khám chữa bệnh phổ biến kiến thức y khoa

Những yếu tố nguy cơ của bệnh lý tim mạch
Ngày đăng 28/09/2022 | 21:15  | Lượt xem: 58

Bệnh tim mạch được hiểu đơn thuần là các rối loạn tại tim và mạch máu. Có nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh lý tim mạch, các yếu tố này được chia thành hai nhóm

Nhóm thứ nhất gồm những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được, chủ yếu là các yếu tố liên quan đến lối sống, thói quen sinh hoạt, vận động… Nhóm thứ hai là những yếu tố nguy cơ không thể thay đổi như tuổi tác, giới tính, yếu tố di truyền.

Các yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch có thể thay đổi được

1. Hút thuốc lá

Hầu hết chúng ta đều biết đến hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ của bệnh ung thư phổi, nhưng ít ai trong chúng ta biết rằng hút thuốc lá còn là yếu tố nguy cơ của rất nhiều bệnh tim mạch.

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch (Ảnh: Nguồn internet)

Khói thuốc có rất nhiều chất độc hại, trong đó nhiều chất có khả năng làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch như: nicotine, khí Carbon monoxide, ammonia… Các bệnh tim mạch do hút thuốc lá gây ra có thể kể đến là:

Xơ vữa động mạch   

Hút thuốc lá có thể gây xơ vữa động mạch theo nhiều cơ chế, carbon monoxide trong khói thuốc khi vào cơ thể làm nồng độ chất carbon monoxide trong máu tăng lên, đây là yếu tố nguy cơ hình thành các mảng xơ vữa trong lòng mạch máu. Ngoài ra, hút thuốc lá có thể làm giảm chất HDL-cholesterol (một cholesterol có lợi) và tăng nồng độ LDL-cholesterol (một cholesterol có hại), tăng triglyceride (còn gọi là mỡ máu) gây nên tình trạng xơ vữa động mạch.

Bệnh mạch máu não 

Bệnh mạch máu não là hội chứng tổn thương thần kinh xuất phát từ nguyên nhân tưới máu não bị ngắt quãng. Hút thuốc lá gây bệnh mạch máu não do các hợp chất trong khói thuốc lá góp phần hình thành các cục máu đông, carbon monoxide trong khói thuốc lá gây xơ vữa động mạch dẫn đến quá trình cấp máu não bị gián đoạn đồng thời và đó cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến đột quỵ não do hút thuốc lá.

Bệnh mạch vành

Bệnh mạch vành là tình trạng một hoặc nhiều nhánh của động mạch vành bị hẹp hoặc tắc. Hút thuốc lá có thể làm xơ vữa động mạch dẫn đến hẹp mạch vành, giảm khả năng cung cấp oxy cho tế bào cơ tim.

Nhồi máu cơ tim

Theo thống kê, có tới 70% người bệnh nhồi máu cơ tim có hút thuốc lá.

Nhồi máu cơ tim là tình trạng một phần cơ tim bị hoại tử do tắc nghẽn động mạch vành. Hút thuốc lá gây xơ vữa lòng mạch máu, khi mảng xơ vữa bị nứt, vỡ, rách, cơ chế đông máu sẽ hình thành cục máu đông tại chỗ để bít chỗ rách lại. Cục máu đông này đồng thời làm chít hẹp đột ngột dòng máu chảy qua mạch vành gây thiếu máu cấp tính phần cơ tim nhận máu từ nhánh mạch vành đó, và có thể gây hoại tử cơ tim ở các mức độ khác nhau.

Rối loạn nhịp tim và đột tử

Hút thuốc lá có thể gây ra tình trạng loạn nhịp tim do làm tăng tiết chất catecholamine quá mức, một hoạt chất tự nhiên có trong cơ thể có tác dụng tương tự như Adrenaline. Trường hợp nặng có thể gây rung thất, dẫn đến đột tử nếu không được can thiệp, xử trí kịp thời.

Phình động mạch chủ

Nghiên cứu cho thấy, người thường xuyên hút thuốc lá có nguy cơ bị phình động mạch chủ cao gấp 8 lần so với người bình thường. Khi động mạch chủ bị hẹp bởi các mảng xơ vữa, hậu quả của hút thuốc lá, sẽ tạo thành những chỗ phình to, song song đó động mạch trở nên yếu dần, có thể bị vỡ, đe dọa đến tính mạng.

Tăng huyết áp

Khói thuốc có thể gây nên tình trạng tăng huyết áp cấp tính đồng thời làm giảm hiệu quả của việc điều trị tăng huyết áp do các chất hóa học trong khói thuốc kích thích gan phóng thích enzym vào máu, làm hạn chế tác dụng của thuốc điều trị.

2. Ít hoạt động thể lực

Những người lười hoạt động thể lực hoặc ít có cơ hội vận động thể chất có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn những người thường xuyên tập thể dục.

Hoạt động và tập luyện đốt cháy calo, giúp kiểm soát mức cholesterol và bệnh tiểu đường đồng thời có thể hạ huyết áp. Tập thể dục cũng tăng cường sự dẻo dai cho cơ tim và làm cho các động mạch linh hoạt hơn.

3. Thừa cân

Việc thừa cân sẽ góp phần gia tăng tổng mức cholesterol trong máu, đồng thời mang đến nguy cơ huyết áp cao và bệnh mạch vành. Nếu ở cấp độ béo phì, lượng cholesterol sẽ tăng vọt, huyết áp đặc biệt cao và kéo theo bệnh tiểu đường. Như vậy, trong nhiều trường hợp, chứng béo phì chịu trách nhiệm cho hầu hết các bệnh tật liên đới, trong đó đa phần là bệnh tim mạch. Có thể nói béo phì là một yếu tố nguy cơ mang đến nhiều yếu tố nguy cơ khác có thể gây ra bệnh tim mạch.

4. Căng thẳng (stress)

Các căng thẳng trong cuộc sống, các stress tâm lý đều đã được chứng minh làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch. Khi bị stress người có bệnh lý tim mạch sẽ dễ lên cơn đau tim hơn.

Căng thẳng có thể dẫn đến cơn đau tim (Ảnh: nguồn internet)

5. Tăng cholesterol máu

Cholesterol là một chất tương tự chất béo có sẵn trong máu. Gan sản xuất cholesterol để hình thành màng tế bào và tạo một số hormon nhất định. Ngoài lượng cholesterol này ra, cơ thể còn nhận thêm một lượng cholesterol khác từ những thực phẩm được dung nạp, những thực phẩm này đa phần có nguồn gốc động vật như thịt, trứng, các sản phẩm từ sữa...

Mặc dù ta vẫn thường đổ lỗi cho lượng cholesterol trong thức ăn khiến cho chỉ số cholesterol trong máu tăng cao, nhưng thực tế thủ phạm chính lại là các chất béo bão hòa có trong thực phẩm. Có những thực phẩm không chứa cholesterol nhưng vẫn chứa một lượng lớn các chất béo bão hòa khác. Những loại thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa thường là thực phẩm có nguồn gốc bơ sữa và thịt đỏ.

Các chất béo bão hòa này làm gia tăng lượng cholesterol “xấu” (LDL), tạo ra những mảng bám trên thành động mạch và bắt đầu quá trình xơ vữa động mạch. Khi các mảng bám tích tụ trong các động mạch vành cung cấp máu cho tim, nguy cơ đau tim sẽ tăng cao.

6. Cao huyết áp

Huyết áp là áp lực của dòng máu lên thành mạch. Khi bị huyết áp cao đồng nghĩa với tăng áp lực của mạch máu lên thành động mạch, điều này khiến tim phải hoạt động nhiều hơn để có thể thắng được sức cản trong lòng mạch. Để đáp ứng được điều này, cơ tim phải phát triển dày lên, cấu trúc tim bị thay đổi. Khi cấu trúc của tim bị thay đổi, thành mạch dày lên kéo theo sự giảm tính đàn hồi của thành mạch máu, đồng thời tăng khả năng tích tụ các cholesterol tại động mạch vành.

Tất cả các yếu tố này gây nên sự rối loạn trong chức năng tim và rối loạn hệ thống dẫn truyền tim dẫn đến nguy cơ đau tim, nhồi máu cơ tim, suy tim và đột quỵ. Nếu kết hợp thêm cả béo phì, nghiện thuốc lá và cholesterol cao thì nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ sẽ tăng lên đáng kể.

7. Đái tháo đường

Đái tháo đường type 2 là bệnh lý ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, trong đó có hệ tim mạch. Ở bệnh nhân đái tháo đường, đường huyết tăng cao kéo theo hàng loạt các rối loạn khác như rối loạn mỡ máu, rối loạn các yếu tố tham gia quá trình đông máu, hậu quả là tổn thương mạch máu, hình thành cục huyết khối gây tắc hoặc bán tắc mạch vành, nặng nề hơn là tình trạng nhồi máu cơ tim.

Các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch không thay đổi được

1. Yếu tố gia đình

Nếu một người trong gia đình có cha mẹ hoặc anh chị em từng gặp phải các vấn đề về tim mạch trước tuổi 55, thì nguy cơ mắc bệnh tim mạch của người đó sẽ cao hơn bình thường. Ngoài ra cao huyết áp, tiểu đường và béo phì cũng có thể mang tính di truyền.

2. Tuổi cao

Nguy cơ bệnh tim mạch tăng lên cùng tuổi tác. Càng lớn tuổi, hoạt động của tim càng kém hiệu quả. Thành tim dày lên, các động mạch cứng lại khiến cho quá trình bơm máu cũng trở nên khó khăn, đó là lý do nguy cơ mắc bệnh tim mạch gia tăng theo tuổi.

3. Giới tính nam

Nam giới có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn nữ giới. Tuy nhiên, phụ nữ thời kỳ mãn kinh nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn và sau tuổi 65, nguy cơ bệnh tim mạch ở hai giới là tương đương nhau.

Với các yếu tố nguy cơ trên, một người có thể có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh lý tim mạch. Các yếu tố có thể liên quan đến nhau, một yếu tố xuất hiện trước kéo theo các yếu tố khác cùng phát triển, hoặc cũng có thể các yếu tố nguy cơ phát triển cùng nhau. Một người có càng yếu tố nguy cơ thì khả năng mắc bệnh tim mạch càng cao.

Bỏ thuốc lá để bảo vệ tim mạch (Ảnh: Thanh Thuỷ)

Phần lớn nguyên nhân dẫn tới bệnh lý tim mạch thuộc về nhóm yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được. Do đó để duy trì một trái tim mạnh khỏe mỗi người cần thực hiện chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh đồng thời kiểm tra sức khỏe định kỳ thường xuyên để phát hiện sớm các bệnh lý nếu có, kể cả những người có yếu tố nguy cơ mang tính di truyền. Hãy từ bỏ hút thuốc lá, không uống nhiều rượu bia. Nếu bạn có trái tim khỏe đồng nghĩa là bạn đã loại bỏ yếu tố nguy cơ di truyền của thế hệ kế tiếp.

Thanh Thủy

 

 

PHẦN MỀM TÁC NGHIỆP

  Dịch vụ công trực tuyến

  Phần mềm Quản lý văn bản

  Phần mềm QLHS Một cửa 

  Phần mềm Một cửa (Mới)

  Tiếp nhận ý kiến công dân 

  Danh mục TTHC công 

  Tra cứu hồ sơ Một cửa 

  Thư điện tử TP Hà Nội 

  Thông tin người phát ngôn

Thống kê truy cập

Đang online: 958
Lượt truy cập trong tuần: 172934
Lượt truy cập trong tháng: 41345
Lượt truy cập trong năm: 9934524
Tổng số truy cập: 37729797
Về đầu trang