Bác sĩ thăm khám cho người bệnh mắc ung thư phổi do hút thuốc lá.
Thuốc lá thế hệ mới đang trở thành nỗi lo của nhiều bậc phụ huynh. Chị N.T.T phụ huynh có con trai học lớp 7 vẫn chưa quên cảm giác hoảng hốt khi biết con từng thử thuốc lá điện tử. Chị N.T.T chia sẻ, thấy cháu lén lút, tôi tra khảo và con tôi thú nhận đã thử thuốc lá điện tử do bạn bè rủ rê. Khi phát hiện, tôi thật sự hoảng hốt vì nghĩ con còn nhỏ, chưa từng tiếp xúc với thuốc lá. Hóa ra, loại mới này đang len lỏi vào đời sống trẻ nhỏ, với tâm lý tò mò, mong muốn hòa nhập bạn bè và với nhận thức chưa đầy đủ về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe, khiến con tôi cũng như các thanh thiếu niên dễ dàng thử sử dụng...
Các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới được thiết kế với hương vị hấp dẫn, bao bì bắt mắt, hình ảnh "công nghệ", "hiện đại", "ít hại hơn", thậm chí được quảng bá phi pháp thông qua mạng xã hội, người nổi tiếng và các kênh tiếp cận rất gần với thanh thiếu niên. Đằng sau vẻ ngoài hấp dẫn đó là nicotine – một chất gây nghiện mạnh, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển não bộ, khả năng học tập, cảm xúc và sức khỏe tâm thần của trẻ em, thanh thiếu niên.
Thuốc lá là nguyên nhân của nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Không chỉ ảnh hưởng đến người sử dụng, khói thuốc còn gây hại nghiêm trọng cho những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em... Dù dưới bất kỳ hình thức nào, các sản phẩm thuốc lá và nicotine đều gây hại cho sức khỏe, tạo gánh nặng bệnh tật, kinh tế và xã hội.
Khói thuốc có thể ảnh hưởng tới người yếu thế, đặc biệt đến trẻ em, phụ nữ mang thai và người già. Trẻ em là đối tượng dễ bị tổn thương nhất: khói thuốc thụ động làm tăng nguy cơ viêm phổi, viêm tai giữa, hen suyễn, viêm phế quản, giảm chức năng phổi khi trưởng thành. Phụ nữ mang thai nếu hít phải khói thuốc, cả điếu thuốc truyền thống và khói thuốc mới như thuốc lá điện tử, có nguy cơ sinh non, trẻ sơ sinh nhẹ cân, ảnh hưởng phát triển hệ hô hấp – thần kinh của thai nhi. Người già, người có bệnh nền từ trước sẽ dễ bị kích thích, suy hô hấp, suy tim khi tiếp xúc với khói thuốc thụ động...
ThS.BSNT chuyên ngành ung thư Phan Hữu Kiệm, Bệnh viện Phổi Hà Nội cho biết, điều đáng lo ngại hiện nay là độ tuổi mắc các bệnh lý về phổi, đặc biệt là ung thư phổi và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đang có xu hướng trẻ hóa. Một trong những nguyên nhân quan trọng đến từ việc sử dụng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử ngày càng phổ biến trong giới trẻ. Nhiều người cho rằng chỉ thuốc lá truyền thống mới độc hại, còn thuốc lá điện tử với mùi hương dễ chịu, mẫu mã hiện đại sẽ "an toàn hơn". Tuy nhiên, đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng thuốc lá điện tử cũng gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe, không kém thuốc lá truyền thống. Thậm chí, trong dung dịch thuốc lá điện tử còn chứa nhiều loại hóa chất độc hại có thể gây tổn thương phổi, ảnh hưởng tim mạch và làm tăng nguy cơ ung thư.
Theo ThS.BSNT chuyên ngành ung thư Phan Hữu Kiệm, thuốc lá điện tử với nhiều hương vị hấp dẫn dễ khiến người dùng, đặc biệt là giới trẻ, sử dụng thường xuyên hơn và khó kiểm soát số lượng. Từ tâm lý tò mò, thử cho biết, nhiều người dần lệ thuộc nicotine mà không nhận ra. Việc tiếp xúc kéo dài với khói và hóa chất độc hại khiến nguy cơ mắc các bệnh lý hô hấp ngày càng gia tăng và xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn trước.
Tăng cường phòng chống tác hại của thuốc lá, những năm qua, Việt Nam đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp mạnh mẽ nhằm giảm tỷ lệ hút thuốc lá, như Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; cấm quảng cáo, khuyến mại thuốc lá; xây dựng môi trường không khói thuốc tại trường học, bệnh viện, nơi làm việc và khu vực công cộng. Tuy nhiên, tình trạng hút thuốc lá vẫn chưa được kiểm soát triệt để. Một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên tiếp cận thuốc lá ngày càng sớm. Sự xuất hiện của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang tạo ra thách thức mới trong công tác quản lý, khi nhiều bạn trẻ cho rằng đây là "ít độc hại" hơn, trong khi thực tế chúng vẫn chứa nicotine gây nghiện và nhiều hóa chất độc hại.
Để công tác phòng chống tác hại thuốc lá đạt hiệu quản các chuyên gia khuyến cáo, người trẻ cần tuyệt đối tránh xa thuốc lá dưới mọi hình thức. Việc nâng cao nhận thức của giới trẻ về tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử, là giải pháp quan trọng để hạn chế tỷ lệ mắc các bệnh lý liên quan đến hô hấp và ung thư trong tương lai...
Đặc biệt, để giảm gánh nặng bệnh tật từ thuốc lá, cần sự chung tay mạnh mẽ hơn nữa từ các cấp chính quyền, tổ chức xã hội, cộng đồng và từng cá nhân. Mỗi người hãy nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, mạnh dạn từ bỏ thuốc lá và nói không với thuốc lá.
Thắng Đạt