Kháng thuốc kháng sinh, tác hại với sức khỏe và gánh nặng về kinh tế

Thứ năm - 21/06/2018 10:28
GS.TS. Nguyễn Gia Bình, Trưởng khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, mỗi năm trên thế giới có khoảng 700.000 người thiệt mạng liên quan đến nhiễm trùng do kháng thuốc. Tổ chức Y tế thế giới thậm chí gọi kháng kháng sinh là cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu.
Theo GS.TS. Nguyễn Gia Bình, tình trạng kháng kháng sinh đang đặt ra nhiều thách thức với nhân loại. Ước tính mỗi năm trên thế giới có khoảng 700.000 người thiệt mạng liên quan đến nhiễm trùng do kháng thuốc. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thậm chí gọi kháng kháng sinh là cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu.
 
19 12, BV Thường Tín MO LAY SOI
Hầu hết các bệnh viện phải sử dụng kháng sinh thế hệ mới trong điều trị cho người bệnh do tình trạng kháng kháng sinh ngày càng gia tăng.
 
Theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam là một trong những  nước có tỷ lệ kháng thuốc kháng sinh cao, do tình trạng lạm dụng và tùy tiện sử dụng  thuốc của người dân. Thực trạng này đặt chúng ta trước nguy cơ  đối mặt với việc không còn thuốc kháng sinh hiệu quả để điều trị bệnh nhiễm trùng.
 
Theo kết quả khảo sát của ngành y tế, phần lớn kháng sinh được bán mà không có đơn của bác sĩ, ở khu vực thành thị là 81%, ở nông thôn tới 91%. Vấn đề kháng thuốc kháng sinh đang ngày càng trầm trọng khi nhiều vi khuẩn kháng với nhiều loại kháng sinh mà nguyên nhân chính là do lạm dụng kháng sinh. Phần lớn các loại kháng sinh thuộc thế hệ 1 và thế hệ 2 hiện nay đều không có tác dụng đặc hiệu. Các bệnh viện hầu hết đều phải sử dụng kháng sinh thế hệ mới trong điều trị trong khi nhiều quốc gia phát triển đang còn sử dụng kháng sinh thế hệ 1 và hiệu quả điều trị vẫn rất tốt.
 
GS.TS. Nguyễn Gia Bình cho biết thêm việc sử dụng kháng sinh rộng rãi, kéo dài, lạm dụng, làm cho các vi sinh vật thích nghi với thuốc, tạo điều kiện cho nhiều loại vi khuẩn trở thành kháng thuốc, làm cho thuốc kém hoặc không hiệu quả. Tình trạng kháng thuốc không chỉ là mối lo ngại của các bác sĩ lâm sàng trong điều trị mà còn là thảm họa chung đối với sức khỏe cộng đồng. Có nhiều nguyên nhân như: bác sĩ lạm dụng kháng sinh trong kê đơn, người dân dùng thuốc điều trị vô tội vạ, những lỗ hổng trong quản lý ... tất cả đã khiến nhân loại phải đối mặt với thảm họa kháng thuốc.
 
Khi sử dụng thuốc kháng sinh không đúng cách, dùng thuốc sai liều, dùng thuốc không đủ thời gian…, thuốc kháng sinh sẽ thúc đẩy sự phát triển của các vi khuẩn kháng thuốc. Điều này làm giảm hiệu quả của thuốc, thậm chí không thể chữa được các vết thương nhiễm khuẩn và các bệnh nhiễm khuẩn. Từ đó kéo dài quá trình điều trị của người bệnh, tăng số lượng và chi phí điều trị, cuối cùng tăng nguy cơ tử vong.
 
Việc lạm dụng kháng sinh dài kỳ còn gây hại cho vi khuẩn có lợi. Kháng sinh phổ rộng tiêu diệt cả vi khuẩn xấu và tốt.  Ngoài ra nhiều nghiên cứu cho thấy, thuốc kháng sinh ngoài tác dụng chống lại nhiễm khuẩn nhưng cũng gây ảnh hưởng có hại trên nhiều cơ quan của  cơ thể đặc biệt là thận và gan..
 
Sử dụng thuốc kháng sinh tùy tiện, nhất là dùng tự ý, không theo đơn của bác sĩ có thể tạo ra hiện tượng siêu vi khuẩn kháng thuốc. Trên thế giới đã xuất hiện các vi khuẩn kháng với hầu hết kháng sinh, còn gọi là vi khuẩn siêu kháng thuốc. Ở Việt Nam, hầu hết các cơ sở khám, chữa bệnh đang phải đối mặt với tốc độ lan rộng các vi khuẩn đa kháng với nhiều loại kháng sinh. Mức độ và tốc độ kháng thuốc ngày càng gia tăng ở mức báo động. Số lượng vi khuẩn kháng thuốc, mức độ kháng ngày càng gia tăng. Tỷ lệ kháng với kháng sinh nhóm carbapenem, nhóm kháng sinh mạnh nhất hiện nay lên đến 50- 60%, đặc biệt là các vi khuẩn gram âm. Cụ thể là tại các khoa hồi sức tích cực của hầu hết các bệnh viện, vấn đề này rất nan giải khi nơi đây tập trung những bệnh nhân nặng nhất, qua nhiều khoa điều trị nhất, dễ nhiễm khuẩn bệnh viện nhất dẫn đến điều trị khó khăn nhất do xuất hiện vi khuẩn kháng đa kháng sinh.
 
Trước đây, chỉ cần một liều kháng sinh đã đủ điều trị bệnh, thì nay, nhiều trường hợp tăng liều cao nhất mà bác sĩ vẫn bất lực. Có những bệnh nhân bị nhiễm vi khuẩn đã kháng thuốc, đến mức, các bác sĩ cho dùng loại kháng sinh thế hệ mới nhất cũng không hiệu quả, phải kết hợp với nhiều kháng sinh khác. Nhưng đôi khi loại kháng sinh kết hợp lại là loại thuốc đã sử dụng trong chăn nuôi và chính bệnh nhân này đã hấp thụ từ thịt lợn, cá, gà… dẫn đến nhờn thuốc. Khi bác sĩ đã thất bại trong điều trị khiến gia tăng tỷ lệ tử vong cao.
 
Việc dùng kháng sinh, thuốc kích thích, thậm chí, thuốc ngoài danh mục lưu hành, để thúc đẩy tăng trưởng và phòng ngừa bệnh tật trong chăn nuôi, nhưng lại không kiểm soát hợp lý, dẫn đến sản sinh và phát tán  ra môi trường (đất, nước …) góp phần gây ra kháng thuốc ở người.
 
Để phòng ngừa sự kháng thuốc kháng sinh, theo GS.TS Nguyễn Gia Bình, ngoài sự quy chuẩn của y tế, ngay bản thân những người bệnh là những người quyết định đến vận mệnh chống nhiễm khuẩn của mình nhất. Chính vì vậy, cần tích cực thực hiện công tác phòng ngừa nhiễm khuẩn như: rửa tay với xà phòng sát khuản, làm vệ sinh tốt hơn, sử dụng nước sạch, xử lý rác thải đúng  quy định, kiểm soát lây nhiễm tại các cơ sở y tế, và thực hiện tiêm phòng đầy đủ …
 
Việc giải quyết tình trạng kháng thuốc cần có sự phối hợp hành động của người dân, nhân viên y tế, dược sĩ, các nhà hoạch định chính sách và ngành chăn nuôi. Người dân chỉ sử dụng thuốc kháng sinh khi và chỉ khi có chỉ định của bác sĩ, uống thuốc đúng và đủ theo đơn đã kê ngay cả khi đã đỡ bệnh, đặc biệt, không chia sẻ thuốc kháng sinh hoặc sử dụng thuốc còn sót lại.
 
Với các thầy thuốc, cần sử dụng đúng kháng sinh với đúng loại mầm bệnh. Tránh sử dụng kháng sinh tuỳ tiện, sử dụng mà không cần thăm khám. Việc sử dụng đúng kháng sinh sẽ giúp điều trị hiệu quả, hạn chế tối đa sự kháng thuốc.
 
Hương Giang

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập47
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm46
  • Hôm nay7,626
  • Tháng hiện tại159,444
  • Tổng lượt truy cập6,288,342
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây