hợp với nghiện chất/ nghiện không chất (game, cờ bạc) càng làm tăng nguy cơ tự sát
 
Do các nguyên nhân về bệnh lý, có thể chia làm 2 nhóm chính: các bệnh lý thực thể và các bệnh lý tâm thần.
 
- Nhóm bệnh lý thực thể: ở nhóm bệnh nhân mắc bệnh mạn tính, bệnh hiểm nghèo hoặc nhóm bệnh nhân nghèo (như ung thư, tim mạch, tiểu đường ..) có tỷ lệ khá cao gặp những ý tưởng/ hành vi tự sát.
 
-  Nhóm các bệnh lý rối loạn tâm thần: tâm thần phân liệt, trầm cảm, hung cảm, rối loạn cảm xúc lưỡng cực, động kinh, rối loạn lo âu, các rối loạn nhân cách …
Điều đáng nói trong nhóm này là bệnh nhân cũng như người nhà chăm sóc đều có yếu tố nguy cơ ngang nhau trong việc xảy ra tự sát, cần có sự theo dõi và quan sát tỉ mỉ từ các nhân viên y tế để phòng ngừa.
 
Do nghiện chất: rượu và ma túy (heroin, thuốc lắc, met-amphetamine, cần sa …) và các thuốc ngủ. Những người nghiện những chất này có thể dẫn tới các triệu chứng của trầm cảm, đây là nguyên nhân gây tự sát. Đặc biệt, những người sử dụng đập đá, thuốc lắc và nghiện rượu có thể xuất hiện những triệu chứng hoang tưởng, ảo giác và họ tự sát do bị hoang tưởng/ảo giác chi phối. Nghiện cờ bạc cũng là một yếu tố gây tự sát, do họ bị trầm cảm hoặc kiệt quệ khả năng tài chính (tìm cách trốn tránh). Nghiện game online hiện đang chiếm tỷ lệ ngày càng cao các nguyên nhân gây tự sát ở người trẻ tuổi.
 
Ngoài ra, còn do một số nguyên nhân khác: chậm phát triển tâm thần, down … cũng có thể tự sát do tư duy không đủ để kiểm soát hành vi. Những bệnh nhân sa sút trí tuệ người già, những bệnh nhân tai biến mạch não nhiều lần hoặc do chấn thương/ u não làm giảm chỉ số IQ, giảm trí nhớ có thể vô tình tự sát do họ quên ăn uống, hoặc không phân biệt được cái gì ăn được/ cái nào không.
 
Theo các bác sĩ Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương, người có ý nghĩ tự tử thường có những biểu hiện: buồn chán, hay mệt mỏi, giảm các hứng thú các thói quen cũ, lo lắng, tuyệt vọng, ý nghĩ bị tội, bất tài vô dụng, nghĩ mình xấu xa, mất ngủ. Cần đặc biệt chú ý những trường hợp mất ngủ kéo dài, thờ ơ với bản thân hoặc xung quanh, nghĩ mình đầy tội lỗi, xấu xa, nghĩ mình mắc bệnh nặng. Các dấu hiệu của hoang tưởng, ảo giác: nghe thấy có tiếng nói trong đầu; nghĩ có người gắn chip điều khiển, theo dõi, làm hại, đầu độc; nghĩ có người xui khiến, ma quỷ, thánh thần nhập; thấy ma quỷ, người chết… hay lo âu quá nhiều. Hoặc có ý định tàng trữ, cất dấu những vật dụng để thực hiện hành vi tự sát: tích thuốc ngủ, dấu dao, chuẩn bị dây… Đột ngột có những hành vi bất thường: dặn dò người thân con cái; mặc quần áo, tắm rửa sạch sẽ dù không có kế hoạch ra ngoài; tự nhiên trò chuyện vui vẻ với mọi người sau thời gian dài không giao tiếp với xung quanh. Các dấu hiệu này thường đi kèm với các biểu hiện của trầm cảm trước đó. 
 
Điều quan trọng để chủ động phòng ngừa tự tử là mỗi chúng ta không ngừng quan tâm, chăm sóc sức khỏe tinh thần của bản thân, gia đình, bạn bè và cộng đồng để tránh rối nhiễu tâm trí và các bệnh tâm thần. Đối với những trường hợp phụ thuộc vào chất kích thích hoặc bị các chứng bệnh về tâm thần thì gia đình cần đưa sớm đến các cơ sở y tế chuyên khoa để có phác đồ theo dõi, điều trị phù hợp.
 
Ngày 10/9 là Ngày Phòng chống tự tử thế giới. Tại Việt Nam, lần đầu tiên Trung tâm Phòng chống khủng hoảng tâm lý (PCP) được thành lập với mục đích phòng chống khủng hoảng tâm lý và tự tử. PCP ưu tiên quan tâm và hỗ trợ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội như trẻ em, thanh niên, nạn nhân của bạo lực giới… Khi có vấn đề trầm cảm, buồn chán, người dân có thể gọi điện để được tư vấn.
 
Phương Nga

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập56
  • Máy chủ tìm kiếm5
  • Khách viếng thăm51
  • Hôm nay8,196
  • Tháng hiện tại285,813
  • Tổng lượt truy cập3,893,558
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây