Thalassemia - Nguy cơ của chất lượng dân số Việt Nam

Chủ nhật - 05/08/2018 11:00
Theo kết quả bước đầu khảo sát tình trạng mang gen bệnh tan máu bẩm sinh trên toàn quốc năm 2017, hiện nay ở Việt Nam có khoảng trên 12 triệu người mang gen bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia). Người bị bệnh và mang gen bệnh có ở tất cả các tỉnh, thành phố, ở tất cả các dân tộc trên toàn quốc.
MG 9836
Học sinh trường PTTH Trần Phú, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội được xét nghiệm sàng lọc Thalassemia.
 
Hiện nay có trên 20.000 người bị tan máu bẩm sinh cần phải điều trị cả đời và mỗi năm có thêm khoảng 8000 trẻ em sinh ra bị bệnh tan máu bẩm sinh, trong đó có khoảng 2000 trẻ bị bệnh mức độ nặng và khoảng 800 trẻ không thể ra đời do phù thai.  Chi phí điều trị trung bình cho một bệnh nhân thể nặng từ khi sinh ra tới 30 tuổi hết khoảng 3 tỷ đồng. Mỗi năm cần có trên 2000 tỷ đồng để cho tất cả bệnh nhân có thể được điều trị (tối thiểu) và cần có khoảng 500.000 đơn vị máu an toàn.

Theo thống kê, thế giới có khoảng 7% dân số mang gen bệnh Thalassemia và trung bình cứ 10 người thì sẽ có 1 người mắc bệnh. Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ người mang gen bệnh tan máu bẩm sinh cao, đặc biệt là ở những dân tộc thiểu số như dân tộc Mường (22%), dân tộc Khmer (28,2%), dân tộc Êđê (32,2%)…
 
Bệnh Thalassemia được thế giới phát hiện và nghiên cứu từ năm 1925. Tại Việt Nam, được các nhà khoa học nghiên cứu từ năm 1960. Bệnh Thalassemia không thể chữa khỏi, người bệnh phải điều trị suốt đời. Thế nhưng, bệnh lại rất dễ phòng tránh khi có hiểu biết đầy đủ.
 
tanmaubamsinh2 7021 1531219771
Bệnh nhân tan máu bẩm sinh điều trị tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương. (nguồn bệnh viện)
 
TS.BS. Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trung tâm Thalassemia, Viện Huyết học Truyền máu - Trung ương cho biết:  Thalassemia là bệnh máu di truyền có ở cả nam và nữ. Bệnh có hai biểu hiện nổi bật là thiếu máu và ứ sắt trong cơ thể. Nếu người bệnh không được điều trị sớm, đầy đủ sẽ xuất hiện nhiều biến chứng do thiếu máu và thừa sắt gây ra trên tất cả các cơ quan làm thay đổi diện mạo người bệnh như thể trạng thấp bé, trán dô, mũi tẹt, hàm răng hô, suy tim, suy gan, suy nội tiết… Hiện chưa có phương pháp điều trị khỏi bệnh, chủ yếu là điều trị triệu chứng suốt đời. Do đó, bệnh nhân tan máu bẩm sinh phải chịu rất nhiều thiệt thòi, điều trị gian nan, gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh, gia đình và toàn xã hội.
 
TS.BS. Nguyễn Thị Thu Hà cho biết thêm, ở mức độ nhẹ: thường được gọi là mang gen, người mang gen bệnh tan máu bẩm sinh sẽ không có biểu hiện gì đặc biệt. Chỉ vào những thời kỳ mà cơ thể có nhu cầu về máu như phụ nữ khi mang thai, thời kì kinh nguyệt thì lúc đó mới xuất hiện các biểu hiện như mệt mỏi, da xanh, làm xét nghiệm thì sẽ thấy lượng huyết sắc tố giảm. Ở mức độ trung bình, biểu hiện thiếu máu sẽ xuất hiện khi trẻ từ 4 - 6 tuổi và lúc này trẻ bắt đầu cần được truyền máu thường xuyên. Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh sẽ gặp phải những biến chứng như lách to, sỏi mật, sạm da… Khi về già sẽ gặp phải các bệnh như đái tháo đường, suy tim, xơ gan… Với những bệnh nhân nặng, người bệnh bị thiếu máu nặng, có biểu hiện xanh xao, da và vùng mắt vàng, chậm phát triển thể chất, sốt tiêu chảy cùng các rối loạn tiêu hóa khác. Nếu được truyền máu đầy đủ, trẻ bị tan máu bẩm sinh có thể phát triển bình thường đến năm 10 tuổi. Còn từ độ tuổi 20 trở đi thì bệnh nhân bắt đầu có những biến chứng nặng như biến dạng xương, hộp sọ to, lách to, gan to, sỏi mật…
 
Theo TS.BS. Bạch Quốc Khánh, Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương thì: “Thalassemia là vấn đề của toàn xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế, đời sống và tương lai của giống nòi. Phòng bệnh là biện pháp kiểm soát hiệu quả nhất thông qua các xét nghiệm sàng lọc, phát hiện gen bệnh trong gian đoạn tiền hôn nhân và tiền thai sản. Cùng với đó, sự vào cuộc của các Bộ, Ban ngành, các cấp và toàn thể xã hội là vô cùng quan trọng. Một vấn đề then chốt chính là việc xây dựng và triển khai chương trình Thalassemia Quốc gia. Chương trình Thalassemia Quốc gia sẽ góp phần kiểm soát bệnh, khống chế sự phát triển của nguồn gen bệnh, hạn chế trẻ em sinh ra bị bệnh cải thiện chất lượng sống cho người bệnh và nâng cao chất lượng dân số Việt Nam”.
 
Những giải pháp cơ bản, cấp bách được đưa ra nhằm đẩy lùi căn bệnh Thalassemia đó là: nâng cao nhận thức của người dân về bệnh thalassemia; nâng cao khả năng chẩn đoán, điều trị, chăm sóc và quản lý người bệnh cho các cơ sở y tế; giảm dần và chấm dứt việc sinh ra trẻ bị bệnh hoặc mang gen bệnh.
 
Theo TS Bạch Quốc Khánh để tránh sinh ra trẻ bị bệnh cần đưa bệnh thalassemia vào chương trình sàng lọc cho các cặp đôi trước kết hôn; đưa bệnh thalassemia vào danh sách 4 bệnh cần được sàng lọc trước sinh; đưa xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu là xét nghiệm bắt buộc đối với các sản phụ đến khám thai lần đầu; tuyên truyền, vận động các gia đình có con trong độ tuổi học sinh phổ thông tự nguyện tham gia sàng lọc bệnh thalassemia...
 
Phạm Mai Phương

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thăm dò ý kiến

Theo bạn, giao diện Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế Hà Nội?

Liên kết
Tin mới
Thống kê
  • Đang truy cập32
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm31
  • Hôm nay9,158
  • Tháng hiện tại139,451
  • Tổng lượt truy cập4,688,120
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây