Điểm báo ngày 4/2/2019


 
Những bệnh thường gặp vào dịp Tết
 
Vào dịp Tết, những bệnh gì dễ xảy ra? Phóng viên HNMO đã có cuộc trao đổi với ông Khổng Minh Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội.
 
- Thưa ông, vào dịp Tết, thường xảy ra những bệnh gì? Vì sao?
 
- Vào dịp Tết, bệnh thường gặp là nhiễm trùng đường tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm do ăn phải thức ăn không đảm bảo vệ sinh hoặc không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Thức ăn thực phẩm tích trữ nhiều, thời tiết nóng lên, không bảo quản tốt dễ bị ôi thiu, dập nát sẽ nhiễm vi khuẩn hoặc thức ăn thực phẩm để lâu dẫn đến ẩm mốc hoặc thức ăn thực phẩm nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng có nhiều chất bảo quản, chất tạo màu không được phép sử dụng, hoặc chế biến từ động vật bị bệnh mang nhiều vi khuẩn.
 
Hoặc thói quen ăn thức ăn tái, sống trong các bữa tiệc Tết cũng làm gia tăng khả năng mắc các bệnh đường tiêu hóa như liên cầu lợn, bệnh giun sán...
 
Trong dịp Tết, do ăn tiệc nhiều cùng thói quen uống bia rượu chúc Tết khiến bộ máy tiêu hóa làm việc quá sức, xuất hiện triệu chứng đầy bụng, khó tiêu, mệt mỏi do gan phải hoạt động nhiều.
 
Tết là dịp mọi người có thời gian đi thăm hỏi nhau, việc đi chơi chúc Tết nhiều cũng gia tăng nguy cơ bị chó cắn ở những vùng nông thôn. Vì vậy bệnh dại cũng có thể ghi nhận trong dịp Tết.
 
- Những bệnh đó nguy hiểm như thế nào?
 
- Khi bị ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm trùng đường tiêu hóa, người mắc bệnh có thể bị sốt, nôn, đau bụng hoặc bụng đầy hơi, tiêu chảy hoặc đi phân có máu. Tiêu chảy sẽ làm mất nước khiến bệnh nhân mệt mỏi, thậm chí trụy tim mạch nếu không bù dịch kịp thời.
 
Đặc biệt, nếu ăn tiết canh lợn hoặc thịt lợn tái thì sẽ bị nhiễm liên cầu lợn nếu như lợn bị nhiễm liên cầu. Sau khi ăn thịt lợn nhiễm liên cầu khoảng từ 3 giờ đến 14 ngày, có khi sớm chỉ khoảng 2 ngày sẽ xuất hiện tình trạng nhiễm độc tiêu hóa như: Sốt, đau đầu, buồn nôn, nôn, đi ngoài nhiều lần, cơ thể lạnh, run... hoặc có thể bị viêm màng não với các biểu hiện: Sốt cao, đau đầu, ù tai, điếc, cứng gáy, rối loạn tri giác, xuất huyết đa dạng ở một số nơi trên cơ thể. Nặng nữa có thể sốc nhiễm độc, trụy mạch, cơ thể lạnh, tụt huyết áp, nhiễm khuẩn huyết cấp tính, rối loạn đông máu nặng, suy hô hấp, suy đa phủ tạng, hôn mê và tử vong.
 
Liên quan đến bệnh dại, đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, khi đã lên cơn dại thì không thể cứu chữa.
 
- Theo ông, cần làm gì để phòng tránh?
 
- Người dân nên chọn những thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo an toàn; bảo quản thức ăn tốt; cần ăn uống đầy đủ, tránh thức khuya, tránh mệt mỏi quá sức để có một thể lực tốt chống lại bệnh tật.
 
Cùng với đó, việc rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn thực phẩm, sau khi đi vệ sinh để phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa là rất cần thiết; cần ăn chín, uống sôi; tránh sử dụng thực phẩm không đảm bảo nguồn gốc, chưa được nấu chín như tiết canh, nem tái, các thứ thực phẩm không rõ nguồn gốc, ôi thiu. Chẳng may bị chó cắn thì không được chủ quan, cần đi khám tại các cơ sở tiêm chủng để được khám, tư vấn tiêm phòng dại kịp thời.
 
- Việc tăng cường giao lưu, đi lại của người dân trong dịp lễ Tết nhiều khả năng sẽ làm tăng sự lây lan dịch bệnh qua đường hô hấp, trong đó có bệnh sởi. Vừa qua, Hà Nội đã triển khai tiêm bổ sung sởi-rubella cho những trẻ 1-5 tuổi. Kết quả của chiến dịch này đến nay thế nào, thưa ông?
 
- Bắt đầu từ ngày 26-11-2018, toàn thành phố triển khai tiêm bổ sung một mũi vắc xin sởi-rubella. Mục tiêu là trên 95% trẻ từ 1-5 tuổi (mốc sinh từ 1-1-2013 đến 30-9-2017) tại Hà Nội được tiêm bổ sung 1 mũi vắc xin sởi-rubella nhằm góp phần tăng tỷ lệ miễn dịch phòng bệnh sởi, rubella trong cộng đồng chủ động phòng dịch sởi, rubella tại Hà Nội.
 
Chỉ những trẻ trong mốc sinh trên vừa tiêm vắc xin sởi hoặc sởi - rubella (MR) hoặc sởi - quai bị - rubella (MMR) hoặc vắc xin thủy đậu trong vòng 1 tháng tính đến ngày tổ chức chiến dịch mới không thuộc đối tượng phải tiêm trong chiến dịch này.
 
Tính đến hết ngày 1-2-2019, toàn thành phố đã tiêm được 577.943/604.609 (95,59%) đạt chỉ tiêu đề ra. Tuy nhiên, vẫn còn 4 quận chưa đạt là: Hoàn Kiếm (94,5%), Ba Đình (93,4%), Hoàng Mai (89,6%), Đống Đa (57,9%). Chúng tôi đã tiếp tục chỉ đạo các đơn vị trên tiêm vét, phấn đấu đấu 100% đơn vị đều đạt chỉ tiêu.
 
- Vậy là vẫn còn một bộ phận phụ huynh chưa nhận thức đúng về tầm quan trọng của việc tiêm bổ sung sởi-rubella. Bệnh này thời gian qua xu hướng tăng ở phía Nam, ông có những khuyến cáo gì?
 
- Việc tổ chức chiến dịch tiêm bổ sung vắc xin sởi-rubella cho trẻ 1-5 tuổi toàn thành phố là chủ trương của Bộ Y tế và của UBND thành phố Hà Nội, vì không có biện pháp nào phòng bệnh hiệu quả mà ít tốn kém bằng việc chủ động tiêm chủng vắc xin. Việc tiêm chiến dịch ngoài tăng cường miễn dịch cho cá nhân còn tăng cường miễn dịch cho cả cộng đồng.
 
Nếu các gia đình có trẻ trong độ tuổi trên chưa được tiêm chủng thì hãy đưa trẻ đến các cơ sở tiêm chủng trên địa bàn thành phố để được tư vấn và tiêm phòng ngay.
Còn những trẻ trên 5 tuổi và người lớn, đặc biệt phụ nữ lứa tuổi sinh đẻ chưa mắc bệnh sởi hoặc chưa tiêm phòng đủ cũng cần chủ động đi tiêm vắc xin có thành phần sởi tại các phòng tiêm chủng dịch vụ để chủ động phòng bệnh cho bản thân và tạo thành vành đai phòng bệnh cho cả trẻ dưới 9 tháng trong gia đình của mình là những trẻ chưa đến tuổi tiêm chủng.
 
- Để có cái Tết mạnh khỏe, lành mạnh, an toàn, ông có lời khuyên gì với người dân?
 
- Người dân cần ăn ngủ điều độ, đầy đủ; ăn chín, uống sôi; giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh thân thể; tránh thức khuya, mệt mỏi quá sức để có thể lực tốt phòng chống bệnh truyền nhiễm. Cùng với đó, người dân chủ động đi tiêm phòng các bệnh đã có vắc xin và đưa con em trong độ tuổi tiêm chủng đi tiêm chủng đúng lịch theo khuyến cáo.
 
Khi có các dấu hiệu bất thường nghi bị bệnh cần phải đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
 
- Trân trọng cảm ơn ông. Nhân dịp năm mới, chúc ông và gia đình đón Tết đầm ấm!
 
(Báo Hà nội mới)
 
Thay đổi thói quen ngày Tết
 
Tết đến - Xuân về với bất cứ gia đình người Việt nào đều không thể thiếu những món ăn truyền thống trên mâm cơm cúng gia tiên. Tuy nhiên, ăn uống hợp lý vào dịp Tết là điều cần thiết, không chỉ với những người có vấn đề về sức khỏe, mà còn cả đối với người khỏe mạnh.
 
Phải để Tết là dịp nghỉ ngơi
 
Lâu nay nhiều người dân vẫn nặng nề tâm lý “ăn Tết”, bởi cho rằng lao động vất vả cả năm mới có một cái Tết Nguyên đán, nên nhà nhà, người người đua nhau mua sắm tích đồ ăn, thức uống, từ thịt, cá, giò chả, hải sản cho tới các loại bánh kẹo, hạt dưa, hạt bí, hạt điều, các loại nước ngọt, bia, rượu…
 
Thực phẩm, rượu bia, bánh kẹo càng nhiều càng thể hiện sung túc, nên hầu hết các gia đình đều cố gắng ních chật cứng đồ ăn trong tủ lạnh, tủ đông khiến chất lượng thực phẩm bị suy giảm, thậm chí hư hỏng nhưng nhiều gia đình không biết, hoặc vẫn cố sử dụng vì tiếc rẻ.
 
Vào dịp Tết Nguyên đán, ở miền Bắc thường hay có mưa phùn, thời tiết ẩm ướt, dễ tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn, nấm mốc phát triển, nên với những loại thực phẩm được tích trữ và bảo quản không tốt rất dễ bị lên nấm mốc, gây ngộ độc thực phẩm cho người sử dụng.
 
Còn ở miền Nam, thời tiết lại nóng bức, khiến các loại thực phẩm có nhiều đạm như thịt, cá, giò chả.. dễ bị ôi thiu, hay nhiễm các vi khuẩn gây hại cho sức khỏe người sử dụng. Cùng với đó, trong những ngày đầu Xuân thường ăn nhậu liên miên, đi lại cũng nhiều hơn, ngủ ít hơn, khiến thói quen sinh hoạt hàng ngày của nhiều người bị đảo lộn, là nguyên nhân làm nhiều người lớn và trẻ nhỏ rất dễ bệnh.
Theo ông Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, để tận hưởng những ngày Tết cổ truyền dân tộc thật trọn vẹn, mỗi gia đình cần nên thay đổi tâm lý "ăn Tết", Tết phải là dịp để nghỉ ngơi, thư giãn và thăm hỏi nhau. Chia sẻ về vấn đề ăn uống, ông Phong cho rằng không nên tích trữ quá nhiều thực phẩm trong ngày Tết, bởi hiện nay ngay từ ngày  mùng 1 các siêu thị, các chợ đã bán hàng, sản phẩm tươi sống như thịt, cá, rau, củ quả… luôn có sẵn, đáp ứng đủ nhu cầu cho người tiêu dùng.
 
Các gia đình cũng không cần thiết phải dự trữ đầy thực phẩm trong tủ lạnh để dùng dần trong những ngày đầu Xuân. Bởi chiếc tủ lạnh chỉ có tác dụng làm chậm sự biến chất của thực phẩm, hạn chế sự sinh sôi và phát triển của vi sinh vật do cơ chế giảm nhiệt độ và độ ẩm. Nếu như chúng ta không sơ chế thực phẩm trước khi bảo quản trong tủ lạnh, thực phẩm sống để lẫn thức ăn chín; hay việc đưa quá nhiều thực phẩm vào tủ lạnh làm khí lạnh không lưu thông được, nhiệt độ ngăn mát, ngăn đá không đảm bảo… sẽ càng làm gia tăng ô nhiễm thực phẩm, nhanh hỏng và biến chất hơn.
 
Ông Lâm Quốc Hùng, Trưởng phòng Giám sát Ngộ độc thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo, khi bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh người dân nên chứa thực phẩm trong các dụng cụ chứa đựng riêng biệt có nắp đậy hoặc túi nilon sạch.
Thực phẩm để trên ngăn đá hoặc tủ đông khi muốn rã đông để chế biến, nếu có thời gian nên để xuống ngăn mát sau đó để ra ngoài nhiệt độ thường. Nếu muốn chế biến ngay sử dụng chế độ rã đông của lò vi sóng. Đối với thức ăn được nấu chín để trong tủ lạnh, cần phải được nấu sôi lại để diệt hết vi khuẩn.
 
Cẩn trọng ăn uống và sức khỏe
 
PGS.TS Bùi Huy Phú, Hội Nội khoa Việt Nam chia sẻ, ngày Tết gặp nhau mời uống một chút rượu để chúc sức khỏe là một nét văn hóa của người Việt. Tuy nhiên, uống nhiều rượu bia gây ra nhiều tác hại tới sức khỏe, làm rối loạn thần kinh, không kiểm soát được hành động. Mặt khác, uống nhiều rượu bia các độc tố sẽ bị giữ lại ở gan, làm gan bị tổn thương khiến chức năng thải độc của gan giảm sút.
 
Việc uống rượu bia nhiều có thể làm huyết áp cao bất thường, nhịp tim nhanh bất thường, có thể gây các biến chứng như loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, thậm chí tai biến mạch máu não. Do đó, mọi người khi uống rượu bia ngày Tết chỉ nên uống ít khai vị, vui vẻ là chính. Đối với các loại nước ngọt do có đường cao, nên hạn chế sử dụng vì khi uống nhiều cơ thể hấp thụ sẽ tạo thành mỡ thừa dẫn đến tăng cân. Đặc biệt ngày Tết uống nước có ga kèm rượu, bia, kẹo bánh... dễ khiến cơ thể khó dung nạp gây cảm giác đầy bụng, khó tiêu hóa.
 
Theo bác sĩ CKII Đinh Thị Kim Liên, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng Bệnh viện Bạch Mai, đúng là bánh chưng, bánh tét có gần như đầy đủ các chất dinh dưỡng cho cơ thể, chỉ thiếu một ít chất xơ, nhưng sẽ được cân bằng nếu ăn với các loại dưa món, dưa hành, củ kiệu và ăn kèm các loại rau sống hoặc ăn tráng miệng bằng trái cây.
 
Song không nên ăn nhiều vì nhiều chất béo và là các chất béo no từ thịt mỡ, ít có lợi cho sức khỏe, nhất là với những người thừa cân, cao huyết áp, tiểu đường, bệnh lý dạ dày… Tuy nhiên, cần lưu ý dưa hành, củ kiệu, dưa muối đều chứa nhiều muối và nhiều đường, nhất là các dạng dưa ngâm trong nước mắm thay vì ngâm dấm. Do vậy, dưa muối không phù hợp với người có bệnh cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch hoặc bệnh nhân suy thận.
 
Giò chả, lạp xưởng là những thực phẩm thường được dự trữ và dùng nhiều trong dịp Tết vì thuận tiện, nhanh chóng, ít ngán. Tuy nhiên giò, chả, lạp xưởng lại có nhiều chất béo, chủ yếu là acid béo no bão hòa nên cũng tránh dùng cho những người có vấn đề về huyết áp, tim mạch. Hơn nữa, đây là loại sản phẩm có thời hạn sử dụng ngắn, nên cần chú ý khi mua.
 
Cách bảo quản là để ở nhiệt độ thường dưới 25°C. Khi bảo quản đúng cách, giò, chả sẽ giữ được 4-6 ngày nếu để ngăn mát tủ lạnh, thậm chí giữ được khoảng 10 ngày nếu để ở ngăn đá. Giò chả lấy ra khỏi ngăn đá, để ở nhiệt độ phòng khoảng 4 giờ hoặc chuyển vào ngăn mát trước khi sử dụng 8 giờ.
 
Trái cây, rau xanh là loại thực phẩm nên được dùng nhiều trong những ngày Tết, vì là nguồn cung cấp vitamin quan trọng, cung cấp nhiều nước, chất xơ làm cân đối khẩu phần ăn vốn nhiều năng lượng, nhiều đạm, nhiều béo trong những ngày Xuân. Tuy nhiên, việc lựa chọn trái cây và rau xanh để dùng trong dịp năm mới cũng hết sức quan trọng.
 
Khi mua nên lựa những loại rau quả còn tươi, nguyên vẹn, ít bị trầy xước, giòn chắc, cầm nặng tay, có màu sắc tự nhiên và hình dạng bên ngoài bình thường; tránh các loại rau quả bị giập nát, héo úa. Lưu ý nhiều loại hoa quả được hóa chất bảo quản nên trông bên ngoài vẫn còn tươi, nhưng thực chất đã bị hư hỏng bên trong.
 
(Báo Sài Gòn giải phóng)
Khoa  Truyền thông giáo dục sức khỏe

 
 
Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá website này như thế nào?

Liên kết
Thống kê
  • Đang truy cập41
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm40
  • Hôm nay11,730
  • Tháng hiện tại253,068
  • Tổng lượt truy cập6,381,966
coppyright
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây