Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai và Giám đốc Bệnh viện đa khoa Đức Giang Đỗ Đình Tùng tặng quà các bệnh nhân tại bệnh viện.
Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ khá nhanh so với nhiều quốc gia trên thế giới. Từ năm 2011, nước ta chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên đạt trên 10% tổng dân số. Dự báo trong những thập niên tới, tỷ lệ người cao tuổi sẽ tiếp tục gia tăng nhanh chóng, đưa Việt Nam chuyển từ giai đoạn "dân số vàng" sang giai đoạn "dân số già" trong khoảng thời gian tương đối ngắn. Điều này tạo ra những cơ hội nhất định nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới trong việc hoạch định và thực thi chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Hội thảo khoa học với chủ đề "Cơ sở lý luận và chính sách của Đảng và Nhà nước, kinh nghiệm trong nước và quốc tế trong thích ứng với già hóa dân số" được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật giữa các nhà khoa học, các nhà quản lý và các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực liên quan.
Hội thảo tập trung làm rõ 6 vấn đề có tính then chốt như tiếp tục làm sâu sắc cơ sở lý luận về già hóa dân số trong điều kiện phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế; làm rõ mối quan hệ giữa già hóa dân số với chất lượng nguồn nhân lực, năng suất lao động và đổi mới mô hình tăng trưởng. Trên cơ sở đó, góp phần hoàn thiện tư duy và cách tiếp cận chính sách theo hướng chủ động thích ứng, thay vì bị động ứng phó; đánh giá một cách toàn diện, khách quan các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về công tác dân số và người cao tuổi thời gian qua; làm rõ những kết quả đạt được, đồng thời chỉ ra những hạn chế, bất cập và nguyên nhân, nhất là các điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, tổ chức thực hiện và phối hợp liên ngành; phân tích sâu các tác động của già hóa dân số đối với hệ thống an sinh xã hội, tài chính công, thị trường lao động và tăng trưởng kinh tế. Từ đó đề xuất các giải pháp bảo đảm tính bền vững của hệ thống bảo hiểm xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và duy trì động lực tăng trưởng trong dài hạn; tổng kết thực tiễn trong nước, nhất là các mô hình hiệu quả trong chăm sóc, bảo vệ và phát huy vai trò người cao tuôi; làm rõ khả năng nhân rộng các mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng, kết hợp giữa gia đình - xã hội - cơ sở y tế, cũng như việc ứng dụng công nghệ trong chăm sóc người cao tuổi; nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ các quốc gia đã bước vào giai đoạn già hóa sâu, để rút ra bài học phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa và hệ thống chính sách của Việt Nam; đề xuất các định hướng và giải pháp có tính đột phá, khả thi, có thể chuyển hóa thành chính sách cụ thế, tập trung vào hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, nâng cao chất lượng dân số, phát huy nguồn lực người cao tuổi và xây dựng xã hội chủ động thích ứng với già hóa dân số.
Tại hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia trao đổi thẳng thắn, đi sâu vào những vấn đề mới, khó, có tính liên ngành cao; đặc biệt là những kiến nghị có giá trị thực tiễn, có thể sử dụng trực tiếp trong quá trình hoạch định chính sách.
Thành phố đã thực hiện các chiến dịch chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Đối với lĩnh vực y tế, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong cho biết, tổng số người cao tuối trên địa bàn Thủ đô hiện nay là 1.443.423 người, chiếm 16,3% tổng dân số toàn thành phố. Tính đến năm 2025, tuổi thọ bình quân của người dân Thủ đô đạt 76,7 tuổi. Tốc độ già hóa dân số của Hà Nội diễn ra rất nhanh. Bên cạnh đó, việc mức sinh thấp và đang giảm, khiến chỉ số già hóa ngày càng gia tăng nhanh.
Trong những năm qua, thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều chương trình với các giải pháp đồng bộ, phù hợp với đặc thù đô thị, thích ứng với già hóa dân số. Tại cộng đồng, hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi được duy trì thường xuyên tại các cơ sở y tế. Năm 2025, tỷ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ đạt 91,3%. Tỷ lệ người cao tuổi được lập hồ sơ theo dõi quản lý sức khỏe đạt 95%. Trong giai đoạn 2021-2025, thành phố đã tổ chức các chiến dịch chăm sóc sức khỏe người cao tuổi với 540.444 lượt khám, góp phần phát hiện sớm, điều trị và quản lý hiệu quả các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, sa sút trí tuệ... Năm 2025, toàn thành phố có 4.379 tình nguyện viên thực hiện thăm khám 29.578 lượt cho người cao tuổi bị hạn chế khả năng đi lại, sống neo đơn tại nhà.
Hà Nội cũng luôn tập trung phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng và trung tâm chăm sóc người cao tuổi. Hiện nay, trên địa bàn thành phố có 2 Trung tâm BTXH có chức năng chăm sóc người cao tuổi và 34 trung tâm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngoài công lập thực hiện nuôi dưỡng và chăm sóc cho khoảng hơn 700 người cao tuổi có nhu cầu. Bên cạnh đó, hàng năm, thành phố đều ban hành hướng dẫn về việc triển khai và duy trì mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng đến cơ sở. Từ năm 2021 đến nay, thành phố đã hỗ trợ kinh phí thực hiện và duy trì 316 mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng; 200 câu lạc bộ người cao tuổi tự chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Bên cạnh đó, tại các cơ sở cũng bố trí kinh phí địa phương để tiếp tục duy trì và nhân rộng mô hình tại xã/phường. Hiện nay, trên toàn thành phố có 3.182 Câu lạc bộ người cao tuổi với tổng số 203.349 người tham gia.
Sở Y tế cũng thực hiện các hoạt động phối hợp với Hội Người cao tuổi thành phố nhằm kêu gọi người cao tuổi tích cực tham gia chăm sóc, bảo vệ sức khỏe; phát huy hiệu quả hoạt động và đưa nội dung chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng vào sinh hoạt của các câu lạc bộ trong đó có câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau.
Ngoài ra, thực hiện hợp tác quốc tế, phối hợp với cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản JCA hỗ trợ tổ chức các hoạt động thuộc dự án hỗ trợ dự phòng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ứng phó với già hóa dân số áp dụng mô hình Tsuyama, triển khai từ năm 2022 đến năm 2025 tại 2 địa phương là phường Bồ Đề và xã Ngọc Mỹ. Mô hình bài tập thể dục tránh ngã đã thu hút hơn 1000 người tham gia thường xuyên.
Hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi được duy trì thường xuyên tại các cơ sở y tế.
Trong bối cảnh già hóa dân số, phát triển "kinh tế bạc" đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi, góp phần tăng trưởng cho nền kinh tế Thủ đô, đặc biệt, thực hiện chỉ đạo của Trung ương tại Nghị quyết 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, Thủ đô đang tập trung triển khai xây dựng thí điểm mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi tại xã/phường và dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong năm nay. Mô hình triển khai thực hiện cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi ban ngày bao gôm theo dõi, quản lý sức khỏe; khám, chăm sóc sức khỏe ban đầu; phục hồi chức năng, vận động trị liệu; chăm sóc dinh dưỡng; tư vấn, hỗ trợ tâm lý - xã hội; tổ chức các hoạt động văn hóa, giải trí, nâng cao đời sống tinh thần; ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, hỗ trợ theo dõi từ xa...
Cũng theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong, già hóa dân số là xu thế tất yếu, vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống y tế nói riêng và toàn xã hội nói chung. Trước những biến động nhanh và sâu trong cơ cấu dân số người cao tuổi, để hoàn thiện hệ thống chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý, chủ động thích ứng với già hóa dân số trong giai đoạn tới, Hà Nội đề xuất một số giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện khung chính sách theo hướng tích hợp liên ngành, bảo đảm sự gắn kết giữa y tế, an sinh xã hội và phát triển kinh tế; đồng thời cụ thể hóa các chính sách về chăm sóc dài hạn và thích ứng với xã hội già hóa; cần đổi mới phương thức quản lý theo hướng dựa trên dữ liệu, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, quản lý sức khỏe người cao tuổi và điều hành hệ thống dịch vụ; chú trọng phát triển mạng lưới dịch vụ chăm sóc người cao tuổi theo hướng đa dạng, lấy chăm sóc tại cộng đồng và tại nhà làm nền tảng kết hợp với hệ thống cơ sở chăm sóc chuyên nghiệp...
Phát biểu tham luận tại hội nghị, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Đức Giang Đỗ Đình Tùng cho biết, từ góc độ của ngành Y tế, già hóa dân số không chỉ là một vấn đề nhân khẩu học, mà còn là một thách thức lớn đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe. Trong thực tiễn hoạt động khám chữa bệnh, số lượng người bệnh cao tuổi ngày càng gia tăng, đặc điểm bệnh lý phức tạp, nhiều bệnh mạn tính tồn tại; nhu cầu chăm sóc y tế dài hạn ngày càng lớn. Thực tế đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi một cách toàn diện, từ dự phòng, khám chữa bệnh đến phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn; cần tăng cường đào tạo nguồn nhân lực y tế chuyên ngành lão khoa, phát triển các mô hình chăm sóc cộng đồng và ứng dụng khoa học - công nghệ, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ y tế dành cho người cao tuổi.
Kết luận tại hội thảo, Tiến sĩ Vũ Hồng Huy, Phó Vụ trưởng Vụ Y tế và Thể thao, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đánh giá cao các ý kiến và tham luận tại hội thảo. Các tham luận đều khẳng định già hóa dân số là xu thế mang tính toàn cầu và đặt ra nhiều thách thức đối với mỗi quốc gia. Già hóa dân số cần được tiếp cận theo quan điểm phát triển bền vững, coi đây là vấn đề vừa mang tính nhân khẩu học, vừa mang tính kinh tế, xã hội và văn hóa. Do đó, cần nhìn nhận người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách xã hội, mà còn là nguồn lực quan trọng của xã hội, có thể tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của đất nước thông qua kinh nghiệm, tri thức và các hoạt động xã hội phù hợp với thực tiễn...
Thắng Đạt