Làng trẻ em Birla Hà Nội được thành lập ngày 20/11/1987 theo Quyết định số 5026/QĐ-TC của UBND thành phố Hà Nội, ban đầu có 12 cán bộ và 50 trẻ em. Sự ra đời của Làng là kết quả của một nghĩa cử cao đẹp từ ông Birla, một doanh nhân, nhà hảo tâm người Ấn Độ, người đã cùng gia đình sau khi xây dựng xong đã trao tặng công trình đầy ý nghĩa này cho Thủ đô Hà Nội. Nằm giữa lòng thành phố, Làng trẻ em Birla Hà Nội là nơi tiếp nhận, chăm sóc và nuôi dưỡng những trẻ em mồ côi, trẻ không có nguồn nuôi dưỡng và trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, từ khi thành lập đến nay Làng đã tiếp nhận gần 600 em, độ tuổi khi vào làng từ 2 tuổi đến hơn 10 tuổi. Điểm đặc sắc của Làng là mô hình chăm sóc theo từng "gia đình nhỏ", nơi mỗi em được sống trong vòng tay yêu thương của "mẹ", cùng "anh chị em" như trong một mái ấm thật sự. Chính mô hình ấy đã giúp trẻ không chỉ được nuôi dưỡng đầy đủ về vật chất, mà còn được bồi đắp tình cảm, nhân cách và niềm tin vào cuộc sống.
Ban giám đốc và các mẹ cùng các con tại Làng cùng nhau gói những chiếc bánh chưng trong dịp tết cổ truyền
Hiện nay Làng đang chăm sóc, nuôi dưỡng 86 trẻ mồ côi, mất nguồn nuôi dưỡng tại cộng đồng ở nhiều độ tuổi, đến từ nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội. Mỗi em mỗi hoàn cảnh, tính cách, môi trường sống nhưng khi đến với Làng trẻ em Birla tất cả trở thành anh chị em một nhà. Sứ mệnh của Làng không chỉ dừng lại ở việc cung cấp bữa ăn và chỗ ngủ, mà còn là tái thiết lại tuổi thơ bị đánh cắp, xoa dịu những tổn thương và trang bị cho các em hành trang tri thức, kỹ năng sống, để một ngày kia, các em tự tin sải cánh bay vào tương lai rộng mở. Đã 38 năm trôi qua, Làng trẻ em Birla Hà Nội đã trở thành một địa chỉ thân thương, tin cậy về cuộc sống về sự sẻ chia, kiên định với triết lý nhân văn: Xây dựng môi trường sống mô phỏng gia đình, nơi tình yêu thương thay thế trống vắng, sẻ chia xua tan mặc cảm. Chính triết lý ấy đã tạo nên mô hình hoạt động độc đáo, là điểm tựa vững chắc cho hàng trăm em nhỏ suốt nhiều năm qua. Dấu ấn 38 năm là minh chứng cho lòng nhân ái bền bỉ, vượt qua khó khăn để giữ vững lời hứa về một tương lai tươi sáng cho những mầm non kém may mắn. Mặc dù nhiều đơn vị trong hệ thống bảo trợ xã hội đã thay đổi tên gọi và mở rộng, thay đổi chức năng nhiệm vụ, nhưng Làng trẻ em Birla Hà Nội vẫn giữ trọn tên gọi giản dị cùng sứ mệnh cao cả từ những ngày đầu thành lập. Song, trong chính sự bền bỉ ấy lại ẩn chứa tinh thần đổi mới không ngừng. Dù tên gọi và nhiệm vụ vẫn nguyên vẹn, nhưng diện mạo của Làng hôm nay đã mang hơi thở của thời đại mới - mọi hoạt động từ chăm sóc, nuôi dưỡng đến giáo dục đều được hiện đại hóa, khoa học hơn, nhân văn hơn và hiệu quả hơn. Giữa nhịp sống đổi thay của xã hội, Làng vẫn là mái ấm yêu thương, nơi gieo mầm hy vọng và chắp cánh ước mơ cho những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Tại Làng, các em được bố trí sinh hoạt theo từng "gia đình nhỏ", nơi hội tụ đầy đủ anh chị em lớn bé cùng sự chăm sóc của "mẹ". Trong mái ấm này, mỗi em không chỉ được nuôi dưỡng về vật chất, mà còn được bồi đắp tình cảm, nhân cách và kỹ năng sống, phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần lẫn trí tuệ. Chính môi trường gần gũi, ấm áp như một gia đình thực sự đã giúp các em trưởng thành trong vòng tay yêu thương, học được sự sẻ chia và biết quan tâm đến mọi người xung quanh, để mỗi ngày trôi qua là một bước tiến trên hành trình vươn tới tương lai.
Khoảng thời gian đó quá đủ để những "cánh chim non" ngày nào nay đã đủ lông đủ cánh, tự tin bay vào bầu trời rộng lớn của cuộc đời. Gần 600 em nhỏ đã lớn lên và trưởng thành dưới mái nhà Birla. Thành tựu lớn nhất của Làng chính là sự thành công và hạnh phúc của những người con đã rời xa vòng tay Làng. Nhiều em đã trở thành sinh viên các trường đại học danh tiếng, có 2 em là thạc sỹ, 150 em tốt nghiệp Đại học, cao đẳng trở thành giám đốc các doanh nghiệp, tổ chức, là kỹ sư, giáo viên, nhân viên văn phòng, những công dân có ích, đóng góp tích cực cho xã hội. Họ mang trong mình không chỉ kiến thức mà còn cả một tinh thần kiên cường, ý chí vươn lên từ nghịch cảnh. Trong số đó, chị Nguyễn Thị Nga hiện nay đang là chánh văn phòng Hội giao lưu văn hóa Việt Nam - Nhật Bản, giảng viên Trung tâm tiếng Nhật Núi Trúc vào mái nhà Làng trẻ Birla ngay từ khi thành lập Làng năm 1987 cùng 3 em ruột, có em Dương Tuấn Tú sinh năm 1996 là người có thời gian gắn bó với Làng trẻ em Birla lâu nhất: 26 năm và chắc chắn sẽ còn nhiều hơn nữa… được đón vào Làng năm 1999 khi mới 3 tuổi. Từ một cậu bé mồ côi được nuôi dưỡng trong vòng tay yêu thương, Tú đã nỗ lực vươn lên, đỗ đại học, tốt nghiệp với kết quả xuất sắc và trở về Làng nhận công tác. Giờ đây, Tú là một cán bộ trẻ giỏi chuyên môn, giàu nhiệt huyết, tiếp nối sứ mệnh chăm sóc và dìu dắt thế hệ đàn em - như một cách tri ân mái nhà đã nuôi dưỡng mình. Cùng với đó, em Nguyễn Minh Việt nay là giám đốc Công ty phần mềm công nghệ, em Nguyễn Thị Hạnh cũng là một tấm gương tiêu biểu, từng được chăm sóc và lớn lên tại Làng hơn 10 năm, sau đó thi đỗ vào Trường Đại học Sư phạm, rồi trưởng thành và hiện nay là Giám đốc Tổ chức PSBIV, một tổ chức của Hoa Kỳ tại Việt Nam chuyên hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Hành trình của Hạnh là minh chứng cho sức mạnh của tình thương, của giáo dục và sự sẻ chia mà Làng đã gieo trồng.
Bên cạnh những thế hệ đã trưởng thành, hiện nay có một số em đang theo học tại đại học, cao đẳng, thậm chí là học sinh lớp 12, nhưng được các cô các chú cán bộ tích cực rèn luyện kỹ năng, phát triển năng khiếu hướng nghiệp như làm thêm tại các siêu thị hoặc cửa hàng gần đơn vị. Qua những công việc này, các em không chỉ rèn luyện tinh thần trách nhiệm, kỹ năng giao tiếp và quản lý thời gian, mà còn học hỏi nhiều kỹ năng sống quan trọng, giúp hình thành sự tự lập và ý thức cộng đồng. Đây là một trải nghiệm quý giá mà không phải Cơ sở bảo trợ xã hội nào cũng có thể tạo điều kiện cho các em như ở Làng trẻ em Birla. Họ, những đứa trẻ Birla năm nào mang trong mình không chỉ tri thức và ý chí vươn lên, mà còn tình yêu, lòng biết ơn sâu sắc.
Trải qua 38 năm xây dựng và phát triển Làng trẻ em Birla Hà Nội luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc của các cấp chính quyền, cùng với sự đồng hành bền bỉ của cộng đồng, các tổ chức thiện nguyện trong và ngoài nước, cũng như đông đảo các nhà hảo tâm. Đặc biệt, Làng vinh dự được đón tiếp nhiều nguyên thủ quốc gia, chính khách quốc tế và đại diện các tổ chức nước ngoài đến thăm, làm việc và trao tặng những phần quà ý nghĩa, như thủ tướng Ấn Độ ManmohanSingh thăm Làng năm 2008, ngài nguyên đại sứ đặc biệt Việt - Nhật Sugi Ryotaro rất quan tâm và thường xuyên thăm Làng, các bác lãnh đạo Đảng, Nhà nước thường xuyên quan tâm. Mỗi chuyến thăm không chỉ thể hiện tình hữu nghị và sự quan tâm của bạn bè quốc tế, mà còn là nguồn động viên to lớn, khẳng định vai trò, vị thế và giá trị nhân văn của Làng trong công tác bảo trợ xã hội. Những chuyến thăm, những món quà, những chương trình khám chữa bệnh, hay đơn giản chỉ là những giờ phút vui chơi và sẻ chia đã mang đến niềm vui, tiếp thêm nguồn lực vật chất và tinh thần quý giá cho các em
Đằng sau những thành quả đáng tự hào ấy là sự nỗ lực không ngừng nghỉ của ban lãnh đạo qua các thời kỳ, cán bộ, công nhân viên và các mẹ trong Làng trẻ em Birla Hà Nội. Qua từng thời kỳ, dù điều kiện còn nhiều khó khăn, các thế hệ cán bộ vẫn luôn kiên trì với tâm huyết và tình yêu nghề, coi mỗi đứa trẻ như con ruột của mình. Họ không chỉ làm công việc chăm sóc, nuôi dưỡng đơn thuần, mà còn là những người gieo mầm yêu thương, thắp sáng niềm tin và bồi đắp nhân cách cho trẻ. Các mẹ - những người phụ nữ bình dị mà phi thường - đã dành trọn thanh xuân cho những đứa con không cùng huyết thống, thức cùng con khi ốm, dạy con hàng ngày, sẻ chia từng niềm vui nhỏ bé trong cuộc sống. Chính bàn tay, giọng nói và trái tim của các mẹ đã tạo nên hơi ấm của Làng, khiến nơi đây không chỉ là một cơ sở bảo trợ xã hội, mà là một mái nhà thật sự – nơi tình thương được ươm mầm mỗi ngày. Cùng với đó là sự lãnh đạo tận tâm, đội ngũ cán bộ, nhân viên của Làng luôn đổi mới phương pháp quản lý, tích cực học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn, ứng dụng khoa học trong chăm sóc và giáo dục trẻ. Tất cả đã tạo nên một tập thể đoàn kết, nhân ái, gắn bó như một đại gia đình, góp phần duy trì và phát huy những giá trị nhân văn tốt đẹp mà Làng trẻ em Birla đã xây dựng suốt gần bốn thập kỷ qua.
Ba mươi tám năm, một hành trình đủ dài để khẳng định sức mạnh của tình yêu thương và lòng nhân ái mà Làng trẻ em Birla Hà Nội đã bền bỉ vun đắp. Từ những đứa trẻ non nớt, yếu ớt đến những người trưởng thành tự tin bước vào đời, mỗi câu chuyện nơi đây đều là minh chứng cho giá trị của sẻ chia và nghị lực sống. Dưới mái nhà Birla, tình thương đã hóa thành những bữa cơm ấm, lời dạy dịu dàng và bàn tay chở che. Chính từ nơi này, biết bao số phận nhỏ bé đã tìm lại tuổi thơ, niềm tin và tương lai của mình. Dù thời gian đổi thay, ngọn lửa nhân ái của Làng trẻ em Birla vẫn sẽ cháy mãi, như một biểu tượng của yêu thương và hy vọng giữa lòng Hà Nội và vẫn luôn là nơi chăm sóc và ươm trồng những mầm xanh…
Phạm Đình Giang
Làng trẻ em Birla Hà Nội