Tham dự tại điểm cầu Sở Y tế Hà Nội có Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Văn Chung, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong, lãnh đạo, cán bộ các phòng chuyên môn thuộc Sở Y tế; thành viên, phái viên Ban Chỉ đạo công tác Dân số và Phát triển thành phố và lãnh đạo, cán bộ Chi cục Dân số, Trẻ em và Phòng, chống tệ nạn xã hội.
Các đại biểu tham dự Hội nghị tại điểm cầu Sở Y tế Hà Nội.
Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV, Kỳ họp thứ 10 đã biểu quyết thông qua Luật Dân số với 448/450 đại biểu biểu quyết tán thành, chiếm 94,71% tổng số đại biểu Quốc hội, Luật Dân số có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026. Việc Quốc hội ban hành Luật Dân số nhằm thể chế đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về công tác dân số.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết: Quốc hội đã thông qua Luật Dân số với 4 chính sách gồm duy trì mức sinh thay thế; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số. Để tổ chức, triển khai Luật Dân số, ngày 20/1/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Dân số. Trong Kế hoạch có 3 nội dung gồm quán triệt, phổ biến, tuyên truyền những nội dung cốt lõi của Luật Dân số số 113/2025/QH15; tham mưu cho Chính phủ ban hành Nghị định Quy định về hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Dân số và Bộ Y tế ban hành 2 thông tư về danh mục các bệnh bẩm sinh để tiến hành sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh; danh mục các bệnh di truyền phục vụ chẩn đoán và điều trị. Bộ Y tế cùng các bộ, ngành có liên quan sẽ tiến hành rà soát các nội dung của Luật để tiến hành ban hành các văn bản hướng dẫn tiếp theo có liên quan để tổ chức triển khai. Đồng thời, xây dựng các nội dung và giải pháp liên quan đến công tác dân số và rà soát lại các văn bản có liên quan.
Luật Dân số gồm 8 chương và 30 điều nhằm hoàn thiện khung pháp lý về công tác dân số, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Trong đó, nhấn mạnh việc chuyển trọng tâm chính sách từ dân số kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, gắn công tác dân số với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Cụ thể, Chương I Những quy định chung (Từ Điều 1 đến Điều 7). Chương II Truyền thông, giáo dục, vận động về dân số (Từ Điều 8 đến Điều 11). Chương III Duy trì mức sinh thay thế và Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh (Từ Điều 12 đến Điều 15). Chương IV Thích ứng với già hóa dân số (Từ Điều 16 đến Điều 19). Chương V Nâng cao chất lượng dân số (Từ Điều 20 đến Điều 22). Chương VI Điều kiện đảm bảo thực hiện công tác dân số (Từ Điều 23 đến Điều 26). Chương VII Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân về công tác dân số (Điều 27 đến Điều 28). Chương VIII Điều khoản thi hành (Điều 29 đến Điều 30).
Với các chính sách hướng tới trong Luật Dân số đã xác định được mục tiêu, giải pháp xây dựng Luật cùng với hệ thống pháp luật, luật chuyên ngành giải quyết toàn diện các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố, chất lượng dân số. Toàn bộ các nội dung đều được đặt trong mối quan hệ giữa các yếu tố kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh để đảm bảo phát triển nhanh, bền vững đất nước đáp ứng yêu cầu công tác dân số trong tình hình mới.
Tại Hội nghị, đại diện Cục Dân số cho biết: Về chính sách duy trì mức sinh thay thế, mục tiêu đặt ra là đạt và duy trì mức sinh thay thế trên phạm vi cả nước để có quy mô dân số hợp lí, góp phần làm chậm già hóa dân số và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.
Về chính sách giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, hướng tới đưa tỉ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên nhằm giảm thiểu những hệ lụy và mất cân bằng giới tính khi sinh với kinh tế xã hội.
Về chính sách thích ứng với già hóa dân số, mục tiêu mong muốn là chăm sóc người cao tuổi, phát triển nguồn nhân lực để chăm sóc người cao tuổi và thích ứng với già hóa dân số.
Về chính sách nâng cao chất lượng dân số, mục tiêu là nâng cao chất lượng dân số về thể chất ngay từ giai đoạn đầu đời thông qua công tác tư vấn trước khi kết hôn, sàng lọc trước sinh và sơ sinh… góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phát triển đất nước.
"Nội hàm công tác dân số rất rộng và có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội. Luật Dân số trong quá trình triển khai, xây dựng đã tham khảo trên 60 luật trong nước có liên quan đến công tác dân số. Trên thế giới, qua khảo sát và các kênh thông tin, cũng có một số nước đã làm các bộ luật liên quan đến dân số nhưng chỉ làm một góc cạnh nhỏ. Chúng ta là quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành Luật Dân số." - đại diện Cục Dân số nhấn mạnh
Đây là văn bản pháp lý tối cao để tạo hành lang pháp lý giải quyết các thách thức về dân số hiện nay. Khi Luật Dân số được ban hành, hành lang pháp lý đã được giải quyết và các thách thức về công tác dân số cũng như những tồn tại, hạn chế, bất cập, khó khăn trước đây sẽ từng bước được khắc phục và thống nhất trong hệ thống chính sách pháp luật, đồng thời đáp ứng các điều kiện về nguồn lực để thực hiện toàn diện công tác dân số trong thời gian tới.
Đại diện Cục Dân số mong rằng thời gian tới, Sở Y tế các tỉnh, thành cũng như chính quyền các cấp tiếp tục quan tâm đến công tác dân số và quan tâm đến đội ngũ làm công tác dân số. Đồng thời, đề nghị các tỉnh, thành sau khi sáp nhập chính quyền hai cấp đã kiện toàn Ban Chỉ đạo công tác dân số phát triển tiếp tục phân công, phân nhiệm đối với thành viên và ban hành các quy chế làm việc đối với Ban Chỉ đạo. Còn những tỉnh đang kiện toàn sớm kiện toàn Ban Chỉ đạo công tác dân số phát triển để triển khai tốt hơn nữa công tác dân số trong thời gian tới. Ngoài ra, tăng cường phối hợp liên ngành kiểm tra, giám sát, đánh giá thực hiện Luật cũng như triển khai công tác dân số trên địa bàn.
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu cũng đã thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện dự thảo các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành luật, bảo đảm phù hợp với thực tiễn tại địa phương.
Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Văn Chung phát biểu ý kiến tại Hội nghị trực tuyến.
Tại điểm cầu Sở Y tế Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Văn Chung đã đưa ra một số ý kiến góp ý nhằm hoàn thiện dự thảo Nghị định. Trước hết, về hệ thống tổ chức, tại cơ sở hiện nay lực lượng cộng tác viên rất nhiều thành phần từ y tế, dân số, trẻ em, xã hội. Hà Nội hiện cơ bản thực hiện theo hướng lồng ghép các lực lượng này. Tuy nhiên, nếu có hướng dẫn, định hướng chung của Bộ ghép vào cũng thuận tiện cho địa phương và nên chia thành các vùng, khu vực để bố trí cộng tác viên phù hợp. Thứ hai, liên quan đến công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, một nội dung đột phá được nêu trong Nghị quyết 72 và Hà Nội cũng đã đưa nội dung này vào Chương trình 06 của Thành ủy. Hà Nội đã triển khai chỉ đạo từ cấp thành phố đến cơ sở thành lập các mô hình cơ sở chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày. Đề nghị nghiên cứu bổ sung mô hình cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tạo cơ sở pháp lý để các địa phương tổ chức thực hiện thuận lợi hơn. Trong năm 2026, Hà Nội dự kiến thí điểm mỗi xã, phường có một cơ sở chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; sau đó sẽ tiến hành đánh giá và nhân rộng mô hình. Thứ ba, đề nghị nghiên cứu bổ sung nội dung về chăm sóc sức khỏe tiền hôn nhân vào Nghị định nhằm hoàn thiện hơn các quy định liên quan đến nâng cao chất lượng dân số.
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, việc quán triệt và triển khai hiệu quả Luật Dân số có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao nhận thức của các cấp, ngành và toàn xã hội về công tác dân số.
Hội nghị là cơ sở để các địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp về công tác dân số, từng bước nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành trong thực hiện chính sách dân số và phát triển; đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới. Qua đó, góp phần tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện chính sách dân số, nâng cao chất lượng dân số, thích ứng với những thay đổi về quy mô, cơ cấu và phân bố dân cư.
Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị, sau hội nghị, các cơ quan, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến nội dung của Luật Dân số tới cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, góp phần đưa Luật sớm đi vào cuộc sống.
Việt Nam