Những lưu ý khi dùng thuốc kháng sinh cho trẻ

Thứ tư - 10/04/2019 22:19
Hiện nay, có rất nhiều phụ huynh sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ trong các trường hợp không cần thiết hoặc dùng kháng sinh không cần đơn thuốc của bác sĩ. Mặc dù thuốc kháng sinh có tác dụng tích cực song chính việc dùng thuốc thiếu khoa học đã dẫn đến trình trạng kháng thuốc.
Nhiều phụ huynh quan niệm rằng cứ sốt là phải dùng kháng sinh hay đã có viêm là phải dùng kháng sinh; có thể giảm liều hoặc ngừng việc sử dụng thuốc trong những ngày cuối khi đã cảm thấy khỏe hơn… Theo PGS.TS.BS. Bùi Khắc Hậu – Trường Đại học Y Hà Nội, mục đích chính trong việc sử dụng kháng sinh là diệt vi khuẩn (vi nấm) để chống bệnh nhiễm trùng hoặc với mục đích phòng các bệnh truyền nhiễm có nguy cơ gây thành dịch hoặc dùng kháng sinh trong phẫu thuật để phòng nhiễm trùng bệnh viện. Thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng đối với các bệnh do vi trùng, không có tác dụng đối với các bệnh do siêu vi (vi rút). Vì vậy, hầu hết các trường hợp sốt do siêu vi, viêm họng, nhiễm khuẩn hô hấp trên, viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, tiêu chảy… thì không nên dùng kháng sinh.
 
Cơ thể con người có khả năng tự phòng vệ, tự điều chỉnh, tự hồi phục, tự chọn lọc để tiếp nhận những điều có lợi và loại trừ những tác nhân ngoại lai làm bất lợi cho cơ thể. Dùng kháng sinh chỉ là hình thức hỗ trợ cho cơ thể chống lại tác nhân gây nhiễm trùng, cụ thể là vi khuẩn hoặc vi nấm chứ không phải tác nhân gây nhiễm trùng là vi rút, như trong bệnh viêm gan vi rút, sởi, thủy đậu, HIV/AIDS, Herpes... Trừ trường hợp bị nhiễm trùng bởi vi rút nhưng có bội nhiễm thêm vi khuẩn (viêm phế quản - phổi sau cúm, thủy đậu gây nhiễm trùng da...) thì mới cần dùng đến kháng sinh. Thuốc kháng sinh ngoài tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh còn tiêu diệt cả những vi khuẩn có lợi. Vì vậy, nếu cho trẻ sử dụng kháng sinh quá nhiều thì cơ thể trẻ sẽ dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn hơn.
 
Theo PGS.TS.BS. Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi - Bệnh viện Bạch Mai, nếu dùng kháng sinh đúng, hợp lý sẽ rất có lợi cho người bệnh nhưng ngược lại khi dùng kháng sinh không hợp lý, không đúng thì tai họa khôn lường. Việc cho trẻ dùng kháng sinh bừa bãi thường gây tác dụng phụ như: tiêu chảy, dị ứng, sốc phản vệ thậm chí tử vong.
 
Các loại kháng sinh khi sử dụng theo đường uống vào trong cơ thể ngoài tác dụng tiêu diệt vi khuẩn có hại, chúng tiêu diệt luôn các vi khuẩn có lợi trong đường ruột gây ra tình trạng tiêu chảy từ nhẹ tới rất nặng. Các loại kháng sinh thường được hấp thu và thải trừ qua thận, nếu quá trình thải trừ qua thận là chủ yếu thì có thể gây tình trạng quá tải làm việc cho thận (cơ quan lọc máu quan trọng của cơ thể), tích lũy ở vỏ thận và gây bệnh thận cấp. Nếu sử dụng quá thường xuyên cho trẻ, có thể khiến trẻ sau này dễ bị mắc các bệnh về thận, suy thận… ảnh hưởng tới sự phát triển bình thường, quá trình phát dục của trẻ.
 
Một số loại kháng sinh sau khi được hấp thu vào cơ thể gây chậm phát triển xương, hỏng răng, vàng răng, có loại thì gây tổn thương nặng nề mô sụn, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chiều cao, sự phát triển bình thường xương khớp trẻ em.
 
PGS Dũng cho biết, khi trẻ bị nhiễm khuẩn, cơ thể trẻ sẽ được kích thích để sản sinh ra các cơ chế chống lại tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, vi rút, nấm… Nếu trẻ mới chớm bị bệnh, phụ huynh đã cho trẻ dùng kháng sinh, lâu dài hệ miễn dịch không được kích hoạt, trẻ sẽ phụ thuộc vào kháng sinh và hệ miễn dịch ngày càng suy giảm. Nguy hiểm hơn, lạm dụng kháng sinh dễ dẫn đến đề kháng kháng sinh (hay còn gọi là nhờn kháng sinh), sau này khi cần sử dụng kháng sinh để tiêu diệt vi trùng gây bệnh thì nó không còn tác dụng nữa, trẻ sẽ dễ bị nguy cơ bệnh nặng hơn và có thể gây tử vong.
 
Do vậy, phụ huynh không nên xem trẻ em là người lớn thu nhỏ và không nên nghĩ rằng người lớn dùng thuốc gì thì trẻ em dùng thuốc nấy, chỉ cần bớt liều lượng đi là được. Vì trẻ ở mỗi độ tuổi khác nhau thì có thể trạng khác nhau, cân nặng khác nhau nên liều lượng thuốc được bào chế cũng khác nhau. Khi trẻ có các dấu hiệu cảm sốt, ho, sổ mũi… phụ huynh có thể hạ sốt cho trẻ bằng các phương pháp tự nhiên như lau mát, mặc quần áo thông thoáng dễ hút mồ hôi, cho trẻ uống nhiều nước. Có thể sử dụng các loại thuốc ho được bào chế từ thảo dược an toàn cho trẻ, dùng nước muối sinh lý NaCl 0,9% để làm sạch mũi cho trẻ, giúp cho đường hô hấp của trẻ được thông thoáng.
 
Nếu đã áp dụng những phương pháp trên mà tình trạng bệnh của trẻ không thuyên giảm, phụ huynh phải cho trẻ đi khám bệnh để bác sĩ chẩn đoán và kê đơn thuốc chính xác, đúng bệnh.
 
Khi đã có đơn của bác sĩ phụ huynh cần tuân thủ dùng đúng chỉ định, tuyệt đối không tự ý đổi tên thuốc. Trường hợp sử dụng thuốc kháng sinh không hiệu quả hoặc hiệu quả kém: vi khuẩn đã kháng lại thuốc kháng sinh đó hoặc loại thuốc đó không phù hợp khi uống vào cẩm giác buồn nôn, thậm chí bị dị ứng... thì cần đến gặp lại bác sĩ đã khám và kê đơn để được tư vấn thêm và có hướng xử lý thích hợp. Đặc biệt, phụ huynh tuyệt đối không được tự tiện đổi thuốc.
 
PGS Dũng khuyên các bậc phụ huynh nên đưa con đi tái khám đúng hẹn sau khi uống hết đơn thuốc. Không nên tự ý không dùng thuốc cho trẻ khi mới uống được vài ngày mà thấy trẻ khỏe hơn. Bởi vì mặc dù các biểu hiện như ho, sưng họng, sốt… trên cơ thể trẻ đã giảm nhưng các vi khuẩn vẫn còn, vì thế nên cho trẻ uống đủ liều và đủ thời gian đã được chỉ định để tiêu diệt hết vi khuẩn, tránh cho bệnh tái phát và tránh kháng thuốc.
 
Nhật Long

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập106
  • Máy chủ tìm kiếm3
  • Khách viếng thăm103
  • Hôm nay8,821
  • Tháng hiện tại175,965
  • Tổng lượt truy cập5,710,814
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây