Viêm amidan cấp và mạn tính: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách phòng bệnh

Thứ năm - 05/09/2019 21:32
Viêm amidan là bệnh phổ biến thường gặp ở nước ta, bệnh gặp ở mọi lứa tuổi nhưng chủ yếu là thanh thiếu niên và trẻ em. Viêm amidan nếu không được điều trị đúng và kịp thời, nhẹ sẽ gây ảnh hưởng tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống, nặng có thể gây ra nhiều biến chứng rất nguy hiểm. Do đó việc nắm được nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách phòng bệnh là rất cần thiết.
Amidan là một tổ chức bạch huyết ở phía sau của cổ họng, là vị trí giao nhau giữa đường ăn và đường thở được ví như cửa ngõ quan trọng bảo vệ đường hô hấp. Chức năng chính và cũng là quan trọng nhất của amidan đó là ngăn chặn lại sự tấn công của các loại vi sinh vật (virus, vi khuẩn, vi nấm) đối với cơ thể. Ngoài ra, amidan còn có chức năng tiết ra các kháng thể tự nhiên chống lại sự nhiễm trùng.
 
Viêm amidan cấp tính và mạn tính là gì?
 
Viêm amidan cấp tính là viêm sung huyết và xuất tiết của amidan khẩu cái, thường gặp ở trẻ ở lứa tuổi học đường 5-15 tuổi, do vi khuẩn hoặc virus gây nên.
 
Viêm amidan mạn tính là hiện tượng viêm thường xuyên, viêm đi viêm lại nhiều
lần. Tùy theo mức độ viêm nhiễm và phản ứng của cơ thể, amidan viêm có thể phát triển to lên (viêm quá phát) thường gặp ở trẻ em hay người trẻ tuổi, hoặc amidan có thể nhỏ lại (viêm xơ teo).
 
Nguyên nhân và các yếu tố thuận lợi gây viêm amidan
 
Các nguyên nhân gây viêm amidan

- Do vi khuẩn: liên cầu β tan huyết nhóm A, S.pneu hemophilus, tụ cầu, liên cầu, xoắn khuẩn, các chủng ái khí và yếm khí. 

- Virus: cúm, sởi, ho gà... 

Các yếu tố thuận lợi gây viêm amidan

- Ăn, uống đồ lạnh. 

- Thời tiết thay đổi đột ngột (bị lạnh đột ngột khi mưa, độ ẩm cao...). 

- Ô nhiễm môi trường do bụi, khí, điều kiện sinh hoạt thấp, vệ sinh kém. 

- Sức đề kháng yếu, cơ địa dị ứng.

- Có các ổ viêm nhiễm ở họng, miệng: như sâu răng, viêm lợi, viêm V.A, viêm xoang,… 

- Đặc điểm cấu trúc giải phẫu của amidan có nhiều khe kẽ, hốc, ngách là nơi cư trú, ẩn náu và phát triển của vi khuẩn. 

Dấu hiệu nhận biết

Viêm amidan cấp tính

- Toàn thân bắt đầu đột ngột với cảm giác rét hoặc rét run rồi sốt 380C- 390C. Người mệt mỏi, đau đầu, chán ăn, nước tiểu ít và sẫm màu, đại tiện thường táo.
 
- Có cảm giác khô, rát, nóng trong họng, nhất là thành bên họng vị trí amidan, mấy giờ sau biến thành đau họng, đau nhói lên tai, đau tăng lên rõ rệt khi nuốt, ho.
 
- Thường kèm theo viêm mũi, chảy mũi, ở trẻ em hay gặp thở khò khè, ngủ ngáy to, nói giọng mũi.
 
- Nếu viêm lan xuống thanh quản, khí quản gây ho từng cơn, đau,có đờm, giọng khàn nhẹ.
 
- Lưỡi trắng, miệng khô, niêm mạc họng đỏ.
 
- Amidan sưng to và đỏ, có khi gần sát nhau ở đường giữa. Đôi khi thấy hai amidan sưng đỏ và có những chấm mủ trắng ở miệng các hốc, dần biến thành một lớp mủ phủ trên bề mặt amidan, không lan đến các trụ, không dính chắc vào amidan, dễ chùi sạch, không chảy máu, để lộ niêm mạc amidan đỏ và nguyên vẹn: đó là thể viêm amidan mủ do vi khuẩn gây nên (liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn).
 
- Tổ chức lympho ở thành sau họng to và đỏ: đó là thể viêm amidan ban đỏ thường do virus gây nên.
 
Viêm amidan mạn tính
 
Triệu chứng của viêm amidan mạn tính khá nghèo nàn, có khi không có triệu chứng gì ngoài những đợt tái phát hoặc hồi viêm có triệu chứng giống như viêm amidan cấp tính.
 
Ngoài một số dấu hiệu tương tự như viêm amidan cấp tính viêm amidan mạn tính còn có thêm những triệu chứng sau:

- Thể trạng gầy yếu, da xanh, sờ lạnh, ngây ngấy sốt về chiều. 

- Thường có cảm giác nuốt vướng ở họng đôi khi có cảm giác đau như có dị vật trong họng, đau lan lên tai. 

- Hơi thở thường xuyên hôi mặc dù vệ sinh răng miệng thường xuyên. 

- Thỉnh thoảng có ho và khàn tiếng, trẻ em có thở khò khè, ngủ ngáy to. 

- Trên bề mặt amidan có nhiều khe và hốc. Các khe và hốc này chứa đầy chất bã đậu và thường có mủ màu trắng. 

- Ở thể quá phát: amidan to như hai hạt hạnh nhân ở hai bên thành họng lấn vào làm hẹp khoang họng, trụ trước đỏ, thường gặp ở trẻ em. 

- Thể xơ teo: Thường gặp ở người lớn, amidan nhỏ, mặt gồ ghề, lỗ chỗ hoặc chằng chịt xơ trắng biểu hiện bị viêm nhiễm nhiều lần. Màu đỏ sẫm, trụ trước đỏ, trụ sau dầy. Amidan mất vẻ mềm mại bình thường, ấn vào amidan có thể thấy phòi mủ hôi ở các hốc. 

Phòng bệnh

Giữ vệ sinh môi trường sống, đặc biệt những người có sức đề kháng kém, có cơ địa dị ứng. 

- Có biện pháp phòng tránh, bảo vệ bản thân tốt khi có những vụ dịch liên quan đến dường hô hấp, khi thời tiết giao mùa... 

- Điều trị triệt để các bệnh lý mũi họng khác như viêm V.A, viêm mũi, viêm xoang mạn tính, viêm răng miệng... 

- Hạn chế ăn, uống đồ lạnh đặc biệt những người có cơ địa dị ứng, đề kháng kém.

- Tăng cường luyện tập thể dục, thể thao, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ hợp lý tăng cường sức đề kháng của bản thân. 

Nếu không có chỉ định từ bác sĩ, hoặc có thể còn khắc phục được thì không nên cắt amidan.
 
Đỗ Hương

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây