Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối/ngày (tương đương khoảng 1 thìa cà phê). Tuy nhiên, thực tế cho thấy lượng muối trong khẩu phần ăn hằng ngày của người dân vẫn đang vượt quá mức khuyến nghị.
Theo kết quả Điều tra quốc gia yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) năm 2021 của Bộ Y tế, lượng muối trung bình người Việt tiêu thụ mỗi ngày khoảng 8,1g, tuy đã giảm so với mức 9,4g năm 2015 nhưng vẫn cao gần gấp đôi khuyến nghị của WHO. Khoảng 8,7% dân số thường xuyên sử dụng thực phẩm chế biến sẵn chứa hàm lượng muối cao.
Ngoài ra, có tới 87,2% người dân thường xuyên thêm muối, nước mắm hoặc các loại gia vị mặn trong quá trình chế biến và khi ăn. Bên cạnh nguồn muối từ nêm nếm, lượng natri còn đến từ các thực phẩm chế biến sẵn như mì ăn liền, xúc xích, giò chả công nghiệp, đồ hộp, snack và thức ăn nhanh.
Ăn thừa muối có thể gây tăng huyết áp.
Theo thống kê, mức tiêu thụ thực phẩm chế biến và đóng gói sẵn tại Việt Nam đã tăng hơn 10 lần trong giai đoạn 2000 – 2017. Trong khi đó, các bệnh không lây nhiễm hiện chiếm khoảng 73,7% gánh nặng bệnh tật và là nguyên nhân tử vong hàng đầu.
Các chuyên gia y tế cảnh báo, ăn thừa muối có thể gây tăng huyết áp và dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như: bệnh tim mạch; đột quỵ, tai biến mạch máu não; suy thận, sỏi thận; loãng xương; nhồi máu cơ tim. Đối với trẻ em, việc sử dụng thường xuyên các thực phẩm chế biến sẵn nhiều muối và gia vị đậm đà dễ hình thành thói quen ăn mặn từ sớm, làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và các bệnh không lây nhiễm khi trưởng thành.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, mỗi người hãy thực hiện những biện pháp giảm muối đơn giản nhưng hiệu quả sau:
- Giảm dần lượng muối, nước mắm, bột canh khi chế biến thức ăn
- Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, thực phẩm đóng hộp
- Ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sống, rau xanh và trái cây tươi
- Đổ bỏ nước ngâm của rau củ, đậu đóng hộp và rửa lại bằng nước sạch để giảm lượng muối bảo quản
- Tập thói quen nếm trước khi thêm gia vị hoặc nước chấm
- Không đặt sẵn lọ muối, nước chấm trên bàn ăn
- Đọc kỹ thông tin dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm, ưu tiên sản phẩm có hàm lượng Natri (Sodium) thấp
- Sử dụng các loại gia vị tự nhiên như tỏi, hành, gừng, tiêu, chanh, rau thơm… để tăng hương vị món ăn thay cho muối
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, người trưởng thành chỉ nên ăn tối đa 5g muối mỗi ngày; trẻ em cần tiêu thụ ít hơn người lớn. Những người mắc bệnh tăng huyết áp, tim mạch, suy thận cần thực hiện chế độ ăn giảm muối nghiêm ngặt theo hướng dẫn của bác sĩ. Đặc biệt, hãy tập cho trẻ nhỏ thói quen ăn nhạt ngay từ bé để bảo vệ sức khỏe trọn đời cho thế hệ mai sau.
Hãy cùng chung tay hưởng ứng Tuần lễ Thế giới nâng cao nhận thức về muối năm 2026 với thông điệp: "Giảm muối hôm nay – Bảo vệ sức khỏe ngày mai".
Hà Khanh