Chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh dại

Thứ hai - 27/08/2018 05:13
Theo số liệu thống kê của Cục Y tế dự phòng, chỉ trong vài tháng đầu năm, cả nước đã có 18 ca tử vong vì bệnh dại. Các trường hợp tử vong do bệnh dại do không đi tiêm phòng vắc xin và chủ yếu gặp ở vùng nông thôn, nơi có tập quán nuôi chó thả rông, không tiêm phòng vắc xin cho đàn chó và người dân còn thiếu hiểu biết về phòng, chống bệnh dại.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương là nơi thường xuyên các bác sĩ tiếp nhận các trường hợp bệnh nhân lên cơn dại. Điều đáng nói bệnh dại khi đã lên cơn thì không thể chữa được. Theo các bác sĩ,  bệnh dại có một đặc thù là ủ bệnh, phát hiện rất muộn. Thời gian ủ bệnh sau khi bị cắn thường vài tuần, có thể lâu hơn vài tháng thậm chí hàng năm tùy thuộc vào số lượng và mức độ tổn thương và vị trí của vết cắn có gần thần kinh trung ương hay không. Vì thế, có người bệnh khởi phát dại khi vết thương đã liền da, không còn dấu vết gì của chó cắn, thậm chí bệnh nhân đã quên mất việc bị chó cắn.
 
Chính vì vậy, ngay sau khi bị chó dại cắn hoặc tiếp xúc với nước dãi của động vật nghi là bị dại, nạn nhân cần ngay lập tức rửa vết thương dưới vòi nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn như xà phòng, iodine trong 15 phút để diệt vi rút. Việc tiếp theo cần làm làm tới ngay cơ sở y tế để được tiêm phòng dại và điều trị dự phòng bằng kháng huyết thanh dại. Thời gian vàng để điều trị dự phòng bệnh dại là 24 -48 giờ sau khi bị cắn. Thời gian càng kéo dài thì hiệu quả điều trị càng kém và nạn nhân càng có nguy cơ cao bị tổn thương tế bào thần kinh.
 
Cục Quản lý Dược cho biết hiện tại Việt Nam có 4 vắc xin phòng bệnh dại được cấp giấy đăng ký lưu hành và đã được nhập khẩu hoặc có thể được nhập khẩu vào Việt Nam (không yêu cầu cấp phép nhập khẩu), phổ biến nhất là vắc xin Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ).
 
TS.BS Phạm Quang Thái, Trưởng văn phòng Tiêm chủng mở rộng Miền Bắc cho biết, trước đây các vắc xin sử dụng tiêm phòng dại là vắc xin thế hệ cũ được sản xuất từ não chuột nên độ tinh khiết không cao và tồn dư các tế bào từ não chuột làm tỷ lệ phản ứng bất thường cao trong đó ghi nhận các phản ứng bất lợi như sốc phản vệ, ảnh hưởng đến thần kinh… Tuy nhiên hiện nay với sự phát triển của khoa học công nghệ, vắc xin phòng dại thế hệ mới được chiết xuất từ tế bào thận khỉ hoặc tế bào lưỡng bội người hoặc tế bào vero tinh khiết đồng thời vi rút dại đã được bất hoạt với quy trình sản xuất chặt chẽ, chất lượng vaccine tốt hơn không có những tác dụng phụ lên hệ thần kinh như vắc xin cũ. Do đó mọi người hoàn toàn yên tâm và không phải lo lắng về tác dụng phụ của vắc xin  như mọi người đã quan niệm trước đây.
 
Hiện nay, vắc xin phòng bệnh dại Verorab của Pháp có độ an toàn rất cao và hầu như không gây ra biến chứng thần kinh. Trong 6 tháng từ khi tiêm vắc xin, bệnh nhân cần nghỉ ngơi hợp ý, không làm việc quá sức và sử dụng chất kích thích và các loại thuốc ảnh hưởng đến hệ miễn dịch. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo các nước sử dụng vắc xin phòng bệnh dại Veorb để giảm thiểu tối đa biến chứng cho nạn nhân.
 
Để chủ động phòng chống bệnh dại, Cục Y tế dự phòng khuyến cáo người dân khi bị chó, mèo cắn, cào cần hạn chế làm dập vết thương và không được băng kín vết thương. Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại.
 
Không phải mọi trường hợp bị chó cắn thì đều chỉ định tiêm vắc xin dại. Chỉ những con chó bị dại cắn người mới có khả năng lây truyền bệnh dại sang người, không phải cứ chó cắn người là gây ra bệnh dại. Những người bị chó cắn nặng, vết cắn gần thần kinh trung ương thì mới có chỉ định tiêm huyết thanh và tiêm vắc xin ngừa dại ngay. Những trường hợp bị chó cắn xa thần kinh trung ương, chó cắn người không phải là chó bị bệnh dại thì có thể theo dõi, nếu sau 10 ngày chó không bị bệnh, không bị ốm thì người bị chó cắn không cần tiêm vắc xin.
 
Tuy nhiên, để tránh tai biến do chó cắn tốt nhất khi bị chó cắn người dân nên đi tiêm phòng ngay không phải chờ theo dõi con chó và không phải lo ngại ảnh hưởng vắc xin đến hệ thần kinh như trước. Đặc biệt là vị trí cắn ở chỗ nguy hiểm gần thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ…việc tiêm phòng cần được thực hiện càng sớm càng tốt ngay sau khi bị chó cắn.
 
Đặc biệt với những người hay đi du lịch hay thường xuyên phải đi công tác vào các bản làng vùng sâu thì càng nên tiêm phòng trước ngay cả khi chưa bị chó mèo cắn bởi khi bị cắn đến khi tiếp cận được với vắc xin cũng phải mất thời gian di chuyển.
 
Đối với tất cả các loại vắc xin phòng dại, để đạt hiệu quả cao khi tiêm phòng cần phải tiêm sớm. Cần tiêm đủ số mũi, đúng khoảng cách giữa các mũi và tiêm theo chỉ định của bác sĩ với từng loại vắc xin.
 
Theo PGS.TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế, phòng bệnh phải hơn chữa bệnh, trong bối cảnh tỷ lệ tiêm chủng trên đàn chó chưa đạt như mong muốn (độ bao phủ phải trên 80%), quản lý đàn chó còn lỏng lẻo thì các trường hợp nguy cơ khi bị chó mèo cắn cần tiêm ngừa để đảm bảo không có ca tử vong do mắc bệnh dại xảy ra. Quan trọng nhất trong phòng ngừa bệnh dại là tiêm ngừa cho đàn chó mèo để miễn dịch của chúng với bệnh cao lên. Khi chúng không mắc bệnh thì con người nếu không may bị chúng cào, cắn cũng sẽ không nhiễm bệnh. Ngoài ra, người dân không bán hoặc tiêu thụ thịt chó, mèo… bị ốm hoặc nghi ngờ dại vì có thể làm cho bệnh dịch lây lan. Bên cạnh đó, cũng cần nhốt hoặc theo dõi chó, mèo trong vòng 1 tuần nếu có biểu hiện bất thường hoặc ốm, chết thì phải đi tiêm phòng ngay.
 
Phương Nga

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập40
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm38
  • Hôm nay8,177
  • Tháng hiện tại298,727
  • Tổng lượt truy cập3,906,472
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây