• Cách xử trí ban đầu khi gặp người bị ngừng tuần hoàn
Ngừng tuần hoàn (hay còn gọi là ngừng tim) là tình trạng đặc biệt nguy kịch, xảy ra khi tim ngừng bơm máu, khiến não và các cơ quan quan trọng không được cung cấp oxy. Nếu không được xử trí kịp thời, nạn nhân có thể tử vong chỉ sau vài phút.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều trường hợp đã được cứu sống nhờ sự can thiệp nhanh chóng, đúng cách của người xung quanh ngay từ những phút đầu tiên.
Theo các chuyên gia y tế, dấu hiệu nhận biết người bị ngừng tuần hoàn bao gồm: mất ý thức đột ngột, không phản ứng khi gọi hỏi, không thở hoặc thở ngáp cá, không bắt được mạch. Khi gặp tình huống này, người dân cần giữ bình tĩnh và thực hiện ngay các bước sơ cứu cơ bản.
Trước hết, cần kiểm tra phản ứng của nạn nhân bằng cách lay nhẹ vai và gọi lớn. Nếu nạn nhân không đáp ứng, nhanh chóng gọi người hỗ trợ và liên hệ cấp cứu 115. Trong thời gian chờ lực lượng y tế đến, việc ép tim ngoài lồng ngực cần được tiến hành ngay lập tức.
Người sơ cứu đặt nạn nhân nằm ngửa trên mặt phẳng cứng, quỳ bên cạnh, đặt hai tay chồng lên nhau ở vị trí giữa ngực (1/2 dưới xương ức), sau đó dùng lực ép mạnh và nhanh với tần số khoảng 100 - 120 lần/phút, độ sâu khoảng 5 - 6 cm. Sau mỗi lần ép, cần thả lỏng để lồng ngực trở lại vị trí ban đầu. Nếu có kỹ năng, có thể kết hợp hà hơi thổi ngạt theo tỷ lệ 30 lần ép tim - 2 lần thổi ngạt.
Các chuyên gia nhấn mạnh, "thời gian vàng" để cứu sống người bị ngừng tuần hoàn là trong vòng 4 - 6 phút đầu tiên. Sau khoảng thời gian này, nguy cơ tổn thương não không hồi phục tăng lên rất cao. Vì vậy, việc người dân được trang bị kiến thức và kỹ năng sơ cứu ban đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Thực tế tại cộng đồng cho thấy, nhiều người còn lúng túng hoặc e ngại khi thực hiện ép tim do lo sợ làm sai hoặc gây tổn thương cho nạn nhân. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của ngành Y tế, việc không can thiệp còn nguy hiểm hơn rất nhiều so với việc thực hiện sơ cứu chưa hoàn hảo. Ép tim đúng cách có thể duy trì tuần hoàn máu tạm thời, kéo dài thời gian quý giá để chờ nhân viên y tế đến.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân:
- Khi phát hiện người có dấu hiệu ngừng tuần hoàn, cần gọi cấp cứu ngay và tiến hành ép tim càng sớm càng tốt.
- Không chần chừ, không chờ đợi vì mỗi phút trôi qua đều làm giảm cơ hội sống của nạn nhân.
- Chủ động học kỹ năng sơ cứu cơ bản để có thể hỗ trợ người gặp nạn trong các tình huống khẩn cấp.
- Tăng cường kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người có bệnh lý tim mạch, để giảm nguy cơ xảy ra ngừng tuần hoàn đột ngột.
Việc nâng cao nhận thức và kỹ năng sơ cứu trong cộng đồng không chỉ giúp cứu sống nhiều người hơn, mà còn góp phần xây dựng một xã hội an toàn, chủ động trước các tình huống y tế khẩn cấp.
Sở Y tế Hà Nội
• Ngành y tế Hà Nội tập trung 8 nội dung trọng tâm trong phong trào thi đua năm 2026
Sở Y tế Hà Nội đã ban hành Kế hoạch 2256/KH-SYT về việc tổ chức phong trào thi đua chào mừng các ngày lễ lớn năm 2026.
Kế hoạch nêu rõ, năm 2026 là năm diễn ra nhiều ngày lễ kỷ niệm lớn của Thủ đô và đất nước; năm tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây cũng là năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Ngành y tế Hà Nội tập trung vào 8 nội dung trọng tâm của phong trào thi đua năm 2026. Đó là ngành y tế đẩy mạnh công tác tuyên truyền về truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng, những thành tựu của Đảng bộ và nhân dân Thủ đô, kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVII. Đồng thời, ngành y tế tổ chức các hoạt động chào mừng kỷ niệm các ngày lễ lớn trong năm 2026 như: Ngày thành lập Đảng (3-2), Ngày Giải phóng miền Nam (30-4), Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5), Ngày Quốc khánh (2-9), Ngày Giải phóng Thủ đô (10-10) …
Ngành y tế Thủ đô thi đua quyết tâm cao nhất hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển ngành năm 2026 và kế hoạch 5 năm (2026 - 2030). Đặc biệt, ngành y tế tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, nhằm ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức lối sống.
Cùng với việc thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong lĩnh vực y tế; đảm bảo an sinh xã hội và cải thiện đời sống nhân dân, đơn vị cũng đẩy mạnh cải cách hành chính và tăng cường kỷ cương; thực hiện sắp xếp bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và nâng cao ý thức, trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ công chức, viên chức, người lao động trong toàn ngành y tế.
Mặt khác, ngành y tế cũng chỉ đạo triển khai hiệu quả các phong trào thi đua trọng tâm do trung ương và thành phố phát động, triển khai các phong trào thi đua chuyên đề như thực hiện hiệu quả phong trào "An toàn thực phẩm", "Cải cách hành chính đồng bộ - Chính quyền phục vụ nhân dân", "Sáng kiến, sáng tạo Thủ đô", thi đua bảo đảm an ninh, an toàn các sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn, chào mừng kỷ nguyên phát triển mới trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Không chỉ vậy, ngành y tế còn chú trọng công tác phát hiện, bồi dưỡng, nhân rộng các điển hình tiên tiến, gương "Người tốt, việc tốt" trong các phong trào thi đua, có hình thức biểu dương tôn vinh kịp thời nhằm lan tỏa rộng rãi trong toàn ngành y tế…
Song song với đó, ngành y tế Hà Nội cũng đề ra 3 giải pháp thực hiện trong phong trào thi đua. Cụ thể, các đơn vị trực thuộc Sở Y tế xây dựng kế hoạch phát động và triển khai gắn với nhiệm vụ chính trị, khâu yếu, việc khó của từng đơn vị. Đơn vị đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt đến 100% đảng viên, công chức, viên chức, người lao động trong các đơn vị nội dung kế hoạch phát động phong trào thi đua, thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm theo chỉ đạo của thành phố và Sở Y tế. Bên cạnh đó, các đơn vị đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, công trình đảm bảo yêu cầu chất lượng và hoàn thành trước thời hạn; tổ chức gắn biển và đăng ký, đề nghị gắn biển cấp thành phố các công trình có ý nghĩa vào các dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của Thủ đô và đất nước.
Thời gian thực hiện các phong trào thi đua năm 2026 của ngành y tế Hà Nội được chia thành hai đợt. Theo đó, đợt 1 từ ngày 18-3 đến ngày 30-6; đợt 2 từ ngày 1-7 đến ngày 31-12-2026.
https://hanoimoi.vn/nganh-y-te-ha-noi-tap-trung-8-noi-dung-trong-tam-trong-phong-trao-thi-dua-nam-2026-740795.html
• 'Mảnh đất màu mỡ' để các dịch bệnh lây lan mùa nồm ẩm
Thời tiết giao mùa, nồm ẩm là điều kiện để các loại virus, vi khuẩn, nấm mốc phát sinh, biến môi trường sống thành một "ổ bệnh" tấn công sức khỏe con người.
Nhiều dịch bệnh dễ bùng phát
Những tuần gần đây, một số dịch bệnh bắt đầu vào mùa như sởi, bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV), tay chân miệng…
Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, số ca nhập viện do nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) đang có xu hướng tăng lên; trong tuần vừa qua số lượng trẻ đến khám, nhập viện, phát hiện mắc bệnh do virus RSV đã tăng hơn 50% so với tuần trước đó; số bệnh nhân nhập viện, chuyển nặng cũng tăng lên rõ rệt với các ca viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở trẻ dưới 2 tuổi.
TS.BS Ninh Quốc Đạt, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Hà Nội cho biết: Virus RSV lưu hành quanh năm, nhưng số ca bệnh thường trội lên vào thời điểm giao mùa thu đông, xuân hè. Hiện nay đang là thời điểm cao điểm của bệnh do virus RSV trong năm.
Trong tuần gần đây, Hà Nội cũng ghi nhận trên 130 ca mắc tay chân miệng/tuần; hàng chục ca mắc sởi vẫn được ghi nhận rải rác…
Theo các bác sĩ, hiện miền Bắc bước vào giai đoạn giao mùa, nhiệt đột thay đổi thất thường với hiện tượng nồm ẩm xuất hiện như một "đặc sản". Với độ ẩm không khí thường xuyên duy trì ở mức trên 80% , không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn tiềm ẩn những nguy cơ rất lớn với sức khỏe con người. Đây chính là thời điểm các loại virus, vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi, biến chính môi trường sống thành một "ổ bệnh" tấn công vào hệ miễn dịch của cộng đồng, đặc biệt là trẻ nhỏ và người cao tuổi.
BS. Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cảnh báo: Trong giai đoạn giao mùa, khi không khí ẩm, nồm, người dân dễ bị suy giảm miễn dịch, lại thêm nhiều hoạt động lễ hội, học sinh đi học trở lại… việc tụ tập đông người khiến nguy cơ lây nhiễm các dịch bệnh tăng cao.
Các bệnh truyền nhiễm phổ biến trong mùa này ở Hà Nội bao gồm: Cúm mùa, viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm phổi do virus hô hấp; tay chân miệng, sởi, thủy đậu, viêm não màng não, và các bệnh do vi khuẩn như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm xoang… Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, là nhóm dễ mắc bệnh hơn cả do hệ miễn dịch của trẻ chưa trưởng thành, phản ứng với virus, vi khuẩn mạnh, nên dễ sốt cao, co giật, khó thở, suy hô hấp, viêm phổi nặng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Bên cạnh đó, không khí ẩm khiến da luôn ẩm ướt, mồ hôi không bốc hơi, quần áo, giày dép, chăn chiếu không khô hoàn toàn tạo môi trường lý tưởng cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển gây ra các bệnh: Nấm da, viêm da tiếp xúc, chàm, viêm da cơ địa…
BS. Nguyễn Thị Kim Dung, Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn giải thích: Không khí ẩm ướt khiến niêm mạc mũi họng của trẻ luôn trong tình trạng ẩm, từ đó làm giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Khi hàng rào bảo vệ này suy yếu, các tác nhân gây bệnh dễ dàng bám dính và xâm nhập sâu vào đường thở. Hệ quả tất yếu là sự gia tăng rõ rệt của các bệnh lý như viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản và hen suyễn.
Điều đáng chú ý là trong các gia đình, nấm mốc xuất hiện trên tường, trần nhà; nhất là trong đồ chơi như thú nhồi bông và đồ chơi của trẻ là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây dị ứng hô hấp và khởi phát các cơn hen cấp.
Các bệnh như tay chân miệng, sởi, và thủy đậu cũng có xu hướng gia tăng trong giai đoạn này do virus gây bệnh có thể sống rất lâu trong môi trường ẩm ướt, trên sàn nhà và đồ chơi trẻ em; các virus này lại vô cùng dễ dàng lây lan qua đường hô hấp.
Giữ nhà ở khô thoáng và miễn dịch chủ động
Theo BS. Nguyễn Thị Kim Dung, việc chủ động phòng bệnh được xem là biện pháp hiệu quả và cần được chú ý. Các gia đình cần nghiêm túc thực hiện nguyên tắc "3 không" để đảm bảo vệ sinh phòng bệnh trong thời tiết như hiện nay: Không mở cửa khi độ ẩm ngoài trời cao, nhiều người có thói quen mở cửa cho thoáng, nhưng hành động này vô tình đưa thêm hơi ẩm vào nhà; đóng kín các cửa sổ và cửa ra vào để giữ môi trường bên trong khô ráo nhất có thể; không để nhà ẩm ướt, việc sử dụng máy hút ẩm hoặc bật điều hòa ở chế độ làm khô là vô cùng cần thiết để duy trì độ ẩm lý tưởng (trong khoảng 40–60%). Đặc biệt, người dân không lau nhà ướt, cần lau bằng khăn khô; sấy quần áo khô hoàn toàn trước khi mặc cho trẻ, tránh hơi ẩm thấm ngược vào cơ thể.
Người dân cũng chú ý việc đảm bảo hệ miễn dịch thật tốt bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý: Trẻ em và người lớn cần được bổ sung đầy đủ Vitamin C, kẽm từ rau xanh, trái cây để tăng cường sức đề kháng. Lưu ý, việc uống đủ nước ấm hàng ngày không chỉ giúp giữ ẩm niêm mạc họng mà còn hỗ trợ làm loãng đờm, giúp đường thở thông thoáng hơn.
Cha mẹ cần chú ý việc vệ sinh mũi họng hằng ngày cho trẻ bằng nước muối sinh lý ấm và giữ ấm các vị trí quan trọng như cổ, ngực, bàn chân… của trẻ.
Bên cạnh thực hiện các biện pháp phòng bệnh, cần tiêm đủ mũi vaccine với các bệnh truyền nhiễm đã có vaccine chính là vũ khí quan trọng để phòng bệnh. Việc tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine như cúm mùa, phế cầu, sởi, thủy đậu và vaccine phối hợp 6 trong 1 là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng nặng. Đặc biệt, vaccine cúm mùa cần được tiêm nhắc lại hàng năm, nhất là đối với các nhóm đối tượng yếu thế như người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ mang thai.
Đặc biệt, cha mẹ cũng cần đặc biệt lưu ý đến các triệu chứng mắc bệnh của trẻ để đưa trẻ đi khám kịp thời. Những biểu hiện như: Sốt nhẹ kéo dài, ho, khàn tiếng, hay nặng hơn là thở khò khè, co kéo cơ liên sườn, tím tái… là những tín hiệu nguy hiểm khi trẻ mắc các bệnh truyền nhiễm.
https://baotintuc.vn/y-te/manh-dat-mau-mo-de-cac-dich-benh-lay-lan-mua-nom-am-20260323225736907.htm
• Chủ động ngăn chặn bệnh lao từ cộng đồng
Hưởng ứng Ngày thế giới phòng, chống lao (24/3) năm 2026, có chủ đề "Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân", Hà Nội đang triển khai hàng loạt giải pháp quyết liệt, mang tính đột phá nhằm kiểm soát và tiến tới loại trừ bệnh lao trong cộng đồng.
https://hanoionline.vn/chu-dong-ngan-chan-benh-lao-tu-cong-dong-391077.htm
• Uống rượu 'mác ngoại', nam thanh niên hôn mê, ngừng tuần hoàn nghi do ngộ độc Methanol
Sau khi uống một loại rượu mang nhãn hiệu "Mao Đài", nam bệnh nhân 35 tuổi rơi vào hôn mê sâu, ngừng tuần hoàn và phải cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Trường hợp này tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ ngộ độc Methanol từ rượu trôi nổi, giả mạo nhãn mác trên thị trường.
Tiên lượng nặng, nguy cơ tổn thương não không hồi phục
Thông tin từ Bệnh viện đa khoa Đông Anh cho biết mới đây, bệnh viện đã tiếp nhận cấp cứu nam bệnh nhân 35 tuổi.
Qua thông tin khai thác bệnh sử cho biết, sau khi bệnh nhân uống một loại rượu mang nhãn hiệu "Mao Đài" trở về nhà và đi ngủ. Đến khoảng 18h00 cùng ngày, gia đình phát hiện bất thường và đưa bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa Đông Anh trong tình trạng: hôn mê sâu, thở ngáp, nhịp thở rối loạn, da niêm mạc nhợt, hạ thân nhiệt, đại tiểu tiện không tự chủ.
Ngay sau đó, bệnh nhân rơi vào trạng thái ngừng tuần hoàn: mạch và huyết áp không đo được.
Ngay lập tức, kíp trực cấp cứu đã tiến hành hồi sức ngừng tuần hoàn: ép tim ngoài lồng ngực, đặt nội khí quản, sử dụng thuốc vận mạch nhằm duy trì tuần hoàn và huyết áp. Trong thời gian chưa đầy 1 giờ cấp cứu tích cực, tuần hoàn của bệnh nhân đã được tái lập. Sau đó, bệnh nhân được theo dõi liên tục bằng máy monitor và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng.
Nhận định đây là trường hợp ngộ độc cấp do độc chất nghi ngờ (có khả năng liên quan đến Methanol) gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh trung ương và tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Đông Anh đã hội chẩn khẩn cấp với Trung tâm Chống độc – Bệnh viện Bạch Mai. Ngay trong đêm, bệnh nhân được chuyển tuyến cấp cứu để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Hiện tại, bệnh nhân đang được điều trị tích cực tại Bệnh viện Bạch Mai với các biện pháp: lọc máu liên tục nhằm loại bỏ độc chất, xét nghiệm độc chất chuyên sâu và hồi sức tích cực. Tuy nhiên, tiên lượng còn rất nặng, nguy kịch.
Các bác sĩ khuyến cáo, sau khi uống rượu, nếu có biểu hiện thở gấp, khó thở hoặc ngủ lịm, gọi không tỉnh, đó là dấu hiệu của ngộ độc nặng (có thể do Methanol hoặc các hoạt chất độc hại khác). Cần đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức trước khi rơi vào ngừng tuần hoàn để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Cảnh giác với rượu 'mác ngoại' trôi nổi: rượu giả hiện nay được làm rất tinh vi dưới nhãn mác các loại rượu ngoại nổi tiếng như "Mao Đài", rượu xách tay... nhưng thực chất có thể chứa độc chất thần kinh nguy hiểm.
Tuyệt đối không sử dụng rượu không rõ nguồn gốc, không có tem mác kiểm định để tránh những hậu quả đáng tiếc.
Ngộ độc Methanol có thể diễn tiến nhanh, gây tổn thương não không hồi phục và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Vì sức khỏe của bản thân và gia đình, hãy lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và sử dụng rượu bia một cách an toàn
https://suckhoedoisong.vn/uong-ruou-mac-ngoai-nam-thanh-nien-hon-me-ngung-tuan-hoan-nghi-do-ngo-doc-methanol-169260324102839615.htm
https://nld.com.vn/nguoi-dan-ong-tre-nguy-kich-sau-khi-uong-mot-loai-ruou-ngoai-196260324095723108.htm
https://vietnamnet.vn/nguoi-dan-ong-35-tuoi-o-ha-noi-nguy-kich-sau-khi-uong-mot-loai-ruou-ngoai-2499861.html
https://anninhthudo.vn/uong-ruou-mao-dai-xach-tay-nguoi-dan-ong-35-tuoi-o-ha-noi-ngo-doc-nguy-kich-post643159.antd
• Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ: Bước tiến hiện thực hóa Nghị quyết 72-NQ/TW
Nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, từ năm 2026, Việt Nam sẽ đưa sàng lọc lao vào danh mục khám sức khỏe định kỳ miễn phí. Bước đi chiến lược này giúp phát hiện sớm 40% ca bệnh không triệu chứng, chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh để chấm dứt bệnh lao vào năm 2030.
Hà Nội điều trị thành công 96% ca lao nhạy cảm
Là đơn vị chịu trách nhiệm khám, quản lý và điều trị bệnh nhân tại 3 phường: Ngọc Hà, Đội Cấn, Giảng Võ, thời gian qua, phòng khám lao phường Ngọc Hà (Hà Nội) đã tối ưu hiệu quả công tác phòng chống lao qua việc lồng ghép sàng lọc định kỳ và tầm soát nhóm nguy cơ cao. Năm 2025, dưới sự hướng dẫn của chương trình chống lao (CTCL) thành phố Hà Nội và hỗ trợ của Tổ chức Những người bạn phòng chống lao Quốc tế (FIT RD), đơn vị đã khám cho 3.185 lượt người nghi lao; thu nhận 100 bệnh nhân lao các thể và 80 bệnh nhân lao tiềm ẩn; đồng thời duy trì tỷ lệ điều trị khỏi năm 2024 đạt 97%. Bác sĩ Vũ Quốc Tấn, Trưởng phòng khám lao phường Ngọc Hà cho rằng, để chấm dứt bệnh lao cần sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế với chính quyền, tổ chức quốc tế và cộng đồng trong việc đẩy mạnh sàng lọc chủ động và truyền thông nhận thức.
Bác sĩ Nguyễn Văn Đông, Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Nội, Chủ nhiệm CTCL thành phố cho biết, thời gian qua, Hà Nội quyết tâm tối ưu hóa mạng lưới phòng chống lao thông qua mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó, Bệnh viện Phổi Hà Nội đóng vai trò nòng cốt. Năm 2025, Hà Nội đã phát hiện và đưa vào điều trị 3.597 bệnh nhân lao (giảm so với năm 2023, 2024), trong đó có 325 bệnh nhân lao kháng thuốc, tăng gấp 1,5 lần so với năm 2024 (vượt chỉ tiêu phát hiện của CTCL quốc gia). Những con số này cho thấy, hệ thống y tế của Hà Nội đã nỗ lực rất lớn trong phát hiện và quản lý điều trị người bệnh với tỷ lệ điều trị thành công ở mức cao 96% đối với bệnh nhân lao nhạy cảm; 75,3% bệnh nhân lao kháng thuốc.
Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương nhấn mạnh, nhằm hiện thực hóa Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Sở Y tế Hà Nội triển khai lồng ghép sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ đảm bảo mọi người dân được sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm; bắt buộc sàng lọc lao trong khám sức khỏe định kỳ cho lao động, viên chức. Cùng với chuẩn hóa quy trình bằng chụp X-quang kỹ thuật số, ứng dụng AI và xét nghiệm GeneXpert cho các ca nghi ngờ để tối ưu hóa phát hiện bệnh, ngành y tế Hà Nội thiết lập sổ sức khỏe điện tử theo dõi bệnh lao suốt vòng đời, giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả điều trị; nâng cao y tế cơ sở…
Sàng lọc định kỳ "chìa khóa" chấm dứt bệnh lao
Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng ban Điều hành CTCL quốc gia Đinh Văn Lượng cho biết, mỗi năm, Việt Nam có khoảng 184.000 ca mắc lao mới, trong đó, 9.400 trường hợp lao kháng thuốc và khoảng 12.000 người tử vong. Đáng lưu ý, gần 40% người bệnh lao không có triệu chứng rõ ràng, khiến việc phát hiện dựa trên dấu hiệu lâm sàng trở nên vô cùng khó khăn. Vì thế, bệnh lao vẫn đang là gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế và đời sống người dân. Việt Nam hiện nằm trong nhóm 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới, và đứng thứ 10/30 nước có gánh nặng bệnh lao kháng thuốc cao nhất thế giới.
Thực tế cho thấy, Việt Nam đang nỗ lực hoàn thiện hệ thống chính sách và hạ tầng y tế với mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030. Năm 2025, CTCL quốc gia đã đạt kết quả khả quan khi phát hiện hơn 119.000 ca (tăng 5% so với năm trước) và duy trì tỷ lệ điều trị thành công 90%, cao hơn mức trung bình toàn cầu (88%). Thành quả này đến từ việc ứng dụng công nghệ chẩn đoán hiện đại (X-quang kỹ thuật số, GeneXpert) và đẩy mạnh truyền thông giảm kỳ thị.
Tuy nhiên, theo Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, thách thức vẫn còn lớn khi khoảng 40–50% dân số chưa được sàng lọc, nhiều ca bệnh ẩn trong cộng đồng do không có triệu chứng rõ ràng. Để giải quyết thực trạng này, từ năm 2026, chiến lược phòng chống lao sẽ chuyển dịch trọng tâm sang phát hiện sớm tại cộng đồng với các giải pháp đột phá. Từ năm 2026, người dân sẽ được khám sức khỏe ít nhất mỗi năm một lần, trong khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc, người dân bắt buộc phải được chụp X-quang và xét nghiệm GeneXpert. Cùng với việc thiết lập sổ sức khỏe điện tử tích hợp dữ liệu bệnh lao để quản lý điều trị xuyên suốt, ngành y tế cũng kết hợp sàng lọc lao với các bệnh hô hấp mạn tính (hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)) và nâng cấp hệ thống bệnh viện chuyên sâu tại địa phương; tăng cường đào tạo chuyên môn cho đội ngũ y tế về kiểm soát bệnh lao.
Qua đó cho thấy, việc kết hợp giữa ý thức tự giác của người dân, sự đầu tư nguồn lực mạnh mẽ và hệ thống y tế hiện đại là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu xóa sổ bệnh lao trong tương lai gần.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh, bệnh lao vẫn còn là thách thức đối với hệ thống y tế, cần tiếp tục có các giải pháp đồng bộ, lâu dài. Để giải quyết thách thức từ bệnh lao, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị các đơn vị nghiên cứu đưa sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ, kết hợp ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa nguồn lực. Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế và Bệnh viện Phổi Trung ương cần rà soát toàn diện từ tỷ lệ bệnh lý đến thực trạng hạ tầng, nhân lực để đề xuất giải pháp nâng cao năng lực hệ thống. Ngoài việc tăng cường phối hợp với y tế cơ sở nhằm phát hiện, quản lý và điều trị bệnh ngay tại cộng đồng, cần huy động sự tham gia quyết liệt của chính quyền địa phương và toàn xã hội để từng bước nâng cao hiệu quả phòng chống lao, bảo vệ sức khỏe nhân dân bền vững.
https://hanoimoi.vn/phat-hien-lao-gan-voi-kham-suc-khoe-dinh-ky-buoc-tien-hien-thuc-hoa-nghi-quyet-72-nq-tw-740808.html