"Ngọn đèn truyền cảm hứng" mà tôi muốn giới thiệu ở đây chính là đồng chí Đỗ Thị Thủy, nhân viên Phòng Chăm sóc Đặc biệt – Trung tâm chăm sóc và phục hồi chức năng Người tâm thần số 2 Hà Nội - nơi quản lý, chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng cho người bệnh tâm thần đặc biệt nặng. Nghe qua, đó chỉ là một dòng mô tả công việc tưởng chừng như đơn giản nhưng đối với những cán bộ làm công tác chăm sóc trực tiếp, đó là cả một nhịp sống, nhịp sống của trách nhiệm, của kỷ luật, của những ca trực kéo dài và những tình huống không bao giờ báo trước. Trong nhịp sống ấy, Chị đã chọn gắn bó nhiều năm, chọn ở lại với công việc mà không phải ai cũng đủ can đảm để bắt đầu, chứ chưa nói đến đủ bền bỉ để đi đường dài.
Có những công việc, khi kể ra, nghe thật bình thường. Nhưng khi đặt mình vào đó, người ta mới hiểu hết giá trị của sự bình thường ấy. Công việc của chị Thủy mỗi ngày cũng giản dị như thế, chăm sóc từng người bệnh, từ bữa ăn, giấc ngủ đến những sinh hoạt đời thường nhất.
Mỗi buổi sáng sớm, khi người bệnh còn đang ngủ, chị lặng lẽ đi qua từng phòng. Nhẹ nhàng, cẩn thận Chị dừng lại ánh mắt chị quan sát rất kỹ, từ nét mặt, đến trạng thái tỉnh hay ngủ, từng cử động nhỏ khi trở mình. Chị bắt đầu ngày mới không phải bằng những điều lớn lao, mà bằng những điều rất đỗi giản dị. Một lời chào nhẹ nhàng, một câu hỏi ân cần, một ánh nhìn đủ ấm để người bệnh cảm nhận rằng họ không bị lãng quên.
Với những người cần trợ giúp, chị kiên nhẫn hướng dẫn từng bước. Với những người còn khả năng tự làm, chị nhẹ nhàng khích lệ, để họ tự thực hiện trong phạm vi có thể. Một chiếc cúc áo được cài ngay ngắn. Một đôi dép được xỏ đúng chân. Một lần kéo khóa áo thành công. Những việc tưởng chừng rất nhỏ ấy, lại đang âm thầm giúp người bệnh giữ lại cảm giác tự chủ, giữ lại lòng tự trọng, những điều vô cùng mong manh nhưng cũng vô cùng quý giá.
Chị Thủy trò chuyện cùng người bệnh
Ở nơi này, bữa ăn không đơn thuần chỉ là để no bụng, mà còn là một phần của sự chăm sóc, của việc giữ lại nhịp ổn định về cả thể chất lẫn tinh thần cho người bệnh. Với chị Thuỷ, mỗi bữa ăn đều được nâng niu như một hành trình nhỏ cần sự kiên nhẫn và thấu hiểu. Chị bắt đầu từ việc nhắc người bệnh rửa tay, sắp xếp chỗ ngồi sao cho phù hợp với từng trạng thái, từng thói quen. Rồi chị lặng lẽ quan sát, ai ăn quá nhanh, ai ăn quá chậm, ai cần được hỗ trợ, ai có thể tự mình cố gắng thêm một chút. Có khi, chị ngồi xuống bên cạnh, đưa từng thìa cơm chậm rãi để tránh những nguy cơ không mong muốn. Có khi, chỉ là đặt một cốc nước thật gần, để người bệnh không phải đứng dậy vội vàng.
Chị Thủy bón cơm cho người bệnh.
Mỗi ngày, Chị kiên nhẫn hỗ trợ người bệnh vệ sinh cá nhân, giúp họ sạch sẽ hơn, dễ chịu hơn, và hạn chế những nguy cơ bệnh lý kèm theo. Chị làm việc nhanh nhưng không vội, nhẹ nhàng nhưng không qua loa. Chị luôn giữ một khoảng cách vừa đủ để hỗ trợ, tôn trọng sự riêng tư của người bệnh trong mức có thể. Với những người nhạy cảm hoặc dễ phản ứng, chị càng tinh tế hơn trong cách tiếp cận. Chậm lại một chút, kín đáo hơn một chút, ít lời hơn, nhưng mỗi hành động đều chắc chắn và an toàn. Bởi chị hiểu rằng, có những lúc người bệnh không cần bị thúc giục để tiến lên, mà chỉ cần một người ở bên để cùng đi qua.
Chị Thủy động viên người bệnh tích cực tập vật lý trị liệu
Không chỉ dành trọn sự tận tâm cho người bệnh, chị Thủy còn là một điểm tựa vững vàng trong tập thể, một người đồng nghiệp luôn chu đáo và đầy trách nhiệm. Trong guồng quay của công việc, nơi mỗi ngày đều tiềm ẩn những tình huống bất ngờ và nguy hiểm, chị luôn là người nhắc nhở đồng nghiệp tuân thủ quy trình, giữ vững nguyên tắc an toàn. Khi công việc dồn dập, chị không ngần ngại chia sẻ, hỗ trợ, cùng đồng đội vượt qua những áp lực chung. Và khi có tình huống phát sinh, chị luôn sẵn sàng có mặt, không chậm trễ, không do dự. Tôi còn nhớ mãi có lần bệnh nhân kích động, bất ngờ lao vào đánh người khác. Ngay khi phát hiện, chị Thủy lập tức ra hiệu cho đồng nghiệp giữ khoảng cách, nhanh chóng tiếp cận từ phía an toàn, dùng lời nói dứt khoát nhưng nhẹ nhàng để trấn an và khéo léo tách các đối tượng ra. Sự dứt khoát nhưng mềm mỏng của chị không chỉ giúp kiểm soát tình hình, đảm bảo an toàn cho người bệnh mà còn khiến chúng tôi thêm tin tưởng và nể phục.
Ở môi trường này, sự an toàn của người bệnh không chỉ phụ thuộc vào một cá nhân, mà được xây dựng từ sự phối hợp chặt chẽ của cả một tập thể. Chính vì thế, một người đồng nghiệp tận tâm không chỉ đơn thuần là "tốt bụng", mà còn là mắt xích quan trọng giúp cả hệ thống vận hành ổn định. Đó còn là nguồn lực âm thầm góp phần giữ cho công việc chăm sóc luôn tròn trịa, hạn chế những sai sót không đáng có, và giảm bớt áp lực cho những người cùng làm nghề.
Trong những năm làm nghề, chị được trao tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở năm 2021-2022, được nhận bằng khen của Bộ năm 2023. Chị cũng vinh dự nhận bằng khen là tấm gương tiêu biểu nhân Ngày Công tác xã hội Việt Nam, một dấu mốc ghi nhận những đóng góp đầy ý nghĩa trong công việc chăm sóc và hỗ trợ những người yếu thế.
Nhưng phía sau những danh hiệu ấy không phải là một khoảnh khắc rực rỡ. Là hành trình của trách nhiệm, khi luôn đặt người bệnh lên trên hết.Và là hành trình của trái tim, khi sự tử tế không phải là điều nhất thời, mà trở thành một lẽ tự nhiên trong cách chị sống và làm nghề. Những ghi nhận ấy vì thế không chỉ là phần thưởng, mà còn là minh chứng cho một giá trị bền vững.
Chị Thủy cùng đồng nghiệp được vinh danh tấm gương tiêu biểu nhân ngày Công tác xã hội Việt Nam năm 2026
Sau một ngày dài dành trọn tâm sức cho những phận đời nhiều tổn thương, chị lại lặng lẽ vun vén cho tổ ấm của mình. Chị chuẩn bị bữa cơm, chăm lo việc nhà, quan tâm đến chồng con bằng tất cả sự chu đáo và yêu thương. Không ồn ào, không cầu kỳ, những điều bình dị ấy chính là nguồn năng lượng nuôi dưỡng chị mỗi ngày, là nơi để chị được nghỉ ngơi, được sẻ chia, được tiếp thêm sức mạnh để tiếp tục hành trình làm nghề.
Khi viết về chị Thuỷ, trong tôi hiện lên hình ảnh của một ngọn đèn, không rực rỡ, không phô trương, nhưng âm thầm tỏa sáng theo cách rất riêng. Ngọn đèn ấy được thắp lên từ những điều giản dị nhất.Từ một bữa ăn được chăm chút cẩn thận, từ một giấc ngủ được nâng niu trọn vẹn, từ một lời nói nhẹ nhàng đúng lúc, hay chỉ đơn giản là sự hiện diện đủ đầy yêu thương giữa những bất ổn của cuộc đời.
"Người tốt, việc tốt không nhất thiết phải là những điều lớn lao để được ngợi ca.Đôi khi, đó chỉ là sự tử tế được giữ vững qua từng ngày, ở những nơi nhiều khó khăn nhất, và cũng là nơi cần ánh sáng nhất."
Nguyễn Thị Minh Lý
Trung tâm Chăm sóc và Phục hồi chức năng người tâm thần số 2 Hà Nội