Mới đây, Bệnh viện đa khoa Hà Đông tiếp nhận nam bệnh nhân 59 tuổi (Vĩnh Tuy - Hà Nội ) được tiếp nhận sau tai nạn giao thông giữa xe máy và ô tô. Sau va chạm, người bệnh đau nhiều vùng hai vai, hạn chế vận động hai tay, vùng vai – đòn sưng nề và bầm tím rõ. Hình ảnh X-quang cho thấy bệnh nhân bị gãy xương đòn hai bên.
Điểm đặc biệt của ca bệnh nằm ở chỗ cơ chế chấn thương là tai nạn giao thông khá phổ biến, nhưng tổn thương lại không phổ biến. Trong thực tế lâm sàng, người bệnh sau tai nạn kiểu này thường gặp hơn ở hai nhóm: đa chấn thương phức tạp hoặc gãy một xương đòn đơn thuần. Gãy đồng thời cả hai xương đòn là tình huống hiếm, dễ gây đau nhiều và làm suy giảm rõ chức năng của cả vành đai vai.
BS.CKII Trần Quang Toản, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện đa khoa Hà Đông, cho biết: "Trong gần 30 năm hành nghề, đây mới là ca thứ hai tôi gặp bệnh nhân gãy đồng thời cả hai xương đòn. Điều đặc biệt là cơ chế tai nạn giao thông thì rất thường gặp, nhưng kiểu tổn thương này lại hiếm gặp trong thực hành lâm sàng."
Bệnh nhân được chụp X - quang
Theo BS.CKII Trần Quang Toản, chính sự "quen thuộc" của cơ chế tai nạn đôi khi khiến người bệnh hoặc người xung quanh dễ chủ quan, trong khi mức độ tổn thương thực tế có thể nặng hơn nhiều so với biểu hiện ban đầu. Vì vậy, sau tai nạn, người có đau vùng vai – đòn, hạn chế vận động tay hoặc bầm tím lan rộng cần được thăm khám và chụp phim sớm để không bỏ sót chấn thương. Xương đòn có vai trò như một "thanh chống" giúp giữ khung vai ổn định và truyền lực giữa thân mình với chi trên. Khi cả hai bên cùng gãy, người bệnh không chỉ đau mà còn rất khó thực hiện những sinh hoạt cơ bản như ngồi dậy, đổi tư thế, tự chăm sóc cá nhân hay đưa tay lên cao. Nói cách khác, đây không phải là một ca gãy xương đòn "nhân đôi" đơn giản, mà là chấn thương có thể ảnh hưởng đáng kể đến vận động và sinh hoạt hằng ngày.
Với dạng tổn thương này, điều quan trọng không chỉ là xác định ổ gãy mà còn phải đánh giá đầy đủ để tránh bỏ sót chấn thương phối hợp ở lồng ngực, cột sống cổ, khớp vai, mạch máu và thần kinh. Sau khi thăm khám, làm cận lâm sàng cần thiết và cân nhắc chỉ định điều trị, bệnh nhân được phẫu thuật kết hợp xương đòn hai bên.
Điều đáng lưu ý là không ít người sau tai nạn vẫn cố chịu đau nếu còn tỉnh táo, không có vết thương hở hoặc vẫn tự đi lại được. Tuy nhiên, theo các bác sĩ Bệnh viện đa khoa Hà Đông sau khi gặp tai nạn người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu như: đau dữ dội vùng vai – xương đòn sau va chạm; sưng nề, bầm tím, biến dạng một hoặc hai bên vai; không nâng được tay, đau tăng khi cử động; tê yếu tay, khó thở, tức ngực hoặc đau lan vùng cổ – ngực; triệu chứng tăng dần dù ban đầu tưởng chỉ là chấn thương phần mềm thì nên đến các bệnh viện để thăm khám sớm, chụp phim đúng chỉ định và xử trí kịp thời đóng vai trò quyết định trong phát hiện tổn thương, lựa chọn phương án điều trị và phục hồi chức năng tối ưu cho người bệnh.
Lê Hoà