Bệnh do vi rút Nipah lần đầu được phát hiện vào năm 1999 tại Malaysia. Từ đó đến nay, bệnh đã ghi nhận rải rác tại một số quốc gia như Bangladesh, Ấn Độ, Singapore. Từ khi phát hiện đến hết năm 2024, thế giới đã ghi nhận 754 trường hợp nhiễm vi rút Nipah ở người, trong đó có 435 trường hợp tử vong, tương đương tỷ lệ tử vong lên tới 58%.
Bệnh do vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có mức độ nguy hiểm cao. Người mắc bệnh thường xuất hiện các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh, có nguy cơ dẫn đến viêm não cấp. Hiện nay chưa có vắc xin phòng bệnh cũng như thuốc điều trị đặc hiệu.
Vi rút Nipah có thể lây truyền từ động vật sang người, lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh, hoặc qua việc sử dụng thực phẩm, sản phẩm bị nhiễm vi rút.
Để chủ động phòng bệnh, ngành Y tế Hà Nội khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thật sự cần thiết. Những người trở về từ vùng có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày; nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ cần hạn chế tiếp xúc với người xung quanh, đồng thời liên hệ ngay cơ sở y tế gần nhất và thông báo rõ tiền sử dịch tễ.
Bên cạnh đó, người dân cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện ăn chín, uống chín, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không sử dụng các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn hoặc dập nát, tránh uống nước nhựa cây tươi chưa qua chế biến.
Người dân không tiếp xúc gần với động vật có nguy cơ mang mầm bệnh như dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc với động vật hoặc sau khi giết mổ.
Trong trường hợp phải chăm sóc người bệnh hoặc người nghi nhiễm, cần sử dụng khẩu trang, găng tay và phương tiện bảo hộ cá nhân phù hợp, đồng thời vệ sinh tay sạch sẽ sau khi tiếp xúc.
Việc chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh và khai báo y tế kịp thời có vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Duy Tuân