Nguy cơ mắc lao ở người nhiễm HIV cao

Thứ sáu - 23/03/2018 00:04
Thống kê của Bộ Y tế cho thấy, trong số 130.000 người mắc lao mới mỗi năm có khoảng 7.000 người nhiễm lao đồng thời với HIV.
Theo PGS.TS Bùi Ðức Dương, Phó Cục trưởng Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế, lao là bệnh nhiễm trùng cơ hội thường gặp nhất và là nguyên nhân gây tử vong cao nhất ở người nhiễm HIV. Người nhiễm HIV có nguy cơ mắc lao cao cấp hơn 19 lần so với người không nhiễm HIV và có nguy cơ mắc lao kháng thuốc cao. Việc khám sàng lọc lao ở người nhiễm HIV rất quan trọng, vì nếu mắc lao thì được điều trị kịp thời, nếu không mắc lao có thể được điều trị dự phòng lao.
 
Mặc dù vậy, trên thực tế, việc điều trị bệnh lao cho người nhiễm HIV còn gặp nhiều khó khăn. Ghi nhận tại Bệnh viện Phổi Trung ương, những trường hợp bệnh nhân HIV mắc lao thường ở giai đoạn cuối, khi điều trị phải dùng cả thuốc lao và HIV, hai nhóm thuốc này có thể xuất hiện những bất lợi không mong muốn như dị ứng thuốc, suy gan, suy thận. Lúc đó, thể trạng của bệnh nhân rất kém, suy kiệt, gầy yếu. Việc dung nạp thuốc của nhóm bệnh nhân HIV điều trị lao sẽ xảy ra, việc điều trị hiệu quả cũng bị hạn chế nhiều. Do đó, trong quá trình thực hành, bác sĩ phải theo dõi rất sát và xử lý những biến cố bất lợi của hai nhóm thuốc này xuất hiện ở trên cùng một bệnh nhân. Đó là một khó khăn lớn trong quá trình điều trị, kiểm soát bệnh lao cho nhóm bệnh nhân HIV.
 
Thực tế hiện nay, không ít người đồng mắc lao - HIV tự kỳ thị mình, họ cảm thấy tự ti, tính hợp tác để điều trị bệnh của bệnh nhân rất kém. Bệnh nhân có thể không hợp tác điều trị hoặc bỏ điều trị, điều này dẫn dẫn nguy cơ kháng thuốc cao và bệnh không thuyên giảm. Mặt khác, có không ít các trường hợp bệnh nhân HIV mắc lao mà gia đình không quan tâm, các bác sĩ phải kêu gọi đến sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm và hằng ngày chia sẻ, động viên, quan tâm bệnh nhân để bù đắp các tổn thương tinh thần cho người bệnh.
 
Thêm vào đó, trước đây, nhiều cơ sở y tế tuyến địa phương đang vận hành việc cung cấp dịch vụ lao và HIV riêng biệt. Người bệnh lao đến khám và điều trị sẽ được giới thiệu đến cơ sở cung cấp dịch vụ HIV để được tư vấn xét nghiệm HIV, nếu dương tính với HIV thì được điều trị, chăm sóc ở cơ sở HIV và ngược lại, người bệnh nhiễm HIV nghi mắc lao sẽ được giới thiệu sang cơ sở lao để được chẩn đoán, điều trị. Việc giới thiệu, chuyển gửi này khiến cho người bệnh phải đi lại nhiều, đồng thời, với tâm lý mặc cảm và mệt mỏi dễ dẫn đến tình trạng bỏ điều trị, làm tăng thêm gánh nặng bệnh tật.
 
Tháo gỡ dần khó khăn
 
Để giúp cho người bệnh được thuận tiện trong việc tiếp cận và điều trị lao - HIV, hiện nay, Bộ Y tế đã xây dựng và đưa vào hoạt động Mô hình lồng ghép quản lý, cung cấp dịch vụ HIV và lao tại cơ sở y tế tuyến huyện, xã để khắc phục những yếu kém, bất cập nêu trên. Mục đích của việc lồng ghép là làm giảm lây nhiễm vi khuẩn lao và HIV; giảm tỷ lệ số người bệnh mắc và chết do lao - HIV và do các bệnh liên quan HIV; cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe của y tế cơ sở; tăng cường quản lý những trường hợp đồng nhiễm lao và HIV theo tiêu chí lấy người bệnh là trung tâm.
 
Theo đánh giá của Bệnh viện Phổi Trung ương, nhờ thực hiện mô hình mà việc phát hiện chủ động bệnh lao cho người nhiễm HIV được cải thiện rõ rệt. Nếu trước đây, người bệnh phải nhiều lần thì sau khi lồng ghép, chỉ duy nhất một lần người bệnh đã được chẩn đoán. Thời gian chẩn đoán và điều trị lao giảm từ ít nhất một tuần xuống từ 2 - 3 ngày. Tình trạng người bệnh bỏ điều trị không còn, bác sĩ nắm được quá trình điều trị cả lao và thuốc kháng vi rút ARV. Ðối với người bệnh lao đến cơ sở lồng ghép đều được tư vấn và xét nghiệm HIV. Trường hợp dương tính với HIV thì tiếp tục được chăm sóc, điều trị HIV tại đó. Các mô hình phát hiện lao chủ động trong cộng đồng dân cư và ở một số đối tượng có nguy cơ cao cũng mang lại nhiều hiệu quả thiết thực. Ðặc biệt, ở cộng đồng dân cư, tỷ lệ phát hiện lao chủ động cao gấp 3,6 lần so với tỷ lệ phát hiện lao thụ động, phát hiện chủ động ở cộng đồng dân cư có thể góp phần làm giảm khoảng 20% tỷ lệ mắc lao hằng năm. Ở một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao, tỷ lệ phát hiện chủ động cao gấp ít nhất 15 lần so với phát hiện thụ động.
 
Bên cạnh đó, chất lượng dịch vụ cũng được tăng cường, nhất là trong chẩn đoán và điều trị sớm cho người bệnh. Mô hình giúp giảm được nhân lực, chi phí và cơ sở vật chất đầu tư cho triển khai các dịch vụ lao và HIV so với trước khi lồng ghép. Ðặc biệt, mô hình kết hợp này cũng tạo sự thuận lợi cho người bệnh tiếp cận cả hai loại dịch vụ tại cùng một địa điểm, giảm chi phí gián tiếp trong sử dụng dịch vụ lao - HIV.
 
PGS.TS Lê Văn Hợi, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Phó trưởng Ban điều hành Chương trình chống lao Quốc gia cho biết, ngoài những lợi ích nêu trên, đối với người bệnh, mô hình lồng ghép còn giúp giảm nhân sự, một cán bộ y tế làm nhiều việc nhưng chất lượng dịch vụ điều trị lao và HIV không thay đổi, tăng chất lượng chẩn đoán, điều trị cho người bệnh đồng mắc lao và HIV kết nối bảo hiểm y tế. Chính vì vậy, việc duy trì, mở rộng mô hình lồng ghép được Bộ Y tế hết sức chú trọng và hướng tới xây dựng nhiều văn bản, hướng dẫn các địa phương thực hiện trong thời gian tới.
 
Cùng với những nỗ lực của ngành y tế, người nhiễm HIV mắc lao cần nâng cao hơn nữa nhận thức và trách nhiệm của mình trước vấn đề điều trị. Gia đình người nhiễm HIV cần hiểu, chia sẻ, động viên người nhiễm HIV mắc lao để họ không cảm thấy bị phân biệt đối xử, giúp người bệnh tự tin, không tự kỳ thị bản thân, yên tâm chữa bệnh để tái hòa nhập cộng đồng.
 
PGS.TS Nguyễn Viết Nhung, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương khuyến cáo, trong điều trị lao có 4 nguyên tắc cần nhớ là đủ thuốc, đủ liều, đủ thời gian và liên tục. Tuyệt đối không được ngắt quãng dù chỉ 1 ngày. Vì đó là khoảng thời gian mà vi khuẩn lao hồi phục và tấn công trở lại. Người nhiễm HIV khi đến khám bệnh sẽ được ưu tiên làm xét nghiệm sinh học phân tử GeneXpert, một kỹ thuật hiện đại nhất hiện nay để phát hiện lao và lao đa kháng thuốc.
 
Nhã Khanh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập39
  • Máy chủ tìm kiếm3
  • Khách viếng thăm36
  • Hôm nay9,327
  • Tháng hiện tại215,292
  • Tổng lượt truy cập4,182,777
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây