Thời điểm giữa mùa hè là lúc nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm gia tăng, trong đó đáng lo ngại nhất là viêm não Nhật Bản. Đây là căn bệnh có tỷ lệ tử vong và di chứng cao hàng đầu ở trẻ em nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc-xin.
Nguy hiểm cận kề từ sự chủ quan
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus viêm não Nhật Bản gây ra, lây truyền sang người thông qua vật chủ trung gian là muỗi. Bệnh thường bùng phát mạnh vào mùa hè - thời điểm thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sôi. Đối tượng tấn công hàng đầu của loại virus này là trẻ em , đặc biệt là nhóm dưới 15 tuổi.
Điều khiến các bác sĩ và giới chuyên môn lo ngại nhất là thể bệnh diễn tiến cực kỳ nhanh chóng và khó lường. Ở giai đoạn khởi phát, bệnh thường có các dấu hiệu rất mơ hồ, dễ nhầm lẫn với cảm cúm hoặc sốt virus thông thường như: Sốt cao, đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian rất ngắn, virus có thể tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, gây viêm não, phù não, co giật, rối loạn ý thức, nói ngọng và nhanh chóng rơi vào suy đa cơ quan.
Theo các chuyên gia y tế, tỷ lệ tử vong do viêm não Nhật Bản có thể lên tới 20 - 30%. Đáng sợ hơn, ngay cả khi may mắn giữ được mạng sống, có tới một nửa số bệnh nhân (khoảng 30 - 50%) phải gánh chịu các di chứng thần kinh và tâm thần nặng nề suốt đời. Những hệ lụy như liệt vận động, co cứng cơ, động kinh, giảm trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ... không chỉ cướp đi tương lai của các em mà còn trở thành gánh nặng lớn, kéo dài nhiều năm cho gia đình và xã hội.
Đến nay, y học vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với căn bệnh này. Mọi biện pháp hiện tại chỉ dừng lại ở hồi sức tích cực, kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ chức năng sống.
Trước khi vắc-xin được triển khai rộng rãi, mỗi năm Việt Nam có từ 2.000 đến 3.000 ca mắc viêm não Nhật Bản, đỉnh điểm vào năm 1985 lên tới gần 5.000 trường hợp. Nhờ thành quả của chương trình tiêm chủng mở rộng, số ca mắc đã giảm mạnh xuống còn khoảng 100 - 200 trường hợp mỗi năm.
Mặc dù số ca bệnh đã giảm sâu, nhưng nguy cơ dịch bùng phát trở lại luôn hiện hữu. Thực tế tại các bệnh viện vẫn liên tiếp ghi nhận các ca bệnh nặng rơi vào những trường hợp chưa từng tiêm chủng, tiêm không đủ liều hoặc bị "bỏ quên" mũi tiêm nhắc.
Nhiều bậc phụ huynh hiện nay thường chỉ nhớ lịch tiêm cơ bản cho con khi còn nhỏ nhưng lại lơ là các mũi nhắc lại khi trẻ lớn lên. Đây chính là "khoảng trống miễn dịch" nguy hiểm.
Chủ động xây dựng "lá chắn" bảo vệ
Phân tích dịch tễ cho thấy, miễn dịch bảo vệ từ vắc-xin viêm não Nhật Bản sẽ suy giảm theo thời gian. Nếu không được tiêm nhắc lại theo đúng khuyến cáo, cơ thể trẻ sẽ không còn đủ sức đề kháng để chống lại sự tấn công của virus khi tiếp xúc với nguồn bệnh.
Vắc-xin chính là biện pháp hiệu quả nhất, là "lá chắn" vững chắc nhất để phòng ngừa viêm não Nhật Bản, giảm đáng kể khả năng diễn tiến nặng và tử vong. Để bảo vệ con em mình, các gia đình cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm chủng quy chuẩn.
Theo chương trình tiêm chủng mở rộng, trẻ em cần được đảm bảo hoàn thành 3 mũi tiêm cơ bản. Mũi 1: Khi trẻ đủ 1 tuổi; mũi 2: Sau mũi thứ nhất từ 1 đến 2 tuần; mũi 3: Sau mũi thứ hai một năm.
Sau khi hoàn thành 3 mũi cơ bản này, các bậc phụ huynh lưu ý cần tiếp tục tiêm nhắc lại cho trẻ mỗi 3 - 4 năm một lần cho đến khi đủ 15 tuổi. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyến cáo bất kỳ ai chưa có miễn dịch với virus viêm não Nhật Bản đều có nguy cơ mắc bệnh. Vì vậy, người lớn chưa từng tiêm phòng hoặc chưa tiêm đủ liều cũng cần chủ động tư vấn y tế để hoàn thiện lịch tiêm cá nhân.
Cùng với việc tiêm chủng, trong mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 9 hằng năm, người dân Thủ đô cần tích cực phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt. Cụ thể, duy trì thói quen ngủ màn, thường xuyên vệ sinh môi trường sống, phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh để loại bỏ triệt để nơi sinh sản của muỗi.
Viêm não Nhật Bản tuy khốc liệt nhưng hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa. Đưa trẻ đi tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch chính là hành động thiết thực nhất để bảo vệ hạnh phúc của mỗi gia đình và sự an toàn của toàn xã hội.
https://hanoimoi.vn/tiem-vac-xin-viem-nao-nhat-ban-la-chan-khong-the-bo-quen-1208492.html
2. Phường Phú Thượng: Khẩn trương xử lý ổ dịch sốt xuất huyết, không để dịch bệnh lan rộng
Ngay sau khi ghi nhận một ổ dịch sốt xuất huyết tại ngõ 144 An Dương Vương, phường Phú Thượng đã khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phòng, chống dịch bệnh, từ điều tra dịch tễ, xử lý môi trường đến tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng, với mục tiêu không để dịch bệnh lan rộng.
Không để dịch bệnh có cơ hội lan rộng
Ngày 18-6, UBND phường Phú Thượng ban hành phương án xử lý ổ dịch số 08/PA-UBND sau khi ghi nhận ổ dịch sốt xuất huyết tại nhà số 5, ngõ 144 An Dương Vương, thuộc địa bàn Tổ dân phố số 1.
Với phương châm "phát hiện sớm, xử lý nhanh, không để dịch lan rộng", lực lượng chức năng đã tiến hành điều tra dịch tễ, khoanh vùng và triển khai biện pháp xử lý ngay trong ngày. Tổng số 80 hộ dân thuộc khu vực nguy cơ được rà soát, giám sát và hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng bệnh.
Song song với đó, công tác tổng vệ sinh môi trường được triển khai quyết liệt. Các tổ dân phố, lực lượng y tế và người dân cùng tham gia thu gom phế thải, phát quang bụi rậm, loại bỏ các dụng cụ chứa nước đọng - môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển.
Ngày 19-6, Trạm Y tế phường tiếp tục tổ chức phun hóa chất diệt muỗi trưởng thành tại các hộ gia đình trong và xung quanh khu vực ổ dịch nhằm giảm mật độ muỗi truyền bệnh, hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng.
Bên cạnh các biện pháp chuyên môn, công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Cán bộ y tế đã trực tiếp đến từng hộ gia đình để hướng dẫn người dân nhận biết dấu hiệu bệnh, cách phòng, chống sốt xuất huyết cũng như các biện pháp vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy tại nơi ở.
Theo ghi nhận, trong hai ngày cuối tuần 20 và 21-6, hệ thống loa truyền thanh của phường liên tục phát các bản tin tuyên truyền, khuyến cáo người dân chủ động thực hiện biện pháp phòng bệnh. Thông điệp "Không có lăng quăng, bọ gậy - Không có sốt xuất huyết" được truyền tải rộng rãi tới từng khu dân cư nhằm nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng.
Cùng với ngành y tế, các tổ dân phố cũng tích cực vận động người dân tham gia vệ sinh môi trường, kiểm tra các dụng cụ chứa nước trong gia đình, chủ động loại bỏ các điểm có nguy cơ phát sinh bọ gậy.
Bà Nguyễn Lan Anh cư trú trên địa bàn Tổ dân phố số 1 cho biết, việc chính quyền và ngành y tế triển khai các biện pháp xử lý ngay khi phát hiện ổ dịch đã tạo sự yên tâm cho người dân. Thông qua các hoạt động tuyên truyền, nhiều hộ gia đình đã nâng cao ý thức hơn trong việc vệ sinh môi trường, kiểm tra dụng cụ chứa nước và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.
Chủ động phòng bệnh từ mỗi gia đình
Theo bác sĩ Lê Quang Trung, Giám đốc Trạm Y tế phường Phú Thượng, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây biến chứng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hiện nay, thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa nhiều tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Bác sĩ Lê Quang Trung cho biết, nhiều ổ bọ gậy phát sinh ngay trong khuôn viên hộ gia đình từ các dụng cụ chứa nước, chậu cây cảnh hoặc vật dụng phế thải đọng nước. Vì vậy, bên cạnh các biện pháp xử lý của ngành y tế, mỗi gia đình cần chủ động kiểm tra, vệ sinh môi trường sống, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi và theo dõi sức khỏe các thành viên trong gia đình.
"Người dân nên duy trì việc kiểm tra, diệt bọ gậy hằng tuần. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết như: Sốt cao đột ngột, đau đầu, đau nhức cơ thể, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị kịp thời, tránh tự ý điều trị tại nhà", bác sĩ Lê Quang Trung khuyến cáo.
Theo bác sĩ Lê Quang Trung, Trạm Y tế phường luôn duy trì chế độ ứng trực, chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư y tế và phối hợp chặt chẽ với các tổ dân phố để giám sát tình hình dịch bệnh. Mọi trường hợp nghi ngờ hoặc ổ dịch mới phát sinh đều được phát hiện, xử lý kịp thời nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây lan trong cộng đồng.
Để phòng, chống sốt xuất huyết hiệu quả, bác sĩ Lê Quang Trung khuyến cáo, người dân thực hiện tốt các biện pháp như: Đậy kín các dụng cụ chứa nước; thả cá diệt bọ gậy tại bể, chum, vại chứa nước; thường xuyên thay nước bình hoa, thau rửa dụng cụ chứa nước; thu gom, loại bỏ các vật dụng phế thải có khả năng đọng nước; phát quang bụi rậm, giữ gìn vệ sinh môi trường; ngủ màn kể cả ban ngày, sử dụng các biện pháp phòng muỗi an toàn và tích cực phối hợp với cơ quan y tế trong các đợt điều tra dịch tễ, diệt bọ gậy, phun hóa chất phòng chống dịch.
https://hanoimoi.vn/phuong-phu-thuong-khan-truong-xu-ly-o-dich-sot-xuat-huyet-khong-de-dich-benh-lan-rong-1208488.html
3. Đến năm 2030, 100% trạm Y tế thực hiện dự phòng, quản lý, điều trị một số bệnh không lây nhiễm
Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035, trong đó giai đoạn I được thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030 đặt ra mục tiêu bảo đảm mọi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng bệnh từ sớm, từ xa, ngay tại cơ sở, hạn chế bệnh tật...
Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan vừa ký ban hành Quyết định 1709/QĐ-BYT phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035, trong đó giai đoạn I được thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030.
Chương trình đặt ra mục tiêu bảo đảm mọi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng bệnh từ sớm, từ xa, ngay tại cơ sở, hạn chế bệnh tật; gia tăng tỷ lệ sinh, phấn đấu tỷ số giới tính khi sinh đạt mức cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số; tăng cường chăm sóc cho các nhóm dễ bị tổn thương; góp phần nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ và chất lượng cuộc sống của Nhân dân, xây dựng nước Việt Nam khỏe mạnh.
Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 đặt ra mục tiêu bảo đảm mọi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng bệnh từ sớm, từ xa, ngay tại cơ sở, hạn chế bệnh tật...
Mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030
Góp phần thực hiện mục tiêu tỷ lệ xã, phường, đặc khu đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã là 90%. Phấn đấu tỷ lệ người dân được lập sổ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe theo vòng đời đạt 100%. Tỷ lệ trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đủ năng lực xét nghiệm tác nhân, kháng nguyên, kháng thể các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, chất lượng nước sạch, vệ sinh trường học theo quy định của Bộ Y tế đạt 100%. Tỷ lệ trạm Y tế xã, phường, đặc khu triển khai thực hiện dự phòng, quản lý, điều trị một số bệnh không lây nhiễm theo hướng dẫn của Bộ Y tế đạt 100%. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi trẻ em dưới 5 tuổi giảm xuống dưới 15%. Tỷ suất sinh thô đến năm 2030 tăng thêm 0,5‰ so với năm 2025. Tỷ số giới tính khi sinh giảm xuống dưới 109 bé trai sinh ra sống so với 100 bé gái sinh ra sống. Tỷ lệ cặp nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn đạt 90%; phụ nữ mang thai được khám sàng lọc trước sinh ít nhất 4 loại bệnh bẩm sinh phổ biến nhất đạt 70%; trẻ sơ sinh được khám sàng lọc sơ sinh ít nhất 5 loại bệnh bẩm sinh phổ biến nhất đạt 90%. Số lượng người dễ bị tổn thương được tiếp cận, sử dụng dịch vụ tại các cơ sở chăm sóc xã hội tăng thêm 70% so với năm 2025.
Theo Chương trình ban hành kèm Quyết định 1709/QĐ-BYT, đến năm 2030, 100% người dân được lập sổ sức khỏe điện tử và được quản lý sức khỏe theo vòng đời. Đồng thời, toàn bộ người dân sẽ được tạo lập hồ sơ quản lý sức khỏe cá nhân trên Nền tảng Hồ sơ sức khỏe điện tử, kết nối với Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID và được cập nhật hồ sơ sức khỏe định kỳ hằng năm.
Để thực hiện mục tiêu này, Chương trình đặt ra yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện tại y tế cơ sở. Theo đó, 100% trạm Y tế xã được triển khai nền tảng quản lý hoạt động, áp dụng mô hình bác sĩ gia đình và ứng dụng các thiết bị y tế thông minh trong theo dõi, chăm sóc sức khỏe người dân tại nhà.
Cùng với đó, 100% người dân được tư vấn chăm sóc sức khỏe thông qua nền tảng tư vấn, khám bệnh, chữa bệnh từ xa, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và quản lý sức khỏe thường xuyên.
Đối tượng thụ hưởng chương trình là người dân Việt Nam, trong đó ưu tiên người ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo; người có công với cách mạng, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, bà mẹ, trẻ em, các cặp vợ chồng và cá nhân trong độ tuổi sinh đẻ, người khuyết tật, người di cư, lao động các khu công nghiệp và các đối tượng ưu tiên khác theo quy định của Chính phủ.
https://suckhoedoisong.vn/den-nam-2030-100-tram-y-te-thuc-hien-du-phong-quan-ly-dieu-tri-mot-so-benh-khong-lay-nhiem-169260621175034467.htm