Những điều cần biết về bệnh cúm A và cúm gia cầm

Thứ năm - 09/03/2017 05:14
Câu 1: Bệnh cúm là gì?
 
- Bệnh cúm là một bệnh truyền nhiễm do vi rút cúm gây nên, lây truyền mạnh, có thể lan thành dịch.
 
- Bệnh cúm có các biểu hiện: sốt, viêm đường hô hấp trên, các biến chứng về phế quản và phổi, nặng hay nhẹ tùy theo từng vụ dịch và tùy theo cơ địa của mỗi bệnh nhân.
 
Câu 2: Tại sao có tên bệnh cúm A, cúm B, cúm C và cúm gia cầm?
 
Vi rút cúm có 3 loại là A, B, C. Dựa vào loại vi rút gây bệnh mà người ta gọi tên bệnh là cúm A, cúm B, cúm C. Trong đó, loại gây bệnh chủ yếu là cúm A và B; cúm C chỉ gây bệnh nhẹ, tản mát.
 
- Cúm A là thủ phạm chính (như H5N1, H3N2, H1N1, H7N7) hay gây bệnh dịch cho người và gia cầm.
 
- Cúm B có thể gây ra các dịch bệnh nhẹ cho người.
 
- Một số loại vi rút cúm A có thể gây bệnh cho gia cầm như H5N1, H7N7... Đặc biệt, vi rút cúm A(H5N1) rất độc đối với loài gà.
 
Trong một số điều kiện nhất định, các vi rút cúm A thường gây bệnh cho gia cầm cũng có thể gây bệnh cho người.
 
Câu 3: Tên vi rút gây bệnh cúm A như H1N1, H3N2, H5N1, H7N9 có ý nghĩa như thế nào?
 
Tên của các loại vi rút cúm A như H1N1, H3N2, H5N1, H7N9 bao hàm ý nghĩa đặc thù cấu trúc kháng nguyên vỏ ngoài vi rút. Chữ H (hemaglutinin chất ngưng kết hồng cầu) và N (Neuraminidase enzim tan nhầy) là ký hiệu của 2 kháng nguyên gây nhiễm trên vỏ của vi rút cúm A, giúp vi rút gắn vào thành tế bào và sau đó đột nhập vào tế bào hô hấp.
 
Chữ số 1, 2, 3, 5... là chỉ số thứ tự của kháng nguyên H và N đã biến đổi.
 
Câu 4: Tại sao Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo vi rút cúm A có thể biến đổi và trở nên hung hãn hơn?
 
Vi rút cúm A thường xuyên thay đổi cấu trúc kháng nguyên nên dễ gây dịch nguy hiểm:
 
- Thay đổi nhỏ về kháng nguyên bề mặt (trôi dạt) sẽ gây ra dịch nhỏ và vừa.
 
- Thay đổi lớn đột ngột (di chuyển) có thể gây ra dịch lớn.
 
Sự thay đổi lớn thường là kết quả của hiện tượng lai tạo gene (tái tổ hợp) giữa các loại vi rút cúm A.
 
Tổ chức Y tế Thế giới lo ngại về sự tái tổ hợp giữa vi rút cúm A(H5N1) với vi rút cúm A(H3N2) và vi rút cúm A(H1N1), hay với vi rút cúm ở lợn để tạo ra loại mới có độ độc cao và lan truyền mạnh hơn trên người hay động vật có vú.
 
Câu 5: Tại sao bệnh cúm A lại nặng và tỷ lệ tử vong cao?
 
- Bệnh cúm A thường có diễn biến nặng, nhất là ở người già, trẻ em, những người bị bệnh mạn tính như: tim mạch, phổi, thận, rối loạn chuyển hóa, thiểu năng miễn dịch.
 
- Nguyên nhân là vi rút cúm A có độc lực cao, lại có khả năng nhân lên rất mạnh trong các tế bào biểu mô của toàn bộ đường hô hấp. Vi rút cúm A còn có thể gây viêm phổi tiên phát hoặc biến chứng viêm phổi do bội nhiễm.
 
- Vi rút cúm A(H5N1) xa lạ với cơ thể người nên gây tổn thương rất nhanh, phá hủy nhu mô phổi và nhiều phủ tạng, tỷ lệ tử vong cao hơn hẳn các cúm vi rút cúm A khác.
 
Câu 6: Người nghi ngờ mắc cúm A phải làm gì?
 
Những việc cần làm là:
 
- Đeo khẩu trang, giữ ấm cơ thể nhất là cổ, ngực, đầu và chân.
 
- Giữ vệ sinh răng miệng, mũi họng, mắt và bàn tay.
 
- Ăn uống đủ chất, giàu vitamin, nhất là vitamin C.
 
- Đi khám bệnh ngay tại cơ sở y tế.
 
Câu 7: Vi rút cúm A có dễ lây truyền ở nơi đông người không?
 
- Bệnh cúm thông thường lây truyền qua đường hô hấp bằng giọt nước bọt nhỏ hay dịch tiết mũi họng.
 
- Sự lây lan diễn ra nhanh hơn trong thời tiết lạnh và ẩm thấp.
 
- Ở những nơi tập trung đông người (trường học, nhà trẻ, chợ, rạp phim...), khi có người mắc cúm, tỷ lệ lây lan rất cao, dễ gây thành dịch.
 
Câu 8: Vi rút cúm A(H5N1) có lây từ người sang người không?
 
Cúm A(H5N1) hiện chưa lây từ người sang người nên bệnh mang tính tản phát, chỉ xuất hiện trên những cá thể tiếp xúc với gà ốm và có sự mẫn cảm cao với vi rút cúm gà. Tuy nhiên, vẫn cần đề phòng  nhiễm vi rút cúm A(H5N1) khi tiếp xúc đông người.
 
Câu 9: Tại sao con người dễ bị mắc bệnh cúm trong mùa lạnh?
 
Bệnh cúm là bệnh của đường hô hấp. Vị trí đột nhập đầu tiên của vi rút cúm là các tế bào đường hô hấp.
 
Trong điều kiện lạnh và ẩm thấp, các tế bào hô hấp của con người dễ bị tổn thương, tạo điều kiện tốt cho bệnh cúm phát triển.
 
Ngoài ra, vi rút cúm dễ bị tiêu diệt ở nhiệt độ 70 độ C trong vài chục phút nhưng lại có thể tồn tại lâu trong môi trường lạnh. Vì vậy, dịch bệnh thường bùng phát vào cuối thu, đầu đông ở Việt Nam.
 
Câu 10: Con người dễ mắc bệnh cúm A(H5N1) trong mùa nào?
 
Riêng với vi rút cúm A(H5N1), do có thể sống sót lâu hơn trong điều kiện môi trường lạnh khô và cả nóng ẩm (trong phân gà, chúng có thể tồn tại hàng tháng) nên cúng ta phải đề phòng sự kéo dài của dịch cúm gà trên người ở tất cả các mùa trong năm chứ không chỉ riêng mùa lạnh.
 
Câu 11: Tại sao khi bị bệnh cúm lại phái cách ly?
 
Bệnh cúm có khả năng lây nhiễm rất cao và lan truyền rất nhanh, có thể gây dịch và đại dịch, nhất là các chủng cúm mới.
 
Vì vậy, các ca nghi cúm đầu tiên cần được chẩn đoán xác định sớm, sau đó cách ly điều trị tại các cơ sở y tế.
 
Câu 12: Việc cách ly người bệnh diễn ra như thế nào?
 
Tại bệnh viện, cần có các buồng cách ly riêng dành cho bệnh lây nhiễm cao như cúm.
 
Tại trạm y tế và gia đình, bệnh nhân và người tiếp xúc phải đeo khẩu trang kín, kính mắt, găng tay, rửa tay bằng xà phòng thường xuyên.
 
Thời gian cách ly khoảng 5 ngày từ khi xuất hiện bệnh. Riêng cúm A(H5N1), có các hướng dẫn cách ly riêng với mức độ an toàn cao hơn.
 
Câu 13: Người có tiếp xúc với nguồn bệnh hoặc ăn thịt gà ốm cần được theo dõi trong thời gian bao lâu?
 
Không phải người nào có tiếp xúc với nguồn bệnh đều sẽ bị bệnh vì còn tùy thuộc vào khả năng miễn dịch của từng cá thể và cả các yếu tố di truyền.
 
Tuy nhiên, người có tiếp xúc với nguồn bệnh cần được theo dõi chặt chẽ trong 7 ngày.
 
Trong thời gian này, nếu có sốt hoặc/và các biểu hiện viêm đường hô hấp cấp, nên đến ngay y tế cơ sở hoặc bệnh viện để sớm được chẩn đoán và điều trị.
 
Câu 14: Những vùng nào được coi là có nguy cơ cao với bệnh cúm A(H5N1)?
 
Những vùng có nguy cơ cao là:
 
- Vùng đang có tình trạng dịch cúm gia cầm do cấp có thẩm quyền địa phương xác định;
 
- Vùng lân cận nơi có ổ dịch cúm gia cầm với bán kính 3 km;
 
- Vùng có sự giao lưu buôn bán gia cầm và sản phẩm của nó với mức độ lớn mà không thực hiện triệt để biện pháp phòng chống dịch.
 
Câu 15: Những người nào được coi là đối tượng nguy cơ cao với bệnh cúm A(H5N1)?
 
Đó là những người:
 
- Trực tiếp chăn nuôi, vận chuyển, buôn bán, giết mổ, chế biến thịt, trứng gia cầm ốm;
 
- Nhân viên thú y có nhiệm vụ giám sát và phòng chống dịch cúm gia cầm tại ổ dịch;
 
- Trực tiếp thu gom, tiêu hủy hay xử lý đàn gia cầm đang có trong vùng dịch hoặc xử lý nguồn chất thải của chúng;
 
- Cán bộ y tế trực tiếp chăm sóc bệnh nhân cúm A và đang làm nhiệm vụ phòng chống dịch trong ổ dịch;
 
- Trẻ em, người già, người đang mắc các bệnh mạn tính đường hô hấp hoặc có sự suy giảm miễn dịch hiện sống trong ổ dịch cúm gia cầm...
 
Câu 16: Đã có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh cúm A(H5N1) chưa?
 
Phác đồ điều trị của Bộ Y tế cho phép dùng 3 loại thuốc kháng vi rút là Oseltamivir (Tamiflu), Amantadine và Ribavirin.
 
- Hai loại thuốc đầu tiên có tác dụng ức chế sự xâm nhập của vi rút vào tế bào đường hô hấp, vì thế cần được dùng sớm trong vòng 48 giờ sau khi khởi phát bệnh.
 
- Loại thuốc thứ 3 có tác dụng hạn chế sự tổng hợp vi rút trong tế bào.
 
Các thuốc này chỉ góp phần hạn chế mức độ nặng của bệnh chứ không phải là thuốc điều trị đặc hiệu. Do đó, cần phát hiện sớm và áp dụng các biện pháp điều trị tổng hợp tại các cơ sở chuyên khoa.
 
Phương Nga
(Nguồn Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe Trung ương)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá website này như thế nào?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập70
  • Máy chủ tìm kiếm34
  • Khách viếng thăm36
  • Hôm nay8,580
  • Tháng hiện tại111,338
  • Tổng lượt truy cập1,823,188
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây