Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất châu Á. Cùng với tuổi thọ tăng lên, số người cao tuổi mắc các bệnh mạn tính ngày càng nhiều, kéo theo nguy cơ gia tăng các bệnh lý hô hấp nghiêm trọng.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng, bảo vệ sức khỏe hô hấp cần trở thành một trong những ưu tiên của chiến lược chăm sóc người cao tuổi.
Áp lực mới đối với hệ thống y tế
Theo các số liệu được trình bày tại hội thảo khoa học RSV 2026 với chủ đề "Hơi thở khỏe mạnh -Cuộc sống an yên" do Hội Y học dự phòng Việt Nam và Pfizer tổ chức, dự báo đến năm 2050, khu vực châu Á - Thái Bình Dương dự kiến có khoảng 1,3 tỷ người từ 60 tuổi trở lên, tương đương cứ 2-3 người sẽ có một người cao tuổi. Cùng với đó, nhu cầu chăm sóc các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường và bệnh hô hấp sẽ tăng mạnh.
Các chuyên gia nhận định, người cao tuổi không chỉ dễ mắc bệnh hô hấp hơn do quá trình lão hóa tự nhiên của hệ miễn dịch mà còn có nguy cơ diễn tiến nặng khi đồng thời mắc các bệnh nền như tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hay hen phế quản. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao nhận thức, phát hiện sớm và tăng cường các giải pháp dự phòng đang trở thành một trong những ưu tiên của chiến lược chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Đáng chú ý, khoảng 87,7% người cao tuổi hiện mắc ít nhất một bệnh mạn tính. Điều này khiến họ trở thành nhóm dễ bị tổn thương khi mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, trong đó có vi rút hợp bào hô hấp (RSV). Không chỉ gây viêm đường hô hấp, RSV còn có thể làm nặng thêm các bệnh nền, làm tăng nguy cơ nhập viện, biến chứng tim mạch và suy giảm chức năng hô hấp kéo dài.
Khi tuổi càng cao, chức năng miễn dịch và hô hấp đều suy giảm. Cộng với việc nhiều người mắc đồng thời nhiều bệnh nền, những đợt nhiễm trùng hô hấp tưởng chừng thông thường cũng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng. Do đó, nhiều trường hợp nhập viện khi mắc RSV ở người cao tuổi có mức độ nặng tương đương, thậm chí cao hơn cúm mùa. Sau giai đoạn cấp tính, người bệnh vẫn có thể phải đối mặt với tình trạng suy giảm chức năng phổi, tăng nguy cơ tái nhập viện, biến chứng tim mạch và giảm khả năng sinh hoạt độc lập. Đây là những hệ lụy không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người cao tuổi mà còn tạo thêm áp lực đối với gia đình và hệ thống y tế.
Đề cập đến vấn đề này, GS.TS Phan Trọng Lân, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam cho rằng, già hóa dân số đang làm thay đổi mô hình bệnh tật của nhiều quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam.
Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam nhấn mạnh: "RSV không đơn thuần là một bệnh nhiễm trùng hô hấp nhẹ mà có thể làm nặng thêm bệnh nền, dẫn đến nhập viện và suy giảm chức năng kéo dài ở nhóm dân số dễ bị tổn thương. Hô hấp khỏe mạnh không chỉ là lá phổi khỏe mạnh. Mục tiêu cuối cùng của dự phòng không chỉ là tránh bệnh tật mà còn giúp người dân duy trì khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống khi tuổi ngày càng cao".
Trước tốc độ già hóa dân số hiện nay, theo GS.TS Phan Trọng Lân, việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi cần chuyển từ tư duy điều trị sang chủ động dự phòng, trong đó bảo vệ sức khỏe hô hấp là một mắt xích quan trọng giúp người cao tuổi sống khỏe mạnh và độc lập lâu hơn.
Chủ động dự phòng, giảm gánh nặng bệnh tật
Các chuyên gia y tế cảnh báo, trong các bệnh hô hấp thường gặp ở người lớn tuổi thì RSV vẫn là bệnh chưa được nhận diện đầy đủ. Do triệu chứng thường không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với cúm hoặc các bệnh hô hấp khác nên nhiều trường hợp không được chẩn đoán kịp thời. Trong khi đó, các mô hình dự báo tại Đông Nam Á cho thấy, khoảng 30-32% người từ 60 tuổi trở lên có nguy cơ mắc các đợt nhiễm trùng hô hấp cấp liên quan đến RSV trong vòng 5 năm tới, trong đó có Việt Nam.
Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Giảng viên cao cấp, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh, thách thức hiện nay không chỉ nằm ở bản thân căn bệnh mà còn ở việc chưa đánh giá đầy đủ quy mô ảnh hưởng của RSV trong cộng đồng.
"Thách thức của RSV ở người lớn tuổi không chỉ nằm ở bệnh lý mà còn ở việc nhận diện và đo lường đúng gánh nặng của bệnh. Khi nhận thức còn hạn chế, dữ liệu còn phân tán và thực hành chẩn đoán chưa đồng nhất, RSV vẫn là nguy cơ tiếp tục bị đánh giá thấp dù có thể gây ra hậu quả đáng kể đối với người lớn tuổi", PGS.TS Đỗ Văn Dũng nhấn mạnh.
Chính vì vậy, theo vị chuyên gia này, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng và đội ngũ y tế sẽ góp phần cải thiện khả năng phát hiện sớm, từ đó có biện pháp quản lý phù hợp đối với nhóm nguy cơ cao. Bên cạnh đó, cần tăng cường các hoạt động giám sát dịch tễ, chuẩn hóa chẩn đoán và thúc đẩy các giải pháp dự phòng để giảm số ca bệnh nặng và hạn chế tình trạng nhập viện.
Trong bối cảnh Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số, các chuyên gia cho rằng, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi không chỉ dừng ở điều trị các bệnh mạn tính mà cần hướng tới bảo vệ toàn diện, trong đó sức khỏe hô hấp đóng vai trò quan trọng. Chủ động dự phòng, kiểm soát tốt bệnh nền, nâng cao nhận thức và phát hiện sớm các nguy cơ sẽ góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, giảm áp lực lên hệ thống y tế, đồng thời giúp người cao tuổi duy trì chất lượng cuộc sống và khả năng sống độc lập trong những năm tháng tuổi già.
https://hanoimoi.vn/gia-hoa-dan-so-lam-tang-ganh-nang-benh-ho-hap-o-nguoi-cao-tuoi-1209494.html
2. Xã Liên Minh tổ chức khám sức khỏe, tặng quà người có công
Hoạt động nằm trong chuỗi chính sách an sinh xã hội được địa phương triển khai thường xuyên, góp phần lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" ngay từ cơ sở.
Ngày 27-6, xã Liên Minh tổ chức khám, tư vấn sức khỏe và tặng quà cho 334 người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng. Đây là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).
Người có công được khám theo các chuyên khoa, siêu âm, điện tim khi có chỉ định; đồng thời được tư vấn chăm sóc sức khỏe, cấp phát thuốc và nhận phần quà trị giá 300.000 đồng/người từ Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa" của xã.
Chương trình được tổ chức tại Trạm Y tế Phương Đình vào buổi sáng và Trạm Y tế Thọ An vào buổi chiều, với sự phối hợp của Trạm Y tế xã, Bệnh viện Tim Hà Nội và Bệnh viện Đa khoa Đan Phượng.
Bên cạnh đó, các tổ chức đoàn thể và thôn, cụm dân cư tham gia hỗ trợ công tác đón tiếp, hướng dẫn, bảo đảm việc chăm sóc người có công chu đáo, an toàn. Đối với những trường hợp sức khỏe yếu, không thể đến điểm khám, địa phương sẽ tổ chức khám tại nhà theo nhu cầu thực tế.
Đây là hoạt động trọng tâm trong chuỗi chương trình "Đền ơn đáp nghĩa" của xã, nhằm chăm lo người có công và nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách an sinh xã hội.
Hiện xã Liên Minh đang quản lý 959 người có công và 2.464 đối tượng bảo trợ xã hội. Nhiều chế độ như trợ cấp hằng tháng, trợ cấp một lần, mai táng phí, điều dưỡng phục hồi sức khỏe... được triển khai đồng bộ, gắn với chuyển đổi số và mở rộng hình thức chi trả không dùng tiền mặt, góp phần nâng cao tính minh bạch và bảo đảm quyền lợi của người thụ hưởng.
Cùng với nguồn lực từ ngân sách, xã Liên Minh tiếp tục phát huy hiệu quả Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa", đồng thời huy động sự tham gia của các tổ chức, đơn vị y tế trong hoạt động chăm sóc sức khỏe, thăm hỏi và tặng quà người có công vào các dịp lễ, tết.
https://hanoimoi.vn/xa-lien-minh-to-chuc-kham-suc-khoe-tang-qua-nguoi-co-cong-1209459.html
3. Cảnh giác liệt dây thần kinh số 7 mùa nắng nóng Thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa và sử dụng điều hòa không đúng cách làm gia tăng nguy cơ liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, gây méo miệng, lệch mặt.
Thời gian gần đây, các cơ sở y tế ghi nhận nhiều trường hợp liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (liệt mặt) liên quan đến thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa và thói quen sử dụng điều hòa không đúng cách. Bệnh không đe dọa tính mạng nhưng có thể gây méo miệng, lệch mặt, mắt nhắm không kín, ảnh hưởng đến sinh hoạt, giao tiếp và thẩm mỹ.
Theo ThS.BSCKII Vũ Trọng Nam, Trưởng khoa Phục hồi chức năng - Y học cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa Hòe Nhai (Hà Nội), bệnh thường khởi phát đột ngột sau khi ngủ dậy với các biểu hiện như méo miệng, chảy nước khi uống, khó cười, mắt nhắm không kín, giảm hoặc mất vận động một bên lông mày.
Nguyên nhân thường liên quan đến sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường nóng và lạnh. Việc ngủ trong phòng điều hòa quá lạnh hoặc để quạt, luồng gió điều hòa thổi trực tiếp vào mặt, đầu và gáy có thể làm co thắt mạch máu nuôi dây thần kinh, dẫn đến tổn thương dây thần kinh mặt.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, lệch mặt, mắt nhắm không kín, đau tai hoặc tê bì vùng mặt để được chẩn đoán và điều trị sớm, giúp tăng khả năng hồi phục và hạn chế di chứng.
Để phòng bệnh, người dân nên điều chỉnh nhiệt độ điều hòa phù hợp, tránh để luồng gió thổi trực tiếp vào mặt, đầu và gáy; hạn chế tắm khuya, sấy khô tóc sau khi gội, ngủ đủ giấc, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động và nâng cao sức đề kháng. Những người có tiền sử mắc thủy đậu hoặc zona thần kinh càng cần chú ý bảo vệ sức khỏe trong thời tiết nắng nóng.
https://vtv.vn/canh-giac-liet-day-than-kinh-so-7-mua-nang-nong-100260626234622555.htm
4. Bỏng điện cao thế từ những thói quen tưởng chừng vô hại
Câu cá, thả diều dưới đường dây điện cao thế có thể khiến trẻ bị phóng điện, bỏng nặng, cắt cụt chi hoặc tử vong. Nhiều tai nạn thương tâm đã xảy ra chỉ vì phút chủ quan.
Mùa hè, nhiều trẻ em và thanh thiếu niên thường câu cá, thả diều hoặc vui chơi dưới hành lang lưới điện cao thế mà không nhận thức hết mức độ nguy hiểm. Chỉ cần đưa cần câu, dây diều hoặc vật dẫn điện đến gần đường dây, dòng điện có thể phóng qua không khí, gây bỏng nặng trong tích tắc.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hà Nội cho biết đã ghi nhận nhiều trường hợp bỏng điện cao thế với hậu quả nghiêm trọng. Điển hình, một bé trai 11 tuổi bị phóng điện khi mượn cần câu của bạn, phải trải qua 4 ca phẫu thuật, cắt cụt cánh tay trái và tháo bỏ nhiều ngón chân hoại tử. Một nam thiếu niên 17 tuổi cũng bị bỏng điện cao thế khi đi câu cá, tổn thương sâu vùng ngực, tay và hai chân, buộc phải cắt cụt một phần cẳng tay trái.
Theo các bác sĩ, bỏng điện cao thế không chỉ gây tổn thương da mà còn phá hủy cơ, mạch máu, thần kinh và xương. Nhiều người bệnh phải trải qua nhiều lần cắt lọc hoại tử, ghép da hoặc cắt cụt chi, để lại di chứng nặng nề về sức khỏe, tâm lý và khả năng lao động.
Để phòng tránh tai nạn, phụ huynh cần tuyệt đối không cho trẻ câu cá, thả diều hoặc vui chơi dưới đường dây điện cao thế; không dùng sào, cần câu hay vật kim loại để lấy diều hoặc hái quả gần đường điện; không trèo cột điện, trạm biến áp hoặc đến gần khu vực có biển cảnh báo nguy hiểm.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo nếu phát hiện người bị điện giật, không chạm trực tiếp vào nạn nhân mà cần nhanh chóng ngắt nguồn điện, gọi cấp cứu 115 và tìm kiếm sự hỗ trợ của lực lượng chuyên môn. Sự giám sát của gia đình cùng việc trang bị kiến thức an toàn cho trẻ là giải pháp quan trọng để phòng ngừa những tai nạn đáng tiếc trong dịp hè.
https://vtv.vn/bong-dien-cao-the-tu-nhung-thoi-quen-tuong-chung-vo-hai-100260626233802723.htm
5. Cơ sở phục hồi sau tai biến Tâm Y Đức Hồng Cầu bị phạt 35 triệu đồng
Sau phản ánh của Báo Sức khỏe và Đời sống, cơ sở Tâm Y Đức Hồng Cầu (xã An Khánh, Hà Nội) bị phạt 35 triệu đồng vì hành vi khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoạt động.
Sau loạt bài phản ánh của Báo Sức khỏe và Đời sống về hoạt động khám, chữa bệnh và tư vấn bán thuốc tại cơ sở Tâm Y Đức Hồng Cầu (địa chỉ số 20 ngõ 2 đường Cựu Chiến binh, thôn Vân Lũng, xã An Khánh, Hà Nội), UBND xã An Khánh đã ban hành Quyết định số 3892/QĐ-XPHC ngày 16/6/2026 xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế đối với hộ kinh doanh Tâm Y Đức Hồng Cầu.
Theo quyết định xử phạt, hộ kinh doanh Tâm Y Đức Hồng Cầu do ông Ngô Văn Cầu (SN 1966) là người đại diện theo pháp luật.
Cơ quan chức năng xác định hộ kinh doanh này đã có hành vi "khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh".
Hành vi vi phạm được xác định theo điểm a, khoản 7, Điều 38 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
Với vi phạm trên, UBND xã An Khánh quyết định xử phạt hộ kinh doanh Tâm Y Đức Hồng Cầu số tiền 35 triệu đồng. Quyết định không áp dụng hình thức xử phạt bổ sung và không áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả khác.
https://suckhoedoisong.vn/co-so-phuc-hoi-sau-tai-bien-tam-y-duc-hong-cau-bi-phat-35-trieu-dong-1692606271054533.htm