Hoạt động dược lâm sàng đảm bảo lợi ích cho người bệnh trong quá trình sử dụng thuốc điều trị

Thứ ba - 31/07/2018 10:41
Thực tế cho thấy những sai sót trong việc sử dụng thuốc khiến thuốc không phát huy được hiệu quả tối đa, gây ra nhiều hậu quả nghiệm trọng, thậm chí dẫn đến tử vong, làm gia tăng chi phí y tế. Chính vì vậy, hoạt động dược lâm sàng với mục tiêu đẩy mạnh việc dùng đúng thuốc và phù hợp sẽ tối ưu hoá hiệu quả lâm sàng của thuốc và mang lại hiệu quả điều trị tốt nhất cho từng người bệnh.
Dược lâm sàng bao gồm tất cả các hoạt động được thực hiện bởi các dược sĩ hành nghề tại các nhà thuốc, bệnh viện, các dịch vụ chăm sóc tại nhà, phòng khám và các tổ chức khác mà thuốc được kê đơn và sử dụng. Trong bệnh viện, người dược sĩ lâm sàng có vai trò rất quan trọng trong việc giám sát việc kê đơn của bác sĩ, đảm bảo người bệnh dùng thuốc đúng liều lượng, đúng cách thức; theo dõi những phản ứng của bệnh nhân sau khi dùng thuốc, nếu có phản ứng bất thường cần báo cáo về trung tâm theo dõi ADR (Trung tâm quốc gia về thông tin thuốc và theo dõi phản ứng có hại của thuốc). Trong một số trường hợp đặc biệt, dược sĩ lâm sàng sẽ tham gia cùng hội đồng y khoa của bệnh viện để đưa ra phác đồ điều trị bằng thuốc thích hợp nhất; giúp bác sĩ lựa chọn thuốc thích hợp nhất với từng người bệnh nhằm làm giảm thiếu tối đa tác dụng phụ của thuốc tới người bệnh. Tham gia vào quá trình xây dựng và phổ biến kiến thức dùng thuốc đúng cách cho người bệnh, thông tin thuốc mới dành cho bác sĩ; tư vấn dùng thuốc cho người bệnh sau xuất viện về cách pha thuốc, cách nhỏ thuốc, cách uống hay bôi thuốc…
 
Theo PGS.TS Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh - Bộ Y tế, trên thế giới, dược lâm sàng đã được áp dụng và phát triển tại nhiều quốc gia. Nhưng tại Việt Nam thì đến những năm cuối của thập kỷ 90 thế kỷ trước dược lâm sàng mới được du nhập vào nên các đơn vị triển khai dược lâm sàng còn chưa đồng bộ và không thống nhất.
 
Một thực tế có thể dễ dàng nhận thấy ở hầu hết các bệnh viện cả ở tuyến trung ương và địa phương đó chính là số lượng dược sĩ lâm sàng còn quá ít ỏi, không đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của người bệnh. Việc giám sát đơn thuốc của bác sĩ tới người bệnh chưa thường xuyên, khiến nguy cơ kháng thuốc là rất cao. Đối với nhiều người tại các bệnh viện, ngay cả ở cấp lãnh đạo cũng chưa nắm bắt hết các tiêu chí, nội dung và mục đích của công tác dược lâm sàng. Nhiều người quan niệm khoa dược bệnh viện chỉ là cái kho giữ thuốc và cấp phát theo yêu cầu của bác sĩ. Vai trò của dược sĩ trong các bệnh viện chủ yếu chỉ là quản lý và cung ứng thuốc và một phần vật tư trang bị y tế. Một số khác được bố trí pha chế một số thuốc dùng ngay tại bệnh viện. Hoạt động về dược lâm sàng gần như không được quan tâm trong một thời gian dài. Nhiều bệnh viện dùng thuốc theo thị hiếu, phối hợp thuốc tràn lan, lạm dụng các thuốc đắt tiền làm cho gánh nặng tiền thuốc đè lên vai người bệnh. Bên cạnh đó là tình trạng thiếu cán bộ chuyên trách dược lâm sàng, nhất là dược sĩ đại học làm cho công tác dược lâm sàng chưa thực hiện tốt ở nhiều bệnh viện.
 
Trên cơ sở khảo sát hoạt động dược lâm sàng tại các bệnh viện cũng như yêu cầu của thực tế, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 31/2012/TT-BYT ngày 20/12/2012 hướng dẫn hoạt động dược lâm sàng trong bệnh viện. Tuy nhiên, do chưa được luật hoá nên các đơn vị triển khai chưa đồng bộ và không thống nhất. Do đó, để đồng bộ và thống nhất quá trình triển khai công tác dược lâm sàng, Luật dược 2016 đã ghi nhận quy định này, đảm bảo lợi ích của người bệnh trong quá trình sử dụng thuốc điều trị. Có thể nói, nội dung hoạt động dược lâm sàng hiện nay được xem là khá đầy đủ và toàn diện đối với công tác dược lâm sàng.
 
Ngoài ra, Bộ Y tế vẫn tiếp tục chấn chỉnh công tác cung ứng, sử dụng thuốc trong bệnh viện; triển khai thực hiện Quy chế kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát sử dụng thuốc hợp lý; nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị; duy trì công tác bình bệnh án, phân tích sử dụng thuốc tại các khoa. Đồng thời, can thiệp tăng cường sử dụng thuốc hợp lý thông qua tập huấn, hội thảo: tập huấn về thực hành kê đơn thuốc tốt cho các bác sĩ; tập huấn về thực hành dược lâm sàng cho các dược sĩ; hỗ trợ các bệnh viện tổ chức tập huấn kiến thức về sử dụng thuốc, phân tích sử dụng thuốc trong các ca lâm sàng;...
 
PGS.TS Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh - Bộ Y tế cho rằng, các bệnh viện muốn làm tốt công tác quản lý sử dụng thuốc theo hướng hiệu quả, an toàn, tiện dụng và kinh tế, trước hết cần phải tổ chức và hoạt động tốt công tác dược lâm sàng. Chính vì vậy, bên cạnh việc nắm vững kiến thức về dược động học, kỹ năng thông tin và hướng dẫn sử dụng thuốc, người thầy thuốc phải thường xuyên cập nhật kiến thức về thuốc và những vấn đề liên quan đến thuốc chữa bệnh cho người. Khoa dược các bệnh viện phải cần phải có cán bộ chuyên trách dược lâm sàng và phải có các cơ sở vật chất tối thiểu như phương tiện thông tin (máy tính nối mạng, tài liệu tra cứu, điện thoại...), cơ sở làm việc (bàn ghế, tủ sách, bảng tin...). Bên cạnh đó, các tiêu chí dược lâm sàng phải được đưa vào nội dung kiểm tra, thi đua như giám sát sử dụng thuốc, số lần bình bệnh án, bình đơn thuốc, công khai thuốc cho người bệnh, hướng dẫn dùng thuốc cho bác sĩ, điều dưỡng và bệnh nhân…
 
Ngoài ra, cần phối hợp chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo với các cơ sở y tế trong việc sử dụng hợp lý nguồn nhân lực này để tránh lãng phí và tránh không đáp ứng được nhu cầu xã hội. Hướng đến mục tiêu đào tạo dược sĩ là để tư vấn về sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả; để sản xuất, quản lý và cung ứng thuốc tốt; có khả năng tự học vươn lên góp phần đáp ứng nhu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân.
 
Vừa qua, Bộ Y tế đã phối hợp với văn phòng đại diện Merck Export GmbH Việt Nam (Merck Việt Nam) ký thỏa thuận hợp tác chính thức triển khai chương trình quốc gia “Nâng cao năng lực thực hành dược lâm sàng cho dược sĩ trong một số bệnh không lây nhiễm”. Chương trình bước đầu xây dựng hướng dẫn thực hành lâm sàng cho dược sĩ trong một số mảng bệnh không lây nhiễm và đẩy mạnh hoạt động này tại các bệnh viện trên toàn quốc trong thời gian tới. Đây là một trong những dự án cấp quốc gia đầu tiên về dược lâm sàng dành riêng cho hoạt động thực hành dược. Dự án sẽ được tiến hành theo 2 giai đoạn:
 
Giai đoạn 1 (từ tháng 7/2018 đến tháng 12/2018) tập trung vào việc xây dựng hướng dẫn thực hành dược lâm sàng. Sản phẩm mong đợi của giai đoạn này là tài liệu hướng dẫn thực hành dược lâm sàng cho 3 mảng bệnh không lây: đái tháo đường, tim mạch và ung thư với sự tham gia xây dựng soạn thảo, biên tập từ các dược sĩ lâm sàng, bác sĩ, chuyên gia đầu ngành dược lâm sàng từ các bệnh viện, trường đại học y dược trên toàn quốc.
 
Giai đoạn 2 (năm 2019), ngành y tế sẽ chỉ đạo tổ chức thi đua thực hiện và nhân rộng thực hành dược lâm sàng như một nhu cầu thiết yếu tại các cơ sở y tế; hướng dẫn chỉ đạo các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng năng lực chuyên môn lâm sàng cho dược sĩ.
 
Vấn đề đặt ra đòi hỏi nhiều bệnh viện cần có giải pháp hướng đến việc tổ chức hoạt động dược lâm sàng trong bệnh viện để đảm bảo việc sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, hợp lý là làm sao phát huy tối đa hiệu quả của thuốc khi dùng thuốc cho từng đối tượng bệnh nhân được điều trị hiệu quả nhất; giám sát liệu trình điều trị, sự tuân thủ của bệnh nhân với phác đồ điều trị như thế nào để giảm tối thiểu nguy cơ những tác dụng của thuốc bất lợi trong quá trình điều trị; cũng như làm sao có thể đưa ra phương án sử dụng các thuốc điều trị thay thế tốt nhất cho số lượng lớn nhất bệnh nhân giúp giảm tối thiểu các chi phí của điều trị thuốc cho hệ thống y tế quốc gia cũng như cho bệnh nhân … Vì vậy, nếu làm tốt công tác dược lâm sàng, thì người bệnh được chăm sóc bằng thuốc tốt nhất mà lại kinh tế.
 
Nhật Long

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập26
  • Máy chủ tìm kiếm5
  • Khách viếng thăm21
  • Hôm nay13,068
  • Tháng hiện tại265,731
  • Tổng lượt truy cập4,233,216
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây