Chính vì vậy, việc tầm soát bằng nội soi đại tràng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát hiện sớm và phòng ngừa bệnh.
TS.BS Nguyễn Ngọc Đan cho biết, hiện nay nhiều hiệp hội y khoa lớn trên thế giới như American Cancer Society, U.S. Preventive Services Task Force và American College of Gastroenterology đều khuyến cáo người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng ngay từ độ tuổi trung niên.
Một số quốc gia phát triển như Mỹ, Nhật Bản và nhiều nước châu Âu cũng đang triển khai các chương trình tầm soát sớm nhằm phát hiện polyp và ung thư đại trực tràng ngay từ giai đoạn chưa có triệu chứng.
"Trước đây, độ tuổi tầm soát thường được khuyến cáo từ 50 tuổi. Tuy nhiên, những năm gần đây, tỷ lệ ung thư đại trực tràng ở người trẻ có xu hướng gia tăng, vì vậy nhiều quốc gia đã điều chỉnh độ tuổi nội soi sớm hơn để tăng hiệu quả phát hiện bệnh", TS.BS Nguyễn Ngọc Đan chia sẻ.
Theo bác sĩ phần lớn ung thư đại trực tràng phát triển từ polyp đại trực tràng. Đây là những tổn thương xuất hiện trên niêm mạc đại tràng, ban đầu thường lành tính và hầu như không gây triệu chứng. Tuy nhiên theo thời gian, polyp có thể tăng kích thước, xuất hiện loạn sản và tiến triển thành ung thư.
Quá trình từ polyp nhỏ phát triển thành ung thư thường diễn ra âm thầm trong khoảng 10 năm. Từ polyp nhỏ thành polyp lớn nguy cơ cao. Sau đó từ polyp lớn tiến triển thành ung thư đại trực tràng. Điều quan trọng là trong suốt giai đoạn này, đa số bệnh nhân gần như không có biểu hiện rõ ràng. Trong thực tế, độ tuổi thường gặp ung thư đại trực tràng cao nhất nằm trong khoảng 50 - 60 tuổi. Chính vì vậy, việc nội soi sớm hơn giúp phát hiện và cắt bỏ polyp trước khi chúng tiến triển thành ung thư.
Bên cạnh nhóm nguy cơ, bác sĩ khuyến cáo một số trường hợp cần nội soi sớm hơn, bao gồm người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng; từng có polyp đại trực tràng; mắc các bệnh viêm ruột mạn tính như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn; người béo phì, thừa cân hay có tiền sử xạ trị vùng tiểu khung hoặc có hội chứng di truyền liên quan ung thư đại trực tràng.
Ngoài ra, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường đường tiêu hóa như đau bụng kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân nhỏ dẹt, phân lẫn máu hoặc nhầy, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thiếu máu cũng cần đi khám chuyên khoa ngay, dù ở bất cứ lứa tuổi nào.
Theo TS.BS Nguyễn Ngọc Đan, ung thư đại trực tràng là bệnh lý hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Nội soi đại tràng hiện vẫn là phương pháp có giá trị cao trong phát hiện tổn thương tiền ung thư cũng như chẩn đoán sớm ung thư đại trực tràng.
"Người dân không nên chờ đến khi có triệu chứng mới đi khám. Chủ động tầm soát đúng thời điểm là cách hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe và giảm nguy cơ tử vong do ung thư đại trực tràng. Việc nội soi đại tràng khi bước vào độ tuổi trung niên giúp phát hiện polyp tiền ung thư và can thiệp sớm trước khi tổn thương tiến triển thành ung thư thực sự" - TS.BS Nguyễn Ngọc Đan khuyến cáo.
Mai Trang