Yếu tố liên quan đến tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch tại khu vực thành thị thành phố Hà Nội, năm 2016

Thứ ba - 25/09/2018 23:53
Chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR) tại Hà Nội được triển khai thí điểm lần đầu tiên vào năm 1979, đến năm 1985 chương trình đã bao phủ 100% các xã, phường, thị trấn trên địa bàn thành phố, với tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ năm sau cao hơn năm trước. Từ nhiều năm nay, tỷ lệ bao phủ trong nhóm trẻ dưới 1 tuổi đạt trên 95% góp phần cùng cả nước thu được những thành tựu hết sức to lớn.
Trong những năm gần đây, tình hình dịch bệnh trên thế giới diễn biến phức tạp. Thủ đô Hà Nội cũng không nằm ngoài bối cảnh đó, năm 2013 toàn thành phố chỉ ghi nhận 6 ca mắc ho gà, số mắc liên tục tăng lên 23 ca trong năm 2014 và tăng đột biến năm 2015 với 164 ca. Đặc biệt phải kể đến dịch sởi xảy ra cuối năm 2014, có đến 1971 ca sởi, trong đó có 14 trường hợp tử vong. Đáng chú ý, dịch bệnh tập trung chủ yếu tại khu vực thành thị với 97 ca ho gà năm 2015, 1027 ca sởi năm 2014.
 
Nguyên nhân là do tỷ lệ tiêm chủng giảm, người dân dè dặt khi đưa con em đi tiêm chủng miễn phí, trong khi vắc xin dịch vụ khan hiếm vì thời gian vừa qua đã xảy ra một số trường hợp tai biến nặng sau tiêm chủng liên quan đến vắc xin trong chương trình nên trẻ không được tiêm chủng đầy đủ hoặc tiêm chủng không đúng lịch (chiếm đến 75% theo thống kê từ dịch sởi năm 2014).
 
Vậy câu hỏi đặt ra là dịch bệnh tăng liệu có phải do tỷ lệ tiêm chủng thực sự giảm không? Và yếu tố ảnh hưởng là gì? Do đó, nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô tả thực trạng tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch 8 loại vắc xin ở trẻ em dưới 1 tuổi tại khu vực thành thị thành phố Hà Nội năm 2016 và xác định một số yếu tố liên quan.
 
Trẻ em từ 12-23 tháng tuổi đang sinh sống trên địa bàn được chọn để thu nhập số liệu (trẻ sinh từ ngày 01/08/2014 đến 31/07/2015 tính theo năm sinh dương lịch). Bà mẹ có con hoặc người chăm sóc chính của trẻ đã được lựa chọn tham gia vào nghiên cứu (sau đây gọi chung là bà mẹ). Có khả năng nghe, đọc và trả lời phỏng vấn. Đồng ý tham gia vào nghiên cứu.
 
Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ chung các loại vắc xin của trẻ dưới 1 tuổi trong nghiên cứu chiếm 70,82%. Tỷ lệ được tiêm chủng đầy đủ từng loại vắc xin đều cao từ 86,28% trở lên. Riêng tỷ lệ tiêm chủng vắc xin phòng bệnh sởi là thấp nhất (75,71%). Tuy nhiên, tỷ lệ tiêm chủng đúng lịch chung chỉ chiếm 25,25%. Tỷ lệ tiêm chủng đúng lịch từng loại vắc xin đạt từ 57,57%, trong đó cao nhất là vắc xin phòng bệnh Sởi (68,54%) và thấp nhất là vắc xin phòng bệnh VGB (57,57%).
 
Qua phân tích đơn biến và đa biến chỉ ra giữa sổ phiếu tiêm chủng cá nhân là yếu tố có liên quan đến việc tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch của trẻ. Khả năng những bà mẹ giữ sổ phiếu tiêm chủng cá nhân của con thì đưa con đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch cao gấp 3,48 lần so với những bà mẹ không giữ sổ phiếu tiêm chủng của con. Không có yếu tố nào thuộc về nguồn thông tin về tiêm chủng mà bà mẹ nhận được có liên quan đến tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch của trẻ.
 
Mặc dù tỷ lệ tiêm chủng đúng lịch từng loại vắc xin đều đạt trên 50% nhưng tỷ lệ tiêm chủng đúng lịch chung chỉ đạt 25,25%. Điều này được giải thích là do trong nghiên cứu của chúng tôi một trẻ được tiêm chủng đúng lịch là phải hoàn thành đúng lịch tiêm chủng đối với tất cả 8 loại vắc xin. Nếu trẻ không đúng lịch một trong 8 loại vắc xin thì được coi là không đúng lịch. Cách tính này khiến tỷ lệ tiêm chủng đúng lịch của trẻ thấp nhưng hiệu quả phòng bệnh chỉ cao khi trẻ được tiêm chủng không chỉ đầy đủ mà phải đúng độ tuổi đối với từng loại vắc xin. Như vậy công tác tiêm chủng trong thời gian tới cần chú trọng hơn vào việc tiêm chủng đúng lịch, truyền thông hướng tới vai trò của tiêm chủng và lợi ích của việc tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch để đảm bảo trẻ được phòng bệnh tối đa.
 
Quản lý phiếu tiêm chủng là một trong những yêu cầu của chương trình TCMR, nhằm đảm bảo cho bà mẹ biết được miễn dịch phòng bệnh hay chưa. Ngoài ra việc giữ sổ/phiếu tiêm chủng cũng góp phần giúp các bà mẹ nhớ các lần tiêm chủng tiếp theo, biết được các mũi tiêm bị bỏ sót. Như vậy việc các bà mẹ giữ đầy đủ sổ/phiếu tiêm chủng cá nhân cho thấy sự tương tác giữa cán bộ y tế và bà mẹ là rất tốt đồng thời cũng cho thấy các bà mẹ này quan tâm đến lịch tiêm chủng của trẻ nên có xu hướng đưa con đi tiêm chủng đúng lịch. Từ kết quả này cho thấy trong thời gian tới, việc áp dụng sổ thông tin tiêm chủng điện tử là cần thiết để cả người dân và cán bộ y tế có thể quản lý tiêm chủng cho trẻ đầy đủ và hiệu quả nhằm tăng tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch.
 
PGS. TS Nguyễn Nhật Cảm

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập37
  • Hôm nay7,513
  • Tháng hiện tại167,737
  • Tổng lượt truy cập4,465,104
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây