Đã thử hút thuốc lá thì tỷ lệ mắc nghiện sẽ rất cao

Thứ ba - 24/07/2018 23:40
Theo điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành, có tới 56% người hút thuốc ở Việt Nam bắt đầu hút thuốc trước 20 tuổi. Tỷ lệ người thử hút thuốc lá sau đó bị nghiện còn cao hơn cả nghiện ma túy, 90% người thử thuốc sẽ nghiện thuốc. Ban đầu là nghiện nhẹ, mức độ nghiện sẽ tăng dần với các mức độ khác nhau. Đặc tính của nghiện thuốc lá là xảy ra rất nhanh và khi đã nghiện rồi thì việc cai nghiện hết sức khó khăn.
Khói thuốc có hơn 7.000 hóa chất với hơn 100 chất độc hại, trong đó có 69 chất gây ung thư. Người hút thuốc lá và người hút thuốc lá thụ động đều bị tác hại như nhau, có nguy cơ mắc các bệnh: tăng huyết áp làm đột quỵ não; thiếu máu cơ tim có thể gây nhồi máu cơ tim; viêm tắc các động mạch làm hoại tử các chi, phải cắt cụt chi; các bệnh viêm phổi, viêm phế quản mạn tính, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính...
 
Nicotine là một loại chất được tìm thấy trong cây thuốc lá tự nhiên và có khả năng gây nghiện tương tự heroin hoặc cocaine. Theo thời gian, người hút sẽ trở nên phụ thuộc cả thể chất lẫn tinh thần vào điếu thuốc vì họ đã thực sự nghiện chất nicotine. Điều này khiến việc bỏ thuốc trở nên gian truân hơn và tăng khả năng tái nghiện sau khi đã cai thành công. Các nghiên cứu về vấn đề gây nghiện chết người của thuốc lá đã cho thấy để có thể từ bỏ hẳn việc hút thuốc, người hút phải đương đầu với những phản kháng của thể chất lẫn tinh thần trong việc cưỡng lại cảm giác thèm nicotine.
 
Hút thuốc rất có hại cho sức khỏe và thói quen xấu này tàn phá cơ thể khủng khiếp. Khói thuốc lá ảnh hưởng trực tiếp đến các khớp xương, người hút thuốc thường xuyên cảm thấy các khớp xương của mình đau nhức và có dấu hiệu của bệnh viêm khớp. Hút thuốc làm đẩy nhanh quá trình lão hóa tự nhiên của làn da. Làn da tổn thương do khói thuốc rất khó có thể lấy lại độ đàn hồi và mịn màng như trước, thậm chí thuốc lá còn khiến các bệnh về da như ung thư da trở nên trầm trọng hơn. Trong thuốc lá có loại hóa chất độc hại có thể phá vỡ cấu trúc collagen và elastin gây ra nếp nhăn. Thêm vào đó, việc tiếp xúc với nhiệt từ thuốc lá và cử động cơ mặt trong khi hút cũng làm tăng nếp nhăn. hút thuốc cũng khiến lượng collagen bị suy giảm và máu không thể đi nuôi da dẫn đến khô xạm da. Ngoài ra, các tác động cơ học của việc hút thuốc như mím môi và nheo mắt qua thời gian sẽ tạo nếp nhăn quanh miệng và mắt. Làn da cũng có xu hướng mỏng đi dần đồng thời xuống cấp nhanh chóng. Hút thuốc lá còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể. Nam giới hút thuốc sẽ có nguy cơ mắc chứng rối loạn chức năng cương dương cao hơn. Thuốc lá cũng làm biến đổi chức năng thông thường của các tế bào mô lợi. Sự ảnh hưởng này khiến người bệnh dễ bị nhiễm trùng hơn, lượng máu chảy đến phần nướu cũng giảm sút. Đây là nguyên nhân chính khiến cơ thể gặp khó khăn trong việc chữa lành vết thương.
 
Nguy cơ đột quỵ sẽ tăng gấp ba lần ở những người có thói quen hút thuốc. Bên cạnh đó, làm tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp, làm tiền đề cho chứng phình động mạch chủ, tình trạng thành mạch máu trong não bị vỡ. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến rò rỉ máu khiến máu tràn vào các mô lân cận.
 
Khi hút thuốc, người hút có thể mắc một số bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa như loét dạ dày tá tràng, bệnh Crohn (viêm mãn tính đường ruột), bệnh polyps đại tràng, viêm tụy hay ung thư tuyến tụy. Ngoài ra, hút thuốc còn làm tăng khả năng mắc bệnh tiểu đường loại 2 lên đến 35%, ảnh hưởng nghiêm trọng đến gan và tuyến tụy.
 
Hút thuốc lá là nguyên nhân chính gây nên các bệnh về tim mạch. Các chất độc hại có trong thuốc lá làm động mạch cứng và hẹp lại, từ đó khiến máu trở nên đặc hơn và xuất hiện các cục máu đông trong động mạch.
 
Các kết quả nghiên cứu đãchỉ ra rằng những người hút thuốc hàng ngày có nguy cơ cao bị tâm thần phân liệt. 57% người đến các trung tâm chăm sóc sức khỏe tâm thần với những dấu hiệu khởi phát của tâm thần phân liệt là người hút thuốc. Tỷ lệ này cao hơn 3 lần so với người không hút thuốc. Thuốc lá cũng khiến cho căn bệnh tiến triển nhanh hơn.
 
Theo PGS.TS Vũ Văn Giáp - Phó Giám đốc Trung tâm Hô hấp - Bệnh viện Bạch Mai, thông thường người hút thuốc lá sẽ nghiện qua ba ba giai đoạn:
 
Giai đoạn 1: Nghiện tâm lý, bắt đầu có những quan điểm lệch lạc về thuốc lá, như nhận định thuốc lá là một biểu tượng của sự “trưởng thành”, “nam tính”, “sành điệu”…
 
Giai đoạn 2: Nghiện hành vi, hút thuốc lá trở nên một thói quen, một phản xạ có điều kiện được củng cố bằng hình thức lặp đi lặp lại qua nhiều năm tháng.
 
Giai đoạn 3: Nghiện thực thể, khi chất nicotine đã có tác động lên quá trình hoạt động của hệ thống thần kinh khiến người hút thuốc lá có cảm giác hưng phấn, giảm lo lắng, tăng khả năng tập trung và khi cai bỏ thuốc lá, người nghiện hút thuốc lá cảm thấy buồn bã, lo lắng, bứt rứt, mất ngủ, khó tập trung, vật vã vì hệ thần kinh của họ đã quen với sự hiện diện của nicotine trong máu. Đây là hội chứng cai thuốc lá, nguyên nhân hàng đầu khiến việc cai nghiện thất bại.
 
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo ba biện pháp cai nghiện thuốc lá hiệu quả là tập trung vào ba quá trình nghiện thuốc lá:
 
Điều trị nhân thức, thay đổi hành vi: Là bước đầu tiên và rất quan trọng.Người tư vấn cần chỉ ra lý do, hoàn cảnh, môi trường thúc đẩy việc hút thuốc lá và lý do cần ngừng bỏ hút. Cũng cần củng cố lý do và quyết tâm muốn cai thuốc lá, ít lắm cũng chuyển đổi việc hút thuốc lá thành một động thái khác có lợi cho sức khỏe hơn.
 
Dùng chế phẩm nicotine thay thế: Biện pháp được khuyên dùng cho những trường hợp bị lệ thuộc thực thể nặng.Nicotine thay thể có thể được cung cấp qua nhiều dạng khác nhau như: viên thuốc nhai, viên thuốc ngậm dưới lưỡi, nicotine hít (thuốc lá điện tử) và phổ biến nhất là miếng dán trên da.Tùy theo cá nhân và mức độ nghiện thuốc, thời gian dùng nicotine thay thế thường kéo dài 1-2 tháng, cá biệt có thể kéo dài đến nửa năm.
 
Điều trị bằng buprobion và varenicline: Cũng được khuyên dùng cho trường hợp lệ thuộc thực thể nặng. Buprobion và varenicline tác động lên hệ thống thần kinh làm người nghiện hút thuốc lá giảm hẳn ham muốn hút thuốc lá.
 
Để đạt được mục tiêu của Chính phủ, giảm tỷ lệ mắc và tử vong do thuốc lá, Quỹ Phòng Tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế đưa ra hai phương án.

Phương án 1: Từ năm 2020, bên cạnh biểu thuế theo tỷ lệ hiện hành, bổ sung thêm thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá ở mức 2.000 đồng một bao. Tỷ lệ hút thuốc ở nam giới có thể giảm 3%; giúp tránh được 300.000 ca tử vong sớm do thuốc lá; tăng doanh thu thuốc lá thêm 6.300 tỷ một năm.

Phương án 2: Từ năm 2020, bên cạnh biểu thuế theo tỷ lệ hiện hành, bổ sung thêm thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá ở mức 5.000 đồng một bao. Tỷ lệ hút thuốc ở nam giới có thể giảm 6,3%; giúp tránh được 900.000 ca tử vong sớm do thuốc lá; tăng doanh thu thuốc lá thêm 10.700 tỷ một năm. Trong khi đó, nếu chỉ tăng thuế tiêu thụ đặc biệt tăng lên 70% như hiện nay thì giá bán lẻ một bao thuốc lá 10.000 đồng cũng chỉ tăng 300 đồng.
 
Công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện vẫn gặp nhiều khó khăn Nguyên nhân do thuốc lá là sản phẩm gây nghiện. Nếu người hút thuốc không có nhận thức đúng và không có quyết tâm cao thì việc bỏ thuốc lá thực sự là vấn đề khó.Bên cạnh đó, lãnh đạo của một số cơ quan đơn vị còn chưa quan tâm chỉ đạo thực hiện quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Việc chấp hành trách nhiệm của người đứng đầu các địa điểm cấm hút thuốc còn chưa nghiêm, còn để xảy ra tình trạng vi phạm quy định cấm hút thuốc tại địa điểm do mình quản lý.
 
Để giảm thiểu số người nghiện thuốc lá, trong thời gian tới cần tăng cường hơn nữa việc thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhất là đưa quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ của các cơ quan, đơn vị; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ quy định cấm hút thuốc tại các nơi làm việc, trên các phương tiện giao thông công cộng, tại các khách sạn, nhà hàng và các địa điểm cấm hút thuốc khác.
 
Phương Nga

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập45
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm43
  • Hôm nay4,042
  • Tháng hiện tại224,382
  • Tổng lượt truy cập4,191,867
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây