Nhân Ngày Quốc tế Điều dưỡng 12/5, câu chuyện về chị Bùi Thùy Dương - Trưởng phòng Điều dưỡng, Bệnh viện đa khoa (BVĐK) Gia Lâm không chỉ là chân dung của một cán bộ quản lý tận tụy, mà còn là hành trình của một người phụ nữ đã chọn sống cùng áp lực, nước mắt và lòng trắc ẩn để gìn giữ hai chữ "an toàn" cho người bệnh. Ở chị, hình ảnh người điều dưỡng thời đại mới hiện lên vừa bản lĩnh trong quản trị, vừa mềm mại trong sự thấu cảm, như một ngọn lửa cháy âm ỉ, bền bỉ giữa ngành y hôm nay.
Chị Bùi Thùy Dương - Trưởng phòng Điều dưỡng, BVĐK Gia Lâm.
Những bước chân lặng lẽ của nghề điều dưỡng
Trong ký ức của nhiều đồng nghiệp tại BVĐK Gia Lâm, chị Bùi Thùy Dương luôn là người đi rất nhanh. Nhanh từ dáng bước ngoài hành lang bệnh viện đến nhịp làm việc gần như không ngơi nghỉ mỗi ngày. Nhưng phía sau dáng vẻ quyết liệt ấy lại là một người phụ nữ sống tình cảm, luôn đau đáu với người bệnh và đội ngũ điều dưỡng của mình.
Sinh năm 1985 tại vùng quê Thanh Hà, Hải Phòng, chị mang theo sự mộc mạc bước vào ngành y với lựa chọn giản dị được làm công việc giúp ích cho người khác. Ngày ấy, nghề điều dưỡng chưa được nhìn nhận đầy đủ như hiện nay. Nhiều người nghĩ điều dưỡng chỉ là người làm theo y lệnh bác sĩ. Nhưng chị hiểu, muốn trở thành một điều dưỡng giỏi phải học cách chịu áp lực, học cách kiên nhẫn và học cả việc giữ bình tĩnh trước những lằn ranh sinh tử.
Tháng 1/2007, cô gái trẻ Bùi Thùy Dương bắt đầu công tác tại Phòng khám đa khoa khu vực Đa Tốn thuộc Trung tâm y tế huyện Gia Lâm (cũ). Năm 2011, chị được phân công về Phòng Kế hoạch Tổng hợp, phụ trách công tác điều dưỡng của BVĐK Gia Lâm. Ba năm sau, khi Phòng Điều dưỡng được thành lập, chị đảm nhiệm cương vị Phó trưởng phòng. Đến năm 2018, chị trở thành Trưởng phòng Điều dưỡng cho đến nay.
Những người từng làm việc cùng chị đều hiểu rằng, để đi đến vị trí ấy không chỉ cần năng lực chuyên môn. Điều khó nhất là giữ được sự cân bằng giữa quản lý và sẻ chia. Bởi điều dưỡng là một tập thể đặc biệt: áp lực cao, cường độ công việc lớn, thường xuyên đối diện căng thẳng và cảm xúc tiêu cực từ người bệnh, người nhà người bệnh.
Những ngày đầu làm quản lý, chị từng nhiều lần trăn trở vì khó thống nhất đội ngũ.
"Thiếu kinh nghiệm quản lý nên có thời điểm tôi thấy rất áp lực. Làm sao để mọi người cùng đồng lòng, cùng hướng tới mục tiêu chung không phải chuyện đơn giản" - chị Dương bộc bạch
Nhưng rồi chị nhận ra, điều khiến tập thể tin tưởng không nằm ở những mệnh lệnh cứng nhắc, mà ở việc người đứng đầu có dám làm cùng nhân viên hay không. Vì thế, chị chọn cách quản lý bằng sự gương mẫu.
Chị trực tiếp lắng nghe tâm tư của điều dưỡng trẻ. Không né tránh việc khó. Không đẩy trách nhiệm cho cấp dưới. Nhiều điều dưỡng trẻ ở bệnh viện vẫn nói vui với nhau rằng: "Có chị Dương ở đó thì yên tâm hơn". Đó không chỉ là niềm tin dành cho một người quản lý, mà còn là sự tin cậy dành cho một người luôn đứng về phía đồng nghiệp của mình.
Trong bệnh viện, nếu bác sĩ là người đưa ra phác đồ điều trị, thì điều dưỡng chính là người giữ cho quá trình điều trị ấy diễn ra an toàn và liên tục. Chị Dương hiểu rất rõ vai trò ấy. Với cương vị Trưởng phòng Điều dưỡng, chị không chỉ điều hành công việc hành chính đơn thuần mà trực tiếp tham mưu cho Ban Giám đốc bệnh viện về toàn bộ hoạt động điều dưỡng, xây dựng kế hoạch chăm sóc người bệnh, tổ chức kiểm tra giám sát chuyên môn và điều phối nhân lực giữa các khoa phòng.
Công việc của chị bắt đầu từ rất sớm. Mỗi ngày là hàng chục đầu việc: họp giao ban điều dưỡng trưởng, kiểm tra quy trình chuyên môn, rà soát vật tư tiêu hao, xử lý sự cố phát sinh, điều động nhân lực làm việc tại các khoa đảm bảo đủ về công suất, an toàn, chất lượng. Nhưng với chị, điều quan trọng nhất vẫn là giữ được chất lượng chăm sóc người bệnh. "Tất cả hoạt động điều dưỡng phải lấy người bệnh làm trung tâm". Đó không phải khẩu hiệu, chị biến điều ấy thành nguyên tắc vận hành xuyên suốt trong toàn bệnh viện.
Chị Dương chia sẻ: "Tôi luôn đảm bảo việc thực hiện công tác chăm sóc toàn diện, xây dựng chỉnh sửa kịp thời các quy trình kỹ thuật. Thường xuyên kiểm tra đánh giá tính phù hợp, an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế không để xảy ra sai sót, hạn chế các sự cố y khoa. Lấy người bệnh là trung tâm, mọi hoạt động luôn hướng về sự an toàn, chất lượng chăm sóc cho người bệnh. Phối hợp lắng nghe từ phía người bệnh, thân nhân người bệnh để có kế hoạch chăm sóc phù hợp nhất tạo được lòng tin từ người bệnh. Xây dựng chặt chẽ các quy định hoạt động của công tác Điều dưỡng/Hộ sinh/Kỹ thuật viên. Củng cố hệ thống an toàn người bệnh, giảm thiểu sự cố y khoa, đánh giá chi tiết các vấn đề tồn tại bằng việc phân tích tìm nguyên nhân đưa ra các biện pháp khắc phục một cách hiệu quả và có điều chỉnh thường xuyên."
Dưới sự điều hành của chị, công tác điều dưỡng tại BVĐK Gia Lâm được chuẩn hóa với 156 quy trình kỹ thuật cùng 40 quy định, hướng dẫn chăm sóc được xây dựng và cập nhật thường xuyên. Mỗi quy trình đều được rà soát kỹ để bảo đảm an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế. Những nguy cơ xảy ra sự cố y khoa được phân tích cụ thể nhằm tìm nguyên nhân và đưa ra biện pháp khắc phục hiệu quả.
Chị đặc biệt chú trọng xây dựng bộ công cụ kiểm tra giám sát hàng năm. Không phải để bắt lỗi nhân viên, mà để phát hiện sớm nguy cơ và hỗ trợ điều dưỡng làm việc tốt hơn. Trong mắt chị, điều dưỡng không chỉ là người thực hiện y lệnh, mà còn là lá chắn bảo vệ an toàn người bệnh.
Đó cũng là lý do chị luôn trăn trở với câu chuyện chuyển đổi số trong quản lý điều dưỡng. Việc tổng hợp báo cáo nhân lực điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y toàn bệnh viện chủ yếu thực hiện thông qua Google Forms và thu thập số liệu báo cáo giao ban từ phần mềm HIS. Tuy nhiên, Google Form chỉ là công cụ thu thập thông tin, không quản lý được thông tin sau khi thu thập (không thể sửa hay xóa thông tin sau khi thu thập). Dữ liệu được thu thập dưới dạng dữ liệu thô chưa qua xử lý. Việc tổng hợp báo cáo từ dữ liệu thô mất nhiều thời gian. Hay số liệu thu thập từ phần mềm HIS vẫn có một số dữ liệu không thể nắm được (như số bệnh nhân thở máy, thở oxy, số bệnh nhân ra viện dự kiến) và tình hình nhân lực tại các khoa.
Nhìn thấy bất cập ấy, chị cùng đồng nghiệp xây dựng sáng kiến: "Phần mềm báo cáo giao ban trên nền tảng Appsheet".
Giữ nghề bằng tri thức, giữ người bằng sự tử tế
Dưới sự điều hành của Thạc sĩ Bùi Thùy Dương, Phòng Điều dưỡng, BVĐK Gia Lâm không còn là một bộ phận hỗ trợ đơn thuần mà đã trở thành một trung tâm điều phối chuyên nghiệp. Chị quan niệm: "Nếu người điều dưỡng chỉ làm việc theo bản năng, họ sẽ sớm kiệt sức. Chúng ta cần một hệ thống khoa học để yêu thương trở nên hiệu quả."
Chị mày mò, nghiên cứu và xây dựng sáng kiến: "Xây dựng phần mềm báo cáo giao ban trên nền tảng Appsheet". Đây là một bước đột phá mang đậm dấu ấn cá nhân của chị. Phần mềm được xây dựng đảm bảo hai mục đích: nắm được tình hình nhân lực hiện tại của khoa và nắm được tình hình hoạt động thực tế của khoa.
Chị kể: "Chúng tôi lựa chọn nền tảng Appsheet để tạo giao diện thu thập thông tin, quản lý thông tin vừa thu thập. Phần mềm được phân quyền theo từng email của các khoa phòng. Tự động tạo báo cáo thống kê theo thời gian thực từ dữ liệu thu thập được. Phần mềm gồm 2 module nhỏ tương ứng với 2 loại báo cáo: Module chấm công, quản lý tình hình nhân lực tại khoa, phòng và Module báo cáo giao ban, quản lý tình hình hoạt động của khoa, phòng.
Hàng ngày các khoa phòng sẽ vào chấm công để báo cáo tình hình nhân lực tại khoa (đang làm, nghỉ phép, nghỉ thai sản, đi học, ra trực,…). Tài khoản được phân quyền tương ứng với từng khoa, không thể vào khoa khác để chấm công hộ hoặc tự điều chuyển nhân lực giữa các khoa mà phải thông qua người quản lý là phòng Điều dưỡng và phòng Kế hoạch Tổng hợp hoặc Tổ chức hành chính. Module báo cáo giao ban cũng được phân quyền theo từng khoa phòng, mỗi khoa phòng sẽ có các chỉ số khác nhau ví dụ khoa lâm sàng sẽ khác khoa cận lâm sàng hoặc phòng ban chức năng. Sau khi chấm công dữ liệu cũng sẽ tự động đẩy vào Module báo cáo giao ban. Các số liệu cần báo cáo cũng sẽ khác nhau tùy đặc thù từng khoa ví dụ khoa truyền nhiễm sẽ báo cáo những bệnh truyền nhiễm, khoa nhi báo số ca sơ sinh, trẻ bệnh truyền nhiễm…"
"Phần mềm có tính khả thi cao với các ưu điểm: Không mất chi phí thuê hay viết phần mềm. Tương thích với hầu hết các thiết bị phần cứng hiện tại. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh hay trình duyệt máy tính có kết nối với Internet. Không tốn thêm chi phí đầu tư phần cứng. Số lượng người dùng hiện tại khoảng hơn 20 người hoàn toàn có thể dùng miễn phí bằng việc sao chép thành 3 phần mềm có chung cơ sở dữ liệu.
Về hiệu quả kỹ thuật, giúp kiểm soát quy trình báo cáo giao ban và điều phối nhân lực: Kiểm soát được việc nhập liệu như thời gian nhập, ai là người nhập, xem lại thông tin nhập… Cung cấp được một số chỉ số không thể lấy được từ HIS (dự kiến ra viện, thở máy, thở oxy...). Tự động tạo báo cáo từ số liệu đã có trên chính Appsheet hoặc trên Looker Studio. Có thể tùy biến một số cảnh báo khi cần thiết như khoa nào đang quá tải nhân lực, khoa nào báo cáo muộn… từ đó đưa ra các quyết định cần thiết.
Về hiệu quả kinh tế, miễn phí xây dựng và duy trì với quy mô nhỏ phù hợp bệnh viện tuyến cơ sở." - chị Dương chia sẻ thêm
Những sáng kiến về chuyển đổi số, những quy trình kỹ thuật được chuẩn hóa hay các bảng dữ liệu vận hành thông minh suy cho cùng cũng đều bắt nguồn từ một điều rất giản dị trong suy nghĩ của chị Dương: làm thế nào để người điều dưỡng bớt đi áp lực hành chính, có thêm thời gian ở cạnh người bệnh nhiều hơn. Với chị, công nghệ không phải để thay thế sự chăm sóc của con người, mà để giữ cho sự chăm sóc ấy trở nên kịp thời, an toàn và nhân văn hơn.
Có lẽ cũng bởi đã đi qua quá nhiều khoảnh khắc sinh tử trong nghề nên chị càng hiểu rằng, phía sau mỗi con số thống kê hay mỗi quy trình quản lý là một phận người, một cuộc đời đang cần được nâng niu. Và ký ức khiến chị nhớ nhất suốt nhiều năm làm nghề lại đến từ những ngày đại dịch COVID-19, khoảng thời gian mà mọi giá trị của nghề điều dưỡng hiện lên rõ ràng nhất. Chị đã chứng kiến biết bao cuộc chia ly lặng lẽ. Có những người bệnh trở nặng rất nhanh, không kịp gặp lại người thân lần cuối. Khi ấy, những điều dưỡng như chị vừa là nhân viên y tế, vừa trở thành người thân ở bên người bệnh trong giây phút cuối đời.
"Chúng tôi chỉ cố gắng làm những điều tốt nhất có thể để người bệnh không cảm thấy mình bị bỏ lại trong cô độc", chị nói khẽ.
Chính những tháng ngày ấy khiến chị thấm thía hơn bao giờ hết rằng: "Chăm sóc không chỉ là kỹ thuật, mà còn là sự thấu cảm". Và đó cũng là lý do, sau tất cả áp lực của nghề, chị vẫn chọn ở lại với màu áo trắng điều dưỡng bằng một niềm tin bền bỉ vào giá trị của sự tử tế.
Đại dịch đi qua, để lại những ký ức không dễ xóa nhòa. Nhưng cũng chính từ thời điểm ấy, chị càng thấm thía hơn ý nghĩa của nghề điều dưỡng. Bởi trong bệnh viện, đôi khi một ánh mắt dịu dàng hay một câu động viên đúng lúc cũng có thể giúp người bệnh mạnh mẽ hơn rất nhiều. Đó cũng là lý do khiến chị luôn hướng tới xây dựng đội ngũ điều dưỡng "Chuyên nghiệp - Khoa học - Tri thức".
Gần hai mươi năm gắn bó với ngành y, điều khiến người khác quý trọng chị không chỉ là những thành tích chuyên môn hay sáng kiến quản lý. Điều đáng quý nhất nằm ở cách chị giữ sự tử tế trong một môi trường đầy áp lực. Chị luôn nghiêm túc chấp hành quy định ngành, thực hiện tốt 12 điều y đức và chuẩn đạo đức nghề nghiệp điều dưỡng. Với chị, đạo đức là cách cư xử với người bệnh, là thái độ với đồng nghiệp.
Trong công việc, chị luôn tạo điều kiện để đồng nghiệp học tập, nâng cao chuyên môn và phát triển kỹ năng mềm. Chị hiểu rằng, muốn ngành điều dưỡng phát triển thì trước hết người điều dưỡng phải được tôn trọng và được truyền cảm hứng.
Nhân Ngày Quốc tế Điều dưỡng 12/5, khi được hỏi muốn gửi điều gì tới đội ngũ điều dưỡng trẻ, chị nói rất chậm: "Hãy luôn giữ trái tim yêu nghề. Y học hiện đại sẽ thay đổi từng ngày, công nghệ sẽ ngày càng phát triển, nhưng điều khiến người bệnh nhớ mãi vẫn là sự tử tế của người điều dưỡng".
Có lẽ đó cũng chính là điều làm nên vẻ đẹp của chị Bùi Thùy Dương. Một người phụ nữ đi qua biết bao đêm trắng bệnh viện nhưng vẫn giữ được ánh nhìn ấm áp với nghề. Một người điều dưỡng của thời đại mới, biết quản trị, biết đổi mới, biết ứng dụng công nghệ, nhưng chưa bao giờ đánh mất lòng trắc ẩn.
Giữa những hành lang bệnh viện sáng đèn thâu đêm, vẫn có những con người như chị lặng lẽ giữ cho nghề điều dưỡng luôn mang hơi ấm của tình người. Và có lẽ, trong thế giới đầy áp lực hôm nay, đó chính là điều quý giá nhất. Giữa những đổi thay không ngừng của ngành y hiện đại, khi bệnh viện ngày càng ứng dụng công nghệ, khi áp lực nghề nghiệp ngày một lớn hơn, vẫn có những con người lặng lẽ giữ cho nghề điều dưỡng nguyên vẹn giá trị nhân văn ban đầu. Chị Bùi Thùy Dương là một người như thế. Ở chị, người ta nhìn thấy hình ảnh của một điều dưỡng trưởng bản lĩnh trong quản lý, quyết liệt trong đổi mới, nhưng cũng đầy bao dung và ấm áp với đồng nghiệp, người bệnh.
Điều đẹp nhất ở những người điều dưỡng không nằm ở những tấm bằng khen hay danh hiệu, mà ở việc mỗi ngày họ vẫn âm thầm bước vào ca trực với một trái tim biết yêu thương con người. Là khi bệnh nhân đau đớn nhất vẫn có một bàn tay nắm lấy. Là khi người bệnh cô đơn nhất vẫn có người ở cạnh động viên. Là khi sự sống mong manh nhất, họ vẫn không từ bỏ hy vọng.
Nhân Ngày Quốc tế Điều dưỡng 12/5, câu chuyện về Trưởng phòng Điều dưỡng Bùi Thùy Dương không chỉ là câu chuyện của riêng một cá nhân tiêu biểu của ngành Y tế Thủ đô, mà còn là lời tri ân dành cho hàng ngàn điều dưỡng đang lặng thầm cống hiến mỗi ngày trong các bệnh viện. Và có lẽ, giữa những thanh âm tất bật của bệnh viện, điều còn đọng lại lâu nhất là sự dịu dàng của những người điều dưỡng như chị Bùi Thùy Dương - những người đang chữa lành con người bằng cả chuyên môn lẫn trái tim.
Kim Cương