Trầm cảm sau sinh - nguy hiểm cho bà mẹ

Thứ năm - 20/09/2018 23:21
Một nghiên cứu gần đây của Trung tâm Nghiên cứu và đào tạo phát triển cộng đồng (RTCCD) trên 500 thai phụ ở Hà Nam (45,6% là nông dân) cho thấy có đến gần 40% thai phụ gặp các rối loạn tâm thần phổ biến ở giai đoạn đầu thai kỳ. Đến cuối thai kỳ, tỷ lệ này còn gần 29%. Trong khi đó tỷ lệ rối nhiễu tâm lý chung của người dân Việt Nam dao động khoảng 12-15%.
Các rối loạn cảm xúc mà các bà mẹ thường gặp là buồn bực, cảm thấy tội lỗi, chán nản, tự ti, giảm tập trung, khó chịu, lo lắng quá mức, cảm thấy lạc lõng, cô đơn, tuyệt vọng.
 
1
Sự hỗ trợ, quan tâm, chăm sóc từ phía người thân sẽ giảm căng thẳng của phụ nữ sau sinh, hạn chế mắc trầm cảm. (ảnh minh họa)

BS Nguyễn Mạnh Hoàn, Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương cho biết, bệnh lý trầm cảm sau sinh xảy ra sau khi người phụ nữ sinh nở và thường kéo dài khoảng 6 tuần nhưng nó thực sự nguy hiểm với các bà mẹ.
 
Đối với phụ nữ sau sinh, bệnh trầm cảm thường đến từ từ hoặc có thể dai dẳng. Người bệnh có khi bị nhầm lẫn vào các triệu chứng khác. Trầm cảm sau sinh ảnh hưởng tới 15% phụ nữ có sinh đẻ. Bệnh trầm cảm sau sinh có nhiều thể, thể nhẹ và trung bình. Người phụ nữ khó phát hiện hoặc không thừa nhận mắc bệnh trầm cảm khi ở thể nhẹ.
 
BS Nguyễn Mạnh Hoàn cho biết: triệu chứng khởi phát sớm bệnh trầm cảm là u sầu, xuất hiện với mức độ nhẹ, ngắn trong những ngày đầu hoặc tuần đầu sau đẻ. Có khoảng 80% sản phụ trải qua chứng rối loạn tâm lý sau sinh với những biểu hiện như mệt mỏi, buồn bã, mất ngủ, hay khóc, dễ thay đổi cảm xúc (lúc vui, lúc buồn) … Tuy nhiên, những triệu chứng rối loạn tâm lý hậu sản này sẽ hết sau từ 1-2 tuần sau sinh một cách tự nhiên hoặc có sự an ủi, cảm thông giúp đỡ của người thân, không phải điều trị
 
Tình trạng này nếu kéo dài quá hai tuần sẽ sinh trầm cảm. Người mẹ có khí sắc trầm, mất quan tâm thích thú (kể cả với đứa con mới sinh), mất sinh lực, mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, chán ăn hoặc ăn quá nhiều, giảm cân hoặc tăng cân quá mức, khó khăn trong chăm sóc trẻ, ngại giao tiếp xã hội, lo lắng về sự tổn hại hoặc cái chết của chồng, con, có ý nghĩ tự sát hoặc giết chính con đẻ của mình…
 
Theo BS Trần Mạnh Hoàn, đến nay, nguyên nhân chính xác gây trầm cảm sau sinh chưa xác định nhưng khi sinh con các bà mẹ phải trải qua sự biến đổi đột ngột về cơ thể. Cùng với đó, một yếu tố nguy cơ cao có thể dẫn tới bệnh này là bị ức chế tâm lý và tình cảm, xung đột trong cuộc sống vợ chồng, thiếu sự hỗ trợ về mặt tình cảm và tài chính từ người bạn đời và quan hệ kém với gia đình bên chồng… BS Nguyễn Mạnh Hoàn cũng chỉ ra các yếu nguy cơ gây trầm cảm sau sinh như căng thẳng, thiếu ngủ, thiếu sự hỗ trợ từ người thân, ăn uống kém, tiền sử gia đình có người bị trầm cảm, biến chứng trong quá trình sinh nở, khó khăn trong quá trình nuôi con...
 
Để hạn chế tình trạng phụ nữ sau sinh mắc các rối loạn tâm thần, đặc biệt là trầm cảm, BS Trần Mạnh Hoàn cho rằng, ngay từ khi mang thai, cả vợ và chồng cần chuẩn bị tâm thế sẵn sàng, học cách chăm sóc trẻ sơ sinh. Người phụ nữ cần tích lũy kỹ năng, kinh nghiệm để làm mẹ chủ động và học cách thư giãn, nghỉ ngơi tránh căng thẳng trước và sau sinh. Khi thấy quá sức, họ cần chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ của người thân, tránh tình trạng kiệt sức vì gồng mình.
 
Đặc biệt, khi có biểu hiện trầm cảm hoặc có biểu hiện bất thường nên đưa sản phụ đến bác sĩ chuyên khoa tâm thần để ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc. Việc điều trị càng sớm sẽ càng đạt được hiệu quả cao. Một khi bị nặng phải kết hợp đồng bộ các biện pháp trị liệu tâm lý, dinh dưỡng, dùng thuốc bởi bác sĩ chuyên khoa tâm thần chỉ định.
 
Trầm cảm với phụ nữ sau sinh là một nguyên nhân gây tử vong thầm lặng. Vì vậy hơn ai hết, người chồng, gia đình, người thân… cần gần gũi chia sẻ với sản phụ trong thời kỳ hậu sản để có thể tránh được những hệ quả đáng tiếc có thể xảy ra. Trong gia đình không khí thoải mái vui vẻ, thái độ quan tâm ân cần, sự chia sẻ trong việc chăm sóc con của người chồng, anh chị em, ông bà... sẽ là những yếu tố thuận lợi giúp phụ nữ sau sinh không rơi vào căng thẳng dẫn đến trầm cảm. Các nghiên cứu cho thấy với những người không có người thân chia sẻ trong giai đoạn này có nguy cơ bị trầm cảm gấp 5 lần so với người được chia sẻ.
 
Bác sĩ Trần Mạnh Hoàn cũng đưa ra các dấu hiệu trầm cảm để sản phụ cũng như người thân nhận biết. Đó là, người bệnh có khí sắc trầm buồn: khoảng 90% bệnh nhân than phiền cảm thấy buồn chán vô cớ, khóc; lời nói, cử chỉ, y phục thay đổi…Mất hứng thú: không muốn làm gì, sở thích thay đổi, mất hứng thú trong sinh hoạt vợ chồng. Giảm vận động: chậm chạp trong suy nghĩ, lời nói, hành động, thường ngồi một chỗ… Ngoài ra, người bệnh thấy khó ngủ, mất ngủ, giật mình khó ngủ lại; ăn uống không ngon miệng, không thèm ăn, bỏ ăn, dẫn đến suy nhược cơ thể; mặc cảm tự ti. Nặng hơn là hoang tưởng, có ý nghĩ và hành vi tự sát.
 
Thái Thanh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập50
  • Máy chủ tìm kiếm3
  • Khách viếng thăm47
  • Hôm nay9,327
  • Tháng hiện tại213,841
  • Tổng lượt truy cập4,181,326
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây